Phương Tây ngỡ ngàng trước tăng trưởng của kinh tế Nga

Ba kịch bản

Trên thực tế, các chuyên gia IMF đã dự định cải thiện dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Sự bùng nổ đầu tư công nghệ, giảm bớt căng thẳng thương mại, hỗ trợ tài chính ở một số quốc gia và các điều kiện tài chính thuận lợi đã là các yếu tố chính góp phần vào dự báo lạc quan.

"Tuy nhiên, hậu quả của xung đột tại Trung Đông đã gây ra những hậu quả sâu rộng, lấn át các yếu tố cơ bản", nhà kinh tế trưởng Quỹ Tiền tệ Quốc tế Pierre-Olivier Gourinchas nhận định.

Ba kịch bản đã được đưa ra dựa trên những diễn biến trong tương lai.

Kịch bản 1: Yếu hơn (Cơ sở): Xung đột tại Trung Đông tương đối ngắn, nhưng gây tác động tiêu cực, khiến tăng trưởng toàn cầu giảm xuống còn 3,1% năm 2026, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng Giêng. Lạm phát chung sẽ tăng lên 4,4%. Năm 2025, con số này là 4,1%.

Kịch bản 2: Xấu hơn: Xung đột kéo dài gây gián đoạn qua eo biển Hormuz, giá năng lượng tăng cao, khiến tăng trưởng yếu hơn so với kịch bản cơ sở. GDP sẽ tăng trưởng 2,5% và lạm phát sẽ đạt 5,4%.

Kịch bản 3: Nghiêm trọng (Tồi tệ nhất): Xung đột leo thang mạnh, gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ tiếp tục kéo dài đến năm sau, đưa nền kinh tế toàn cầu đến bờ vực suy thoái.

“Kịch bản tồi tệ nhất sẽ dẫn đến suy thoái với tỷ lệ lạm phát vượt mức 6%”, - ông Gourinchas cảnh báo.

Ông khuyến nghị các chính phủ cần thực hiện chính sách tài khóa thận trọng, kiềm chế chi tiêu lãng phí.

Giám đốc điều hành IMF Kristalina Georgieva kêu gọi các nhà sản xuất dầu không nên hạn chế xuất khẩu, vì điều này chỉ làm trầm trọng thêm cú sốc nguồn cung.

Khu vực đồng euro

Theo IMF, GDP của khu vực đồng euro (21 quốc gia sử dụng đồng euro) sẽ tăng trưởng 1,1% trong năm nay và 1,2% vào năm tới. Con số này thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo trước đó trong cả hai trường hợp.

Báo cáo mới nhất của IMF cảnh báo xung đột tại Trung Đông có thể làm trầm trọng thêm lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng, tiếp nối những tác động tiêu cực của xung đột Ukraina và sẽ tác động tiêu cực đến sản lượng.

2/10 điểm phần trăm là số tiền bị "ăn mòn" bởi giá năng lượng tăng cao và điều kiện tài chính xấu đi. Lạm phát cao hơn đồng nghĩa với lãi suất thắt chặt hơn, nhu cầu yếu hơn và đầu tư yếu hơn, chuyên gia Daniil Tyun, Giám đốc điều hành của DA-Consulting, giải thích.

"Tôi thấy ba thách thức chính đối với khu vực đồng euro. Thứ nhất là chi phí năng lượng (bất kỳ khoản phụ phí kéo dài nào đối với dầu/khí đốt đều làm suy yếu khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp). Thứ hai là chính sách lãi suất: xung lực lạm phát từ năng lượng hạn chế phạm vi của chính sách tiền tệ nới lỏng, điều đó có nghĩa là tín dụng và đầu tư vẫn bị hạn chế. Thứ ba là sự mệt mỏi về tài chính: khi một cú sốc năng lượng kéo dài, áp lực lên ngân sách tăng lên (hỗ trợ cho các hộ gia đình và doanh nghiệp giảm đi)", chuyên gia Daniil Tyun lưu ý.

Theo Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis, khu vực đồng euro vẫn đối mặt với cú sốc đình lạm.

Giáo sư Natalia Natocheeva tại Đại học Kinh tế Nga Plekhanov (PRUE) nhắc nhở rằng, hồi tháng 3, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã thừa nhận rằng EU hoàn toàn phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng đắt đỏ và không ổn định, trong khi chính các nước thuộc EU lại không sản xuất dầu khí.

Phần đóng góp của Nga

Đối với các nước xuất khẩu năng lượng, giá cả tăng cao là nguồn thu nhập bổ sung hỗ trợ nền kinh tế trong ngắn hạn, theo chuyên gia Natalia Vaschelyuk, nhà phân tích cấp cao tại Công ty Quản lý Pervaya. Do đó, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Nga năm 2026 lên 1,1%, cao hơn mức 0,8% dự kiến trước đó.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dầu mỏ và các sản phẩm dầu khí đã mang về cho Matxcơva 19,04 tỷ USD trong tháng 3 – nhiều hơn 9,7 tỷ USD so với tháng 2 và nhiều hơn 4,76 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái. IEA giải thích: trước xung đột tại Iran, khi giá dầu rẻ, Quỹ Phúc lợi Quốc gia Nga được sử dụng để tài trợ cho chi tiêu của chính phủ. Số tiền này đã là đủ cho một năm rưỡi, trước khi có những đợt cắt giảm ngân sách và sự suy giảm tổng cầu không thể tránh khỏi trong nền kinh tế.

Trong tình hình hiện nay điều này sẽ không xảy ra. Việc giá dầu tăng đáng kể sẽ giúp duy trì nhu cầu trong nước và tăng trưởng GDP ở mức cao hơn một chút so với ước tính của IMF.

×