Sau loạt bài "Bát nháo thị trường thú cưng" của báo Dân Việt: Người trong nghề lên tiếng và hiến kế về cách quản lý

Loạt bài “Bát nháo thị trường thú cưng” do Báo Dân Việt thực hiện đã tạo được tiếng vang, khiến cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra và xử lý những cơ sở sai phạm.

Tại TP.HCM, nhiều người hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ thú cưng sau khi đọc loạt bài, đã có những ý kiến đóng góp gửi về báo Dân Việt. Phần lớn họ ủng hộ báo Dân Việt đã chỉ ra những đơn vị làm ăn thiếu minh bạch, đồng thời cũng nêu lên tâm tư, khó khăn đối với nghề kinh doanh dịch vụ thú cưng.

Khi thị trường thú cưng phát triển nhanh hơn khung pháp lý

Theo ThS.BS Thái Thị Mỹ Hạnh – người có 28 năm gắn bó với ngành thú cưng, hiện là Founder/CEO hệ thống Bệnh viện thú y PETPRO, việc phản ánh sai phạm là cần thiết, song nếu nhìn thị trường chỉ qua các trường hợp tiêu cực sẽ dễ dẫn đến đánh đồng.

Bà Hạnh cho rằng, không phải mọi cơ sở thú y đều kinh doanh hàng trôi nổi, vắc-xin quá hạn hay thiếu nguồn gốc. Điển hình như doanh nghiệp của bà, trong thời gian dài không xảy ra vi phạm vì tuân thủ tuyệt đối những quy định của pháp luật.

“Nếu chỉ nhìn vào mặt xấu, người nuôi thú cưng sẽ mất niềm tin vào toàn ngành, điều này không công bằng với những người làm nghề nghiêm túc, tuân thủ pháp luật”, bà nói.

Ở góc nhìn khác, bác sĩ Nguyễn Hoàng Thùy – Giám đốc Bệnh viện thú y Procare cho rằng, loạt bài của Dân Việt đã chạm đúng vào những “điểm nóng” tồn tại lâu nay. Theo bà, thị trường thú cưng đang phát triển quá nhanh trong khi hệ thống chuẩn mực chuyên môn và quản lý chưa theo kịp.

“Những khoảng trống này tạo điều kiện cho một bộ phận chạy theo lợi nhuận, bỏ qua đạo đức nghề nghiệp, làm ảnh hưởng đến uy tín của cả ngành”, bà Thùy nhận định.

Từ góc độ quản lý, ông Trần Đức Trung – Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng VI đánh giá cao vai trò của báo chí trong việc phát hiện, cảnh báo sớm các nguy cơ tiềm ẩn. Theo ông, báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn là lực lượng giám sát xã hội, giúp cơ quan quản lý kịp thời vào cuộc, chấn chỉnh những sai phạm liên quan đến vật nuôi và sức khỏe cộng đồng.

Vì sao kinh doanh dịch vụ thú cưng dễ dính sai phạm?

Lý giải vì sao thị trường dịch vụ thú cưng dễ xảy ra sai phạm, ThS.BS Thái Thị Mỹ Hạnh cho rằng nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thiếu đồng bộ về khung pháp lý và hướng dẫn hành nghề. Ở nhiều quốc gia, thú y thú nhỏ là một ngành có chuẩn mực rất rõ ràng, từ đào tạo, phân tuyến điều trị đến danh mục thuốc, vắc-xin được phép sử dụng. Trong khi đó, tại Việt Nam, các quy định còn thiếu chi tiết, khiến mỗi cơ sở làm theo một cách khác nhau.

Một ví dụ điển hình là vấn đề vắc-xin cho mèo. Số lượng mèo nuôi tại Việt Nam ngày càng tăng, kéo theo nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, trong nước chưa sản xuất được vắc-xin cho mèo, còn việc nhập khẩu chính ngạch gặp nhiều rào cản. Trước thực tế đó, không ít bác sĩ thú y rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu không tiêm phòng, thú cưng có nguy cơ tử vong, nếu sử dụng vắc-xin nhập ngoài luồng sẽ vi phạm quy định.

“Có những trường hợp bác sĩ biết mình sai, nhưng vẫn buộc phải làm vì không thể khoanh tay nhìn thú cưng chết do thiếu công cụ điều trị”, bà Hạnh chia sẻ. Theo bà, điều này phản ánh sự bất cập của cơ chế quản lý, khi nhu cầu thực tế của thị trường không được đáp ứng bằng các chính sách phù hợp.

Bên cạnh đó, việc cấp chứng chỉ hành nghề thú y hiện nay cũng được cho là quá dễ. Nhiều bác sĩ vừa ra trường, chưa có đủ kinh nghiệm lâm sàng, đã có thể mở phòng khám riêng. Không ít cơ sở có diện tích nhỏ, điều kiện bảo quản thuốc và thức ăn không đạt chuẩn, dẫn đến nguy cơ giảm chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thú cưng.

Trong khi ở các nước phát triển, bác sĩ thú y phải trải qua quá trình làm việc thực tế, được xếp hạng chuyên môn, đào tạo liên tục và chỉ được hành nghề trong phạm vi năng lực được công nhận, thì tại Việt Nam, ranh giới giữa phòng khám và bệnh viện thú y còn khá mờ. Điều này khiến thị trường xuất hiện nhiều cơ sở “ôm đồm” mọi dịch vụ, từ khám cơ bản đến phẫu thuật chuyên sâu, tiềm ẩn rủi ro lớn.

“Phòng khám thì anh chỉ được quyền làm những cái việc cơ bản như: khám, chích thuốc, chích ngừa, triệt sản. Anh không có được quyền mổ xương, anh không có quyền làm những cái bệnh chuyên khoa”, bác sĩ Hạnh nhấn mạnh

Ở góc nhìn bác sĩ Nguyễn Hoàng Thùy, các sai phạm trong lĩnh vực thú cưng hiện nay thường tập trung vào ba nhóm chính: Chuyên môn chưa đủ trình độ nhưng vẫn điều trị vượt khả năng; pháp lý không đầy đủ, quản lý thuốc và phẫu thuật chưa đúng quy định; và đạo đức nghề nghiệp bị xem nhẹ, thể hiện qua quảng cáo quá mức, cam kết sai sự thật với khách hàng. Những sai phạm này không chỉ gây tổn hại cho thú cưng mà còn làm xói mòn niềm tin của xã hội đối với những người làm nghề chân chính.

Tại tọa đàm trực tuyến “Bất cập thị trường thú cưng, quản lý thế nào?” do Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức, ông Phan Quang Minh – Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y khẳng định, khám, chẩn đoán và điều trị cho động vật, trong đó có thú cưng, là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đã được quy định rõ trong Luật Thú y. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận với các loại hình dịch vụ mới như spa thú cưng, hiện vẫn chưa có quy định cụ thể, dẫn tới khó khăn trong quản lý.

Theo thống kê sơ bộ, đến năm 2025, cả nước có khoảng 460 cơ sở khám, chẩn đoán, xét nghiệm và phẫu thuật động vật được cấp phép. Con số này cho thấy thị trường không nhỏ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường hậu kiểm để bảo đảm chất lượng dịch vụ.

TP.HCM chấn chỉnh công tác cấp phép, tăng cường hậu kiểm

Tại TP.HCM – địa bàn có thị trường thú cưng sôi động bậc nhất cả nước, mới đây Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh vừa ký văn bản yêu cầu chấn chỉnh công tác cấp phép và kiểm tra chất lượng trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM phải thực hiện nghiêm các quy định về cấp phép, tránh tình trạng cấp phép sai thẩm quyền, không đúng điều kiện; đồng thời tăng cường thanh tra, hậu kiểm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư thú y, xử lý nghiêm các vi phạm. Kết quả thực hiện phải được báo cáo định kỳ để kịp thời theo dõi, chỉ đạo.

×