Bình luận
0
Sắp xếp thôn, tổ dân phố là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước đang được các địa phương triển khai rộng rãi. Trong bối cảnh đó, nhiều làng cổ gắn với những không gian văn hóa đặc trưng và nổi bật như: làng Đường Lâm, làng Bát Tràng, làng Đông Ngạc (Hà Nội); làng Đông Hồ, làng Thổ Hà, làng Diềm (Bắc Ninh); làng Hành Thiện, làng Vị Khê (Nam Định)… cũng sẽ phải đứng trước yêu cầu sáp nhập nếu không đủ quy mô về diện tích và dân số.
Tuy nhiên, với những không gian đặc thù như làng cổ Đường Lâm (thuộc phường Sơn Tây, Hà Nội), câu chuyện không chỉ dừng ở sắp xếp đơn vị hành chính mà còn liên quan tới những lớp trầm tích văn hóa hàng trăm năm.
Đường Lâm từ lâu được biết đến với tên gọi “đất hai vua”, gắn với hai nhân vật lịch sử là Phùng Hưng và Ngô Quyền. Không chỉ vậy, nơi đây còn là quê hương của nhiều danh nhân như bà Man Thiện (mẹ Hai Bà Trưng), Thám hoa Giang Văn Minh, bà chúa Mía, Phan Kế Toại, Hà Kế Tấn, Kiều Mậu Hãn, Phan Kế An…
Điều làm nên giá trị đặc biệt của Đường Lâm không chỉ là lịch sử mà còn nằm ở cấu trúc làng cổ được bảo tồn khá nguyên vẹn. Toàn khu có tới 956 ngôi nhà truyền thống, trong đó Đông Sàng có 441 nhà, Mông Phụ 350 nhà và Cam Thịnh 165 nhà. Nhiều ngôi nhà có niên đại từ thế kỷ XVII – XIX (1649, 1703, 1850…) với đặc trưng nổi bật là được xây dựng bằng đá ong – vật liệu gắn liền với kiến trúc vùng trung du Bắc Bộ.
Hệ thống di tích tại đây cũng rất phong phú với đình, chùa, giếng làng, nhà thờ họ… Trong số đó, đình Mông Phụ và chùa Mía (Sùng Nghiêm tự) - hai di tích đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt là những điểm nhấn quan trọng, góp phần tạo nên diện mạo của một “bảo tàng sống” về văn hóa làng Việt.
Trước khi có sự thay đổi về hành chính, Đường Lâm gồm 9 thôn: Mông Phụ, Đông Sàng, Cam Thịnh, Đoài Giáp, Cam Lâm, Phụ Khang, Hà Tân, Hưng Thịnh, Văn Miếu. Trong đó, 5 thôn Mông Phụ, Đông Sàng, Cam Thịnh, Đoài Giáp, Cam Lâm được coi là “lõi làng cổ”.
Điểm đặc biệt là mỗi thôn gần như một đơn vị văn hóa – lịch sử độc lập. Từ cổng làng, đình, chùa, giếng nước cho đến phong tục, lễ hội, nhà thờ họ… tất cả tạo nên những bản sắc riêng biệt, không trộn lẫn.
Tiêu biểu nhất là làng Mông Phụ – nơi được xem là “trái tim” của Đường Lâm. Cổng làng Mông Phụ xây dựng năm 1684 dưới thời vua Lê Hy Tông mang dáng dấp như một ngôi nhà cổ với tường đá ong mộc mạc nhưng bền vững. Không đồ sộ, không cầu kỳ, nhưng chính sự giản dị và mộc mạc của cổng làng Mông Phụ lại làm nên vẻ đẹp mang tính biểu tượng của làng quê Bắc Bộ.
Năm 2025, theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội, một số phường và xã cũ, trong đó có xã Đường Lâm thuộc cũ thị xã Sơn Tây đã được hợp nhất để thành lập các đơn vị hành chính mới.
Cụ thể, toàn bộ diện tích và dân số của xã Đường Lâm cùng một số phường, xã lân cận khác đã được sắp xếp thành một phường mới mang tên phường Sơn Tây.
Theo đó, từ ngày 1/7/2025, toàn bộ xã Đường Lâm (thuộc thị xã Sơn Tây) cùng một số địa bàn lân cận được hợp nhất để thành lập phường Sơn Tây mới.
Xã Đường Lâm đã không còn tồn tại với tư cách là một xã độc lập mà trở thành một phần của phường Sơn Tây mới. Đây là một thay đổi lớn đánh dấu việc chuyển đổi từ mô hình xã nông thôn sang một phần của đơn vị hành chính đô thị.
Tuy nhiên, các thôn bên trong về cơ bản vẫn được giữ nguyên như những cộng đồng cư trú. Và cái tên “Đường Lâm” vẫn tồn tại trong đời sống văn hóa, du lịch cũng như trong tâm thức người dân địa phương và du khách trong - ngoài nước.
Việc sắp xếp lại các thôn có quy mô dân số nhỏ, diện tích hẹp sẽ được xem xét sáp nhập lại để đạt chuẩn sẽ được tiến hành trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều đáng nói là các thôn của Đường Lâm cũ gần như là một đơn vị văn hóa – lịch sử riêng biệt.
Việc tiến hành sắp xếp, sáp nhập lại các thôn thế nào để không làm mờ ranh giới làng cổ, ảnh hưởng tới bản sắc và cấu trúc truyền thống của làng quê đồng bằng Bắc Bộ là điều mà rất nhiều người trăn trở.
Trao đổi với Dân Việt, PGS.TS Bùi Xuân Đính cho rằng, vùng đất Đường Lâm xưa với các thôn mang đặc trưng của một ngôi làng cổ nên trong quá trình sắp xếp, sáp nhập cần phải cân nhắc rất cẩn trọng các yếu tố văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng…
“Nguyên tắc của sáp nhập đơn vị hành chính là phải phù hợp với trình độ quản lý của cán bộ và phải đặc biệt lưu ý đến những vấn đề lịch sử - văn hóa – phong tục – tập quán. Đặc biệt là phải phù hợp với tâm lý của người dân. Người dân ai cũng muốn giữ lại những gì thuộc về ký ức thân thương đối với họ, từ tên làng đến địa vực và cả phong tục, tập quán bao đời”, PGS.TS Bùi Xuân Đính chia sẻ.
Theo PGS.TS Bùi Xuân Đính, khi tiến hành sáp nhập thôn ở Đường Lâm, cần phải bàn bạc kỹ tên gọi của thôn mới. Chẳng hạn, khi sáp nhập thôn Đông Sàng với Mông Phụ thì phải lấy một cái tên gì đó mang tính hài hòa về lịch sử, văn hóa và phải mang tính điển hình.
Riêng các cụm dân cư của thôn mới nên giữ tên theo làng gốc, không nên gọi tên theo số thứ tự một cách cơ học. Đặc biệt là các di tích, không gian văn hóa phải gắn với tên của làng cũ. Ví dụ đình Mông Phụ hoặc đình Đông Sàng chứ không nên gọi theo tên thôn mới.
Nói cách khác, có thể gộp về mặt tổ chức nhưng cần giữ nguyên "hồn cốt" của từng làng. Đây là cách để vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa bảo tồn được bản sắc.
Điều mà PGS.TS Bùi Xuân Đính nhấn mạnh là quá trình sáp nhập cần có sự tham gia thực chất của người dân.
“Theo tôi, quá trình sắp xếp lại các thôn ở Đường Lâm hay nhiều ngôi làng khác cần phải có sự trao đổi và đồng thuận của người dân, nhất là giới tinh hoa của làng. Việc lấy ý kiến của người dân phải trên cơ sở dân chủ, không nên áp đặt. Nếu thận trọng hơn thì nên làm phiếu trưng cầu ý kiến của những người dân đang sống ở các thôn. Bởi lẽ, di sản của làng không chỉ nằm ở những công trình vật thể mà còn ở ký ức, cảm xúc và sự gắn bó của con người với nơi chốn”, PGS.TS Bùi Xuân Đính bày tỏ thêm.
PGS.TS Bùi Xuân Đính nói thêm rằng, sáp nhập thôn, tổ dân phố là xu thế tất yếu. Nhưng với những không gian đặc biệt như Đường Lâm đây cũng là phép thử cho cách ứng xử với di sản, với văn hóa.
"Làm sao để tinh gọn bộ máy mà không làm nghèo đi bản sắc? Làm sao để đổi mới quản lý mà vẫn giữ được ký ức làng quê? Theo tôi, câu trả lời không nằm ở việc “có sáp nhập hay không” mà ở cách sáp nhập như thế nào. Với Đường Lâm, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là giữ nguyên mọi thứ mà là giữ được cái tên và những gì đứng sau cái tên ấy", PGS.TS Bùi Xuân Đính nhắn nhủ.
Tôi của năm 2056 muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến bạn – tôi của năm 2026 – vì đã không bỏ cuộc. Cảm ơn bạn vì dù có những lúc trẻ con "khóc nhè" hay đối mặt với những tổn thương đau đớn, bạn vẫn can đảm đứng dậy và bước tiếp.
Chia sẻ
Trong lần trở lại với dự án điện ảnh “Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng”, Diệp Bảo Ngọc chia sẻ với Dân Việt những trải nghiệm khắc nghiệt trên phim trường.
Chia sẻ
Những ngày cuối tháng 4, bán đảo Sơn Trà (TP.Đà Nẵng) rực rỡ trong sắc tím hoa thàn mát nở rộ, phủ kín các triền núi và cung đường, thu hút đông đảo người dân, du khách đổ về tham quan, chụp ảnh.
Chia sẻ
Áp lực đang gia tăng đối với Ukraine sau khi khoản vay 90 tỷ euro từ EU được phê duyệt vào tuần trước, theo báo Berliner Zeitung.
Chia sẻ
Dự án nhà ở xã hội Lạc Việt Đồng Quê tại xã Hoàn Long, tỉnh Hưng Yên có quy mô khoảng 15 ha, tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng.
Chia sẻ
Hải Phòng phát hành hồ sơ mời thầu dự án Khu đô thị Đông Sơn - Hòa Bình tại phường Lưu Kiếm và Hòa Bình. Dự án có quy mô 26,6 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 2.700 tỷ đồng.
Chia sẻ
Với đôi bàn tay khéo léo và sự sáng tạo không giới hạn, anh Hà Duy Hưng ở thôn Lù Thẳm, xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn đã biến những chiếc xe đạp bỏ đi, vỏ chai bia hay tivi hỏng… trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc bản, góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường mạnh mẽ, tạo cảnh quan nông thôn mới tươi đẹp
Chia sẻ
Trong khi nhiều quốc gia chạy đua phát triển vũ khí siêu thanh đắt đỏ, Ukraine lại chọn một hướng đi khác: Đơn giản hóa công nghệ, giảm chi phí và tận dụng chiến thuật “bầy đàn”. Kết quả là sự ra đời của tên lửa Trembita – một loại vũ khí giá rẻ nhưng có khả năng gây áp lực lớn lên các hệ thống phòng không hiện đại của Nga.
Chia sẻ
VCK U17 châu Á 2026 sẽ khởi tranh đầu tháng 5 (5-22/5) tại Ả Rập Xê Út với lịch thi đấu dày đặc. U17 Việt Nam nằm ở bảng C và đối mặt nhiều thử thách lớn.
Chia sẻ
Tại xã vùng biên Mỹ Quý, tỉnh Tây Ninh (địa phận huyện Đức Huệ, tỉnh Long An trước đây), nghề nuôi trâu không chỉ là truyền thống mà đã trở thành con đường giúp nhiều nông dân vươn lên thành tỷ phú. Tiêu biểu là ông Tô Văn Hợp (Sáu Hợp), người đã "biến" 2 con nghé ban đầu thành đàn trâu đông đúc- khối tài sản trị giá hàng tỷ đồng.
Chia sẻ
Shipper tạo hiện trường giả bị cướp để chiếm đoạt tiền; con trai chở mẹ ruột đi... cướp giật; ngủ ở nhà một mình, bé gái 14 tuổi bị "yêu râu xanh" khống chế, hiếp dâm trong đêm... là những tin nóng 24 giờ qua.
Chia sẻ
Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng kiểm tra thực địa, chốt mốc giải phóng mặt bằng nút giao trọng điểm, yêu cầu xử lý dứt điểm vướng mắc tại nút giao "dị dạng" trên đường Phạm Tu và chấm dứt thi công khúc Vành đai 3,5.
Chia sẻ
Nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hóa và Du lịch năm 2026 và cuộc thi Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I diễn ra tại Quảng trường Hùng Vương, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau từ ngày 24/4 đến 1/5, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức “Hội thảo kết nối sản xuất, tiêu thụ ngành hàng lúa gạo”.
Chia sẻ
Theo con số may mắn hôm nay 28/4, con giáp tuổi Thìn có Thần Tài chiếu mệnh, đầu tư hợp tác, tự kinh doanh đều có cơ hội tốt, nỗ lực là kiếm được tiền.
Chia sẻ
Tối 27/4, một phụ nữ ở xã Sơn Tiến (Hà Tĩnh) được phát hiện tử vong trong nhà riêng với nhiều vết thương; công an đang điều tra và truy bắt nghi phạm.
Chia sẻ
Khi vợ thú nhận đứa trẻ không phải con tôi, sau một đêm thức trắng suy nghĩ, tôi quyết định chọn tiếp tục thay vì ly hôn.
Chia sẻ
Ngày 10/6/2025 (giờ địa phương), Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long đã đến thăm và tìm hiểu kết quả triển khai Dự án Hợp tác Việt Nam-Cuba phát triển sản xuất lúa gạo giai đoạn 2019-2023 (giai đoạn 5) tại cánh đồng trồng lúa ở Cuba, Nông trường José Martí, huyện Calimete, tỉnh Matanzas.
Chia sẻ
Tào Cát Tường, với vai trò chủ mưu và tội danh mưu phản, bị Minh Anh kết án lăng trì, phanh thây giữa chợ — hình phạt tàn khốc nhất thời phong kiến.
Chia sẻ
Nhận ra Phổ Nghi mà mình từng yêu đã thay đổi hoàn toàn, Văn Tú quyết định chấm dứt. Nàng cầm bút viết một bức thư ly hôn, tuyên bố rõ ràng ý định kết thúc cuộc hôn nhân.
Chia sẻ
Trục Pokrovsk đang nổi lên như điểm nóng khốc liệt nhất trên chiến trường Ukraine năm 2026, nơi không chỉ quyết định cục diện quân sự ở miền Đông mà còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng sang chiến tranh công nghệ cao. Trung tướng Ihor Romanenko, cựu Phó Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Ukraine, nhận định khu vực này có thể trở thành bước ngoặt chiến lược của toàn bộ cuộc xung đột, theo UATV
Chia sẻ
Trong 2 ngày (26 và 27/4), bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang đã thăm và làm việc tại xã Hồng Thái về định hướng phát triển du lịch trên địa bàn. Cùng đi có lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh, UBND xã Hồng Thái.
Chia sẻ
Lực lượng 141 (tổ Y5) đã phối hợp với Công an phường Hà Đông bắt giữ đối tượng cầm dao chém gây thương tích cho người khác.
Chia sẻ
Với phong độ tốt hơn, tiền đạo Việt kiều Lee Williams đã chiếm suất đá chính của Nguyễn Tiến Linh trong màu áo CLB Công an TP.HCM.
Chia sẻ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Nga để hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đang bị đình trệ.
Chia sẻ
Khó khăn về tài chính, SLNA bị loại khỏi V.League?; HLV Carrick báo tin vui cho CĐV M.U; Anderson sắp đầu quân cho Man City; Cảnh sát vào sân ngăn bạo lực ở trận Huesca vs Zaragoza; Real bạo chi vì Michael Olise.
Chia sẻ
Một vụ va chạm hy hữu vừa xảy ra tại bang Florida (Mỹ), khi nữ tài xế điều khiển chiếc Chevrolet Silverado độ gầm cao đã lái xe đè thẳng lên một chiếc Lamborghini Huracan mà không hề hay biết.
Chia sẻ
Theo CNN, các lãnh đạo quân sự Mỹ đang xây dựng các phương án dự phòng nhằm tấn công các tài sản của Iran gần các tuyến hàng hải quan trọng nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa hai bên đổ vỡ.
Chia sẻ
Ninh Bình công bố danh mục dự án kêu gọi đầu tư năm 2026 (đợt 1) với hàng loạt khu đô thị và khu công nghiệp quy mô lớn, trong đó có dự án khu công nghệ cao lên tới 663,2 ha, tạo lực đẩy cho tăng trưởng.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
