Sản xuất thuốc giả ở TP.HCM vô cùng phức tạp, nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi

Báo cáo số 53/BC-UBND do phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Thị Diệu Thúy ký ban hành ngày 13/8 cho thấy: Từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2025, trên địa bàn TP.HCM, một số vụ việc liên quan đến thuốc giả đã được phát hiện, xử lý.

Tự nghĩ ra tên thuốc, công ty nước ngoài để sản xuất thuốc giả

Công an TP.HCM khởi tố 6 vụ, 37 đối tượng liên quan đến thuốc giả. Trong đó, điển hình là việc phát hiện đường dây “Sản xuất buôn bán thuốc chữa bệnh giả” do Ngô Kim Diệu, Nguyễn Thị Ngọc Hương cùng đồng bọn thực hiện. Đối tượng Ngô Kim Diệu cùng vợ là Nguyễn Thị Ngọc Hương thành lập, sử dụng pháp nhân Công ty TNHH Kingpharm và Công ty TNHH MTV Kiến Lâm (trụ sở tại TP.HCM) có chức năng sản xuất thực phẩm chức năng.

Từ đó, 2 công ty tổ chức sản xuất, buôn bán thuốc đông y giả các loại. Sử dụng 2 kho hàng tại quận Bình Tân làm nơi chứa nguyên liệu, thành phẩm. Thuốc giả thành phẩm được Diệu, Hương đem đi tiêu thụ chủ yếu tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ thông qua các chành xe vận chuyển hàng hóa tuyến miền Tây – TP.HCM.

Không giống với các trường hợp sản xuất buôn bán thuốc giả trước đây, Diệu không làm giả bất kỳ thương hiệu thuốc nào đang lưu hành trên thị trường trong và ngoài nước, mà tự nghĩ ra tên thuốc, tự nghĩ ra tên công ty (không tồn tại trên thực tế), tự đặt địa chỉ công ty, nơi sản xuất tại nước ngoài (Singapore, Malaysia) để đặt in trên bao bì; nhằm thể hiện sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ từ nước ngoài.

Từ năm 2018 đến năm 2024, các đối tượng đã tiến hành sản xuất 71 mặt hàng thuốc khác nhau để đưa ra thị trường tiêu thụ. Ngày 25/12/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra đồng loạt tiến hành khám xét khẩn cấp tại 4 địa điểm là sản xuất và nơi chứa hàng giả nêu trên. Kết quả khám xét thu giữ 1.164 thùng thuốc thành phẩm và nguyên liệu các loại; 63 bao nguyên liệu dạng bột (loại 25kg/bao) dùng để sản xuất viên nén thuốc giả; 1 máy đóng viên nang; 1 máy ép vỉ, 1 máy đánh bóng viên nang; 2 dàn máy đóng lọ, cán nóng ép miệng túi bao bì chứa thuốc. Số tiền thu lợi bất chính ước tính 34 tỷ đồng.

Ngày 1/1/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam 22 đối tượng về tội “Sản xuất và buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh” quy định tại Khoản 3 Điều 194 Bộ luật Hình sự.

Tháng 8/2024, Sở Y tế phát hiện và chuyển Công an TP.HCM 2 vụ việc: Nhà thuốc Việt Hải kinh doanh thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất gây nghiện giả (thuốc Neocodion giả); Công ty TNHH Y tế Toàn Phúc kinh doanh thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần không rõ nguồn gốc xuất xứ (gồm các thuốc Morphin, Lexomil).

Hiện tại, Công an TP.HCM đang trong quá trình thụ lý, điều tra, thu thập thông tin, chứng cứ vụ việc. Liên quan đến vụ việc mặt hàng thuốc viên nén bao phim Cefuroxim 500mg, thuốc Cefixim 200mg do Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương Vidipha sản xuất, Cục Quản lý Dược đã có có công văn số 2824/QLD-CL ngày 17/8/2024 đối với thuốc Cefuroxim 500mg và công văn số 2611/QLD-CL ngày 26/7/2024.

Sở Y tế đã phối hợp với nhiều đơn vị chức năng kiểm tra, giám sát các cơ sở trên địa bàn có dấu hiệu kinh doanh các mặt hàng nghi ngờ giả nêu trên theo đơn trình báo của Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương Vidipha.

Phương thức, thủ đoạn sản xuất thuốc giả ngày càng tinh vi

Theo UBND TP.HCM, mặc dù ngành y tế và các lực lượng chức năng đã triển khai nhiều biện pháp kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm. Song thực tế, hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn tồn tại. Và, thậm chí có chiều hướng tiếp diễn với thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn.

TP.HCM là nơi tập trung nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có quy mô lớn, với nhiều chuyên khoa đầu ngành, là tuyến điều trị cuối của khu vực phía Nam.Trong đó có 10 bệnh viện đa khoa, 22 bệnh viện chuyên khoa, 12 bệnh viện Bộ, ngành, 19 bệnh viện quận, huyện, 22 trung tâm y tế, 310 trạm y tế, 72 bệnh viện tư nhân, 8.044 phòng khám tư nhân và 39 trạm cấp cứu vệ tinh.

Bên cạnh đó, TP còn là đầu mối phân phối thuốc cho tất cả các khu vực trên cả nước với 42 nhà máy sản xuất thuốc; 1.531 cơ sở bán buôn thuốc, nguyên liệu làm thuốc; 8.454 cơ sở bán lẻ thuốc; 647 cơ sở chuyên bán lẻ dược liệu, thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu (số liệu ghi nhận trước 30/6/2025).

Nhận định về tình trạng thuốc giả, theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Thị Diệu Thúy, tình hình sản xuất và kinh doanh thuốc giả hiện nay diễn ra hết sức phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Việc sản xuất thường do các tổ chức, cá nhân không có chuyên môn thực hiện, không cần nhà xưởng kiên cố và sử dụng các thiết bị thô sơ...

Quá trình sản xuất thuốc giả bố trí cùng lúc tại nhiều địa điểm, sử dụng mạng xã hội để mua, bán nhằm che dấu địa điểm. Khu vực sản xuất thường đặt tại các khu vực nhà không số, ít người qua lại hoặc núp bóng dưới hoạt động sản xuất của các công ty bình phong để tránh sự chú ý của người dân và cơ quan chức năng sau đó trà trộn với hàng thật, bán tại các cửa hàng tại khu vực trung tâm kinh doanh thuốc.

Về sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, các đối tượng thường tập trung vào những mặt hàng có giá trị cao, thường không sản xuất tập trung với số lượng lớn mà xé lẻ hoặc sản xuất đến đâu tiêu thụ đến đó, không cho người đặt hàng đến nơi sản xuất để lấy hàng nhằm tránh bị phát hiện, xử lý.

Thuốc giả có mẫu mã bao bì giống như hàng thật, rất khó phát hiện, cơ sở sản xuất không đạt chuẩn, không cố định, lẩn tránh cơ quan chức năng kiểm tra, thực hiện quảng cáo và giao dịch thông qua mạng xã hội hoặc giao hàng tận nhà.

"Các đối tượng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm che dấu hành vi vi phạm, lợi dụng website, trang thương mại điện tử, mạng xã hội như facebook, zalo để rao bán, quảng cáo, khuyến mãi nhiều mặt hàng giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng kém chất lượng, lợi dụng hoạt động giao hàng từ các công ty giao hàng bằng ứng dụng giao hàng nên khó kiểm soát, xác định địa điểm kinh doanh, kho hàng để kiểm tra, xử lý", báo cáo nêu rõ.

×