So găng năng lực các doanh nghiệp đề xuất làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam 67 tỷ USD

Tại cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành, doanh nghiệp về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam tại Trụ sở Chính phủ ngày 27/11 do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình chủ trì, các nhà đầu tư đã trực tiếp đối thoại với Chính phủ và các bộ, ngành về khả năng tham gia dự án.

Các doanh nghiệp có mặt bao gồm: Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO), CTCP Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed.

Công ty TNHH Việt Nam 3000 để ngỏ về năng lực tài chính

Tại cuộc họp, đại diện Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam cho rằng, đây là dự án lớn, đòi hỏi sự phối hợp giữa Chính phủ và các nhà đầu tư, nhất là trong vấn đề huy động vốn và mong muốn lựa chọn hình thức hợp tác PPP theo góc độ "cùng phối hợp, cùng hỗ trợ" bởi có nhiều rủi ro tiềm ẩn. Vai trò của doanh nghiệp này ở đây là đi huy động và mang vốn cho dự án và kêu gọi, huy động chuyên gia giỏi trong lĩnh vực này để thực hiện dự án.

Như trình bày ở trên, Công ty TNHH Việt Nam 3000 mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo hình thức đối tác-công tư, nhưng khi được hỏi về năng lực tài chính của công ty và nếu hợp tác theo hình thức đối tác-công tư, tỷ lệ vốn của doanh nghiệp đóng góp sẽ là bao nhiêu; năng lực và các căn cứ pháp lý, cơ sở để doanh nghiệp có thể huy động vốn… vị đại diện doanh nghiệp này đã không trả lời được, một số ý trả lời không đúng theo nội dung câu hỏi.

Bộ Xây dựng nhận xét, hồ sơ của doanh nghiệp chưa có tài liệu chứng minh năng lực tài chính rõ ràng, các đề xuất về tiến độ cũng rất mơ hồ. Ngân hàng Nhà nước đề nghị doanh nghiệp công khai cụ thể nguồn lực tài chính của "hệ sinh thái" mà doanh nghiệp nhắc đến, thay vì những lời hứa hẹn chung chung về việc "mang 100% vốn về Việt Nam.

Dữ liệu cho thấy, doanh nghiệp này được thành lập tháng 12/2020 tại Hà Nội. Đăng ký tới 84 ngành nghề kinh doanh nhưng ngành nghề chính theo giấy phép đăng ký kinh doanh của Công ty Việt Nam 3000 là bán buôn thực phẩm. Ngoài ra, còn đăng ký hoạt động lĩnh vực xây dựng, gồm cả xây dựng công trình đường sắt lẫn nhà ở.

Vốn điều lệ của Việt Nam 3000 là 369 tỷ đồng, do bà Ngô Thị Thắng làm giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Tự giới thiệu, doanh nghiệp này còn cho biết họ được thành lập để hiện thực hóa một phần chương trình "Thế giới 3000" tại Việt Nam, cũng như chương trình phát triển kinh tế thế giới và nhân quyền.

Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam đang đầu tư nhiều lĩnh vực, nhưng lại có rất ít danh mục dự án. Trong đó, về dự án công nghệ, công ty này giới thiệu duy nhất dịch vụ là thiết kế powerpoint. Về dự án thương mại và sản xuất, doanh nghiệp này đưa ra dịch vụ viết thuê báo cáo thực tập.

Doanh nghiệp còn giới thiệu 3 pháp nhân trực thuộc, bao gồm: CTCP Năng lượng và nước 3000 Việt Nam, CTCP AGR.3000 Việt Nam và Công ty TNHH Việt Nam 3000.

Doanh nghiệp vốn mỏng với 70 nhân sự tuyên bố không vay vốn nhà nước

Tại cuộc họp, Chủ tịch HĐQT công ty - ông Nguyễn Nam Thiều chia sẻ mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo phương án kinh doanh thu hồi vốn. Tuy nhiên, điều đáng nói, công ty chỉ có nhân sự khoảng 70 người và tổng vốn khoảng 2.000 - 3.000 tỷ đồng, tức chỉ bằng khoảng 0,2% tổng mức đầu tư của dự án (67 tỷ USD).

Dữ liệu tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Discovery Group có vốn điều lệ ban đầu 260 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông sáng lập gồm ông Nguyễn Ngọc Anh với 37,7% vốn góp, ông Nguyễn Tiến Thiều (10,8%), Công ty CP đầu tư Discovery Việt Nam (14,6%) và Công ty cổ phần đầu tư và du lịch Danko (36,9%).

Sau nhiều lần thay đổi, cơ cấu cổ đông có thay đổi nhưng vốn điều lệ công ty vẫn được giữ nguyên. Người nắm giữ quyền đại diện theo pháp luật ban đầu là ông Nguyễn Ngọc Anh, sau nhiều lần thay đổi thì hiện nay chủ tịch đảm nhiệm là ông Nguyễn Nam Thiều.

Discovery còn cam kết không làm phát sinh nợ công. Doanh nghiệp "tự vay tự trả", tài chính được huy động thông qua hợp tác quốc tế, không phát sinh nợ công, không sử dụng vốn vay từ ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, Discovery khi đề xuất đầu tư dự án đường sắt cao tốc khẳng định sẽ đáp ứng các thông số kỹ thuật tối ưu theo yêu cầu của Chính phủ. Vốn đầu tư đưa ra chỉ 63 tỷ USD, thay vì 67 tỷ USD. Trong cuộc họp tại Chính phủ, ông Nguyễn Nam Thiều, Chủ tịch Discovery, khẳng định đây là dự án lớn và rất khó, nhưng mang lại những giá trị rất lớn cho xã hội nên bày tỏ thiện chí tham gia với phương án kinh doanh thu hồi vốn.

Nhấn mạnh, đây là dự án có quy mô lớn, vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế, có hàm lượng công nghệ cao, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nêu rõ, việc trao đổi, tìm hiểu thông tin với các doanh nghiệp, nhà đầu tư là rất cần thiết để biết được thiện chí của doanh nghiệp.

Ông thẳng thắn, có doanh nghiệp quy mô nhân sự chỉ có 70 người, tổng vốn khoảng 2.000-3.000 tỷ đồng thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của dự án.

Ông nhấn mạnh đây không phải là cuộc họp để lựa chọn, quyết định nhà đầu tư, song từ các tài liệu đã có và thông tin các doanh nghiệp, đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì các bên liên quan hoàn thiện báo cáo đề xuất phương thức đầu tư và các cơ chế chính sách đi kèm để trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến.

Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Chính phủ thảo luận, đánh giá trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Quan điểm là xem xét công tâm, khách quan, minh bạch, công khai, "không có gì dấm dúi" và trao đổi hết sức thẳng thắn, cởi mở.

THACO và Vinspeed "vững" vị thế

Tại cuộc họp, THACO khẳng định với phần vốn, họ sẽ chịu trách nhiệm 20% vốn đầu tư, 80% là huy động và đi vay. Ngoài vốn tự có, THACO sẽ thành lập các công ty để huy động vốn đầu tư từ các doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế. Tổng thời gian thi công và hoàn thành toàn tuyến là 7 năm.

Theo báo cáo tài chính, vốn chủ sở hữu của Trường Hải tại thời điểm cuối tháng 12/2025 là 52.450 tỷ đồng. Bên kia bảng cân đối, số nợ phải trả là hơn 117.355 tỷ đồng.

Trong khi đó, đại diện Vingroup mong muốn được đầu tư dự án theo hình thức đầu tư kinh doanh với tổng mức đầu tư dự án dự kiến là trên 61 tỷ USD (không kể chi phí giải phóng mặt bằng) với thời hạn thi công dự án là 5 năm kể từ khi Nhà nước giao đất sạch cho dự án.

Đề nghị được vay 80% vốn đầu tư dự án và hoàn trả trong vòng 30 năm, Vinspeed khẳng định các cam kết: Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy trình, quy định trong vay vốn; không bán thầu, không chuyển nhượng dự án; bảo đảm đầu tư công nghệ, thiết bị hiện đại, tăng cường hợp tác với các đối tác trong tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành đường sắt...

×