Kinh tế tập thể ở TP.HCM chuẩn bị đón làn sóng thay đổi lớn nhất trong nhiều năm qua

Đồng bộ cơ chế, vốn và đất đai để tháo nút thắt cho kinh tế tập thể

Theo đề xuất xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế tập thể, HTX giai đoạn 2026-2030 của UBND TP.HCM, 1 trong những nhóm giải pháp then chốt là tiếp tục đổi mới, hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tập thể.

Thành phố sẽ kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định chưa phù hợp của Luật HTX năm 2012 và các văn bản liên quan, theo hướng tăng khả năng huy động vốn, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Các tổ chức kinh tế tập thể được xác định là chủ thể phù hợp để kết hợp đầu tư công với quản trị cộng đồng, tạo nền tảng cho những mô hình HTX quy mô lớn, hoạt động chuyên nghiệp.

Song song đó, chính quyền các cấp sẽ lồng ghép hỗ trợ kinh tế tập thể trong các chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng nông thôn mới, các chương trình của ngành nông nghiệp, công thương, ngân hàng… nhằm tạo nguồn lực đủ mạnh cho HTX phát triển. Việc hỗ trợ không dàn trải mà tập trung vào các HTX hoạt động thực chất, gắn với chuỗi giá trị, vùng sản xuất tập trung.

Về đất đai, thành phố sẽ rà soát lại quỹ đất, nhà cửa do Nhà nước giao cho HTX quản lý, xây dựng quy hoạch, bố trí quỹ đất cho các tổ chức kinh tế tập thể thuê với giá và thời hạn phù hợp. Đây là giải pháp quan trọng để HTX yên tâm đầu tư dài hạn, nhất là trong nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch.

Nguồn vốn cũng được xác định là điểm nghẽn lớn của khu vực kinh tế tập thể. UBND các cấp sẽ phối hợp mở rộng hoạt động của Quỹ trợ vốn xã viên HTX, coi đây là kênh tín dụng an toàn, tin cậy cho thành viên HTX vay vốn sản xuất, kinh doanh.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, nguồn vốn của quỹ đạt xấp xỉ 2.000 tỷ đồng, đồng thời mở thêm các chi nhánh quỹ tại xã phường. Bên cạnh đó, các HTX đủ điều kiện được hướng dẫn triển khai tín dụng nội bộ, tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn từ Quỹ phát triển khoa học công nghệ.

Một lãnh đạo Liên minh HTX TP.HCM cho biết, nếu các chính sách về vốn và đất đai được thực thi đồng bộ, kinh tế tập thể sẽ có điều kiện mở rộng quy mô, đầu tư dây chuyền chế biến, kho lạnh, logistics, từ đó nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản và dịch vụ.

Chìa khóa nâng chất kinh tế tập thể

Cùng với cơ chế và nguồn lực, nhóm giải pháp về khoa học công nghệ được xem là động lực mới cho kinh tế tập thể trong giai đoạn 2026-2030.

Thành phố sẽ hỗ trợ HTX đẩy nhanh chuyển đổi số, ưu tiên tham gia các chương trình, dự án trọng điểm, nhất là tại Khu Nông nghiệp Công nghệ cao. Các HTX được hỗ trợ giống chất lượng cao, chuyển giao quy trình công nghệ, tập huấn kỹ thuật sản xuất theo hướng công nghệ cao, sạch và an toàn.

Ngoài ra, các dự án ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong kinh tế tập thể sẽ được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi từ các quỹ khoa học công nghệ quốc gia và địa phương.

Đây là cơ sở để HTX từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản phẩm hữu cơ...

Về nhân lực, thành phố sẽ đưa nội dung kinh tế tập thể vào chương trình đào tạo lý luận chính trị, bồi dưỡng quản lý nhà nước cho cán bộ.

Hằng năm, chỉ tiêu cử cán bộ trẻ đi đào tạo chính quy về kinh tế tập thể ở các quốc gia có phong trào HTX phát triển mạnh cũng sẽ được triển khai. Đội ngũ cán bộ quản lý HTX được chuẩn hóa theo vị trí việc làm, Nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực thực tiễn.

Ở góc độ quản lý nhà nước, việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả được xác định là giải pháp xuyên suốt đối với kinh tế tập thể. Thành phố sẽ củng cố Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể các cấp, phân công rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và địa phương. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện và xử lý sai phạm, bảo đảm HTX hoạt động đúng pháp luật, minh bạch và lành mạnh.

Đáng chú ý, thành phố sẽ tập trung xử lý dứt điểm các tồn đọng kéo dài của khu vực kinh tế tập thể, như nợ cũ, tài sản gắn với đất đai, các HTX ngừng hoạt động nhưng chưa giải thể. Việc sắp xếp, cơ cấu lại các HTX yếu kém, đặc biệt là HTX tín dụng, được xác định là nhiệm vụ quan trọng để làm “sạch” môi trường hoạt động của kinh tế tập thể.

Bên cạnh đó, các giải pháp về xúc tiến thương mại, thông tin thị trường cũng được triển khai đồng bộ. Hằng năm, thành phố tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại cho HTX, hỗ trợ quảng bá thương hiệu, sản phẩm trên nền tảng số, tham gia hội chợ trong và ngoài nước.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, giai đoạn 2026-2030 là khoảng thời gian quyết định để kinh tế tập thể tại TP.HCM chuyển từ số lượng sang chất lượng.
Nếu các nhóm giải pháp về chính sách, vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực và quản lý nhà nước được triển khai quyết liệt, đồng bộ, kinh tế tập thể sẽ không chỉ là “bệ đỡ” cho nông dân mà còn trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị nông nghiệp, thương mại, dịch vụ của TP.HCM - đô thị lớn nhất cả nước.

×