Gỡ “nút thắt” sau vụ tịch thu 42 cây mai ở Côn Đảo: Cần minh bạch và đồng hành cùng người dân

Minh bạch ranh giới “cây rừng – cây cảnh” để tránh hiểu sai

Thông tin từ Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, vụ việc liên quan đến hành vi vi phạm trong lâm phần, với 42 gốc mai đã bị xử lý theo quy định. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người dân trồng kiểng lo lắng lại nằm ở ranh giới chưa rõ ràng giữa “cây khai thác từ rừng” và “cây cảnh hợp pháp”.

Trên thực tế, không phải mọi cây mai đều thuộc diện quản lý của pháp luật về lâm nghiệp. Những cây được trồng, mua bán hợp pháp từ vườn ươm hoặc nguồn gốc nhân tạo không nằm trong phạm vi điều chỉnh của các quy định về khai thác rừng. Việc thiếu hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu khiến người dân và cả lực lượng thực thi đôi khi lúng túng trong áp dụng.

Giải pháp trước mắt là cần công khai, minh bạch tiêu chí nhận diện. Cơ quan chức năng nên ban hành hướng dẫn chi tiết về hồ sơ nguồn gốc, quy trình xác minh, thậm chí có cơ chế “tiền kiểm” để người dân đăng ký trước khi vận chuyển, mua bán cây cảnh có giá trị.

Song song đó, việc tăng cường truyền thông cũng rất quan trọng. Khi người dân hiểu đúng quy định, nguy cơ vi phạm sẽ giảm, đồng thời hạn chế những tranh cãi không đáng có như trong vụ việc vừa qua.

Đồng hành cùng người trồng kiểng, tránh “đánh đồng” với vi phạm rừng

Một thực tế không thể phủ nhận là nghề trồng mai, cây cảnh đang tạo sinh kế cho nhiều hộ dân. Nếu chỉ siết chặt xử phạt mà thiếu cơ chế hỗ trợ, rất dễ dẫn đến tâm lý e ngại, thậm chí làm chững lại cả một ngành nghề truyền thống.

Vì vậy, hướng giải quyết lâu dài cần đi theo hướng “quản lý đi kèm hỗ trợ”. Cụ thể, cơ quan chức năng có thể xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn gốc cây cảnh, giúp truy xuất minh bạch; hỗ trợ người dân đăng ký, cấp mã số cho vườn cây; khuyến khích phát triển vườn ươm hợp pháp thay vì phụ thuộc vào nguồn tự nhiên.

Đặc biệt, với các trường hợp đã bị xử lý như vụ 42 cây mai, cần có đánh giá toàn diện để rút kinh nghiệm thay vì chỉ dừng ở xử phạt. Nếu có yếu tố chưa rõ ràng trong nhận diện nguồn gốc, việc đối thoại, giải thích sẽ giúp củng cố niềm tin của người dân.

Về lâu dài, chính sách cần hướng đến mục tiêu kép: Bảo vệ tài nguyên rừng nhưng không làm “tổn thương” ngành cây cảnh. Khi luật rõ ràng, thực thi minh bạch và có sự đồng hành cùng người dân, những vụ việc tương tự sẽ không còn gây xáo trộn lớn trong xã hội.

Theo Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo, về phương hướng xử lý vụ việc tiếp theo, Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo sẽ Chỉ đạo Hạt Kiểm lâm tiếp tục hoàn thành thủ xử lý lâm sản đối với 21 gốc mai rừng đã tịch thu.

×