Sau sáp nhập với Bình Dương và BR-VT, siêu đô thị TP.HCM mới sẽ phát triển theo hướng nào?

Chia thành ba khu vực phát triển

Mới đây, tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2025, Chủ tịch TP.HCM Nguyễn Văn Được đã nói về định hướng phát triển của siêu đô thị TP.HCM mới sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT).

Theo ông Được, TP.HCM mới sẽ thực hiện tái cấu trúc không gian đô thị, dựa trên cơ sở quy hoạch đã được các tỉnh, thành trong vùng phê duyệt. Đồng thời, giao Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM chủ trì việc phối hợp với các đơn vị tư vấn để xây dựng quy hoạch TPHCM mới, bổ sung các phân khu chức năng chiến lược.

Theo đó, TP.HCM sẽ định vị là trung tâm tài chính và công nghệ cao; Bình Dương sẽ trở thành thủ phủ công nghiệp và Bà Rịa - Vũng Tàu phát triển thành trung tâm du lịch biển, cảng biển và dịch vụ biển.

Việc phân định này, theo ông Được là để phát huy lợi thế và tiềm năng của từng khu vực.

Cơ bản đã hình thành TP.HCM mới

Còn trong phiên làm việc mới đây của Thường trực Thành ủy TP.HCM với Thường trực Thành ủy TP.Thủ Đức, các quận ủy, huyện ủy, Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Văn Nên thông tin, đến giờ này, đã cơ bản hình thành TP.HCM mới.

Theo đó, tổng diện tích của TP.HCM mới là 6.772km2. Dân số theo thống kê là 14 triệu người. Số lượng đơn vị hành chính cấp cơ sở là 168 xã, phường, đặc khu. Trong đó có 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo.

Đảng bộ TP.HCM mới có 174 đảng bộ trực thuộc, bao gồm 6 đảng bộ cấp trên cơ sở và 168 đảng bộ cấp xã. TP.HCM sẽ có 3.378 tổ chức cơ sở Đảng và 364.874 đảng viên.

Ông Nguyễn Văn Nên nhấn mạnh nhìn vào những con số trên để thấy quy mô đồ sộ của TP.HCM mới cùng với trọng trách, nguồn lực rất lớn. Do đó, việc sắp xếp và vận hành hệ thống phải đảm bảo thông suốt.

Phát triển hệ thống metro về các tiểu vùng

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, sau sáp nhập, siêu đô thị TP.HCM mới sẽ mở ra rất nhiều cơ hội, không gian phát triển mới và đi kèm là thử thách mới.

Cụ thể, trong vùng Vùng Đông Nam bộ, ba địa phương nói trên cùng với tỉnh Đồng Nai là “tiểu vùng tứ giác kinh tế” mạnh nhất cả nước, vì đóng góp ngân sách lớn nhất.

Và do đó, khi sáp nhập ba địa phương như nói trên, TP.HCM mới sẽ trở thành một cực tăng trưởng có thể nói là mạnh nhất cả nước.

“Hiện, TP.HCM là đầu tàu mạnh nhất cả nước. Nay sáp nhập thêm Bình Dương và BR-VT thì sẽ thành một siêu đô thị càng mạnh hơn gấp bội”, KTS Nam Sơn khẳng định.

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, siêu đô thị TP.HCM mới cũng có những thách thức mới.

Cụ thể, các hạ tầng trọng điểm đang là những khu vực chưa được kết nối đồng bộ vì thiếu hạ tầng giao thông đồng bộ.

Bên cạnh đó, khi đã sáp nhập thì các nhà quản lý cũng cần nghiên cứu, điều chỉnh lại quy hoạch phù hợp với xu hướng mới.

Ông ví dụ, với BR-VT, là địa phương có khoảng 350km đường bờ biển, nay nhập về thì TP.HCM mới được xem như là đô thị biển.

Trước sáp nhập, TPHCM chỉ được xem như là đô thị có biển, chứ chưa phải là thành phố biển. Vì địa phương này chỉ có khu vực biển ở huyện Cần Giờ, nhưng nằm trong diện bảo tồn khu vực sinh quyển, điều kiện phát triển sẽ hạn chế, bị giới hạn.

Sau sáp nhập, TP.HCM mới thành đô thị biển, khi đó cần quy hoạch hệ thống metro chạy xuống BR-VT.

Thứ ba, theo KTS Nam Sơn, siêu cảng Cần Giờ phải đặt lại vấn đề. Vì theo ông, trong quy hoạch phê duyệt, mục tiêu của siêu cảng này là cảng trung chuyển, vì không muốn cạnh tranh với cảng Cái Mép - Thị Vải. Còn bây giờ nhập lại rồi, coi như sẽ trở thành một phần trong hệ thống cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Do đó, cần có sự điều chỉnh phù hợp hơn.

KTS Nam Sơn cũng cho rằng, với một siêu đô thị TP.HCM mới sẽ có nhiều nhiệm vụ, nhiều mục tiêu lớn, nhiều vấn đề mới do dân đông hơn; các hoạt động KT-XH sôi động và phức tạp hơn…, đòi hỏi đổi mới tư duy, cách làm, cách quản trị như thế nào là những thách thức cần nhận diện thấu đáo hơn.

“Cơ hội mới, không gian phát triển rộng lớn hơn thì đi kèm với trọng trách lớn hơn”, ông Nam Sơn lưu ý.

Còn TS Trần Hoàng Ngân, ĐBQH TP.HCM cho biết sau sáp nhập, siêu đô thị TP.HCM mới đóng góp ¼ GDP cả nước, chiếm hơn 1/3 tổng thu ngân sách và 1/5 kim ngạch xuất khẩu…

“Như vậy, có thể thấy vị trí đầu tàu ngày xưa của TP.HCM là đầu tàu quan trọng của cả nước, thì TP.HCM mở rộng còn quan trọng gấp nhiều lần”, theo TS Trần Hoàng Ngân.

Do đó, vị ĐBQH này cho rằng cần phải tính đến một thể chế vượt trội cho siêu đô thị mới.

Cụ thể hơn, ông cho rằng, TP.HCM mới có thể phân vùng phát triển theo từng thế mạnh, hình thành các tiểu vùng phát triển.

Ví dụ, với khu vực Bình Dương, sẽ tập trung vào phát triển công nghiệp, với nhiều khu công nghiệp tập trung.

Còn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu thì ưu tiên phát triển kinh tế biển, bao gồm logistics, khai thác cảng biển, du lịch biển, đánh bắt - nuôi trồng thủy hải sản, dầu khí…

Còn với TP.HCM là Trung tâm thương mại dịch vụ, tài chính - ngân hàng của cả nước; phát triển y tế - giáo dục; tập trung vào phát triển KH&CN theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị như trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm chuyển đổi số…, kể cả trung tâm tài chính quốc tế…

“Như vậy, việc phân vùng này sẽ tạo điều kiện cho siêu đô thị TP.HCM phát triển mạnh hơn, vì không còn tính cạnh tranh như khi còn là ba địa phương riêng”, TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh.

×