Sơn La: Chính sách đến từng bản làng, gieo “mầm xanh” giảm nghèo bền vững

Sơn La từ các chính sách, đưa đến cuộc sống mới

Những con đường bê tông nối dài giữa núi rừng Sơn La len lỏi đến từng bản làng. Tiếng cười trẻ thơ vang lên trong ngôi trường mới,... Đó là hình ảnh của Sơn La hôm nay, một vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ từ những chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Sơn La là tỉnh miền núi biên giới, nơi sinh sống của hơn 1,3 triệu người thuộc 12 dân tộc, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 83%. Địa hình chia cắt, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, biên giới còn khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, khiến công tác giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số gặp nhiều thách thức.

Nhưng cũng chính ở nơi gian khó ấy, tinh thần đoàn kết, khát vọng đổi thay của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Sơn La đã thắp lên những chuyển động tích cực, bằng việc cụ thể hóa ba chương trình MTQG: xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Ông Nguyễn Viết Hưng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La thông tin: Thực hiện Quyết định 539/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phong trào ‘Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025’, tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo, phân công các đồng chí phụ trách địa bàn để trực tiếp chỉ đạo. Cùng với nguồn vốn ngân sách, Sơn La chủ động huy động các nguồn lực xã hội hóa, sự hỗ trợ của lực lượng công an, quân đội, doanh nghiệp và người dân để đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, giúp người dân ổn định cuộc sống.

Với bà Lò Thị Thiêm, bản Thín, xã Tường Hạ (trước sáp nhập thuộc huyện Phù Yên, tỉnh Sơn la), từng sống trong căn nhà xiêu vẹo, mái dột, tường đất sụp lở. Hôm nay, ngôi nhà mới khang trang, kiên cố được dựng lên nhờ sự hỗ trợ của của các cấp, các ngành cùng các nhà hảo tâm và chính quyền địa phương.

Giọng bà Thiêm xúc động: "Trước kia mưa gió là nước dột khắp nhà, chẳng dám ngủ yên. Nay có nhà mới, gia đình yên tâm sinh sống, phát triển kinh tế. Tôi sẽ cố gắng làm ăn để thoát nghèo".

Giai đoạn 2020-2025, Sơn La đã xây mới và sửa chữa hơn 12.600 căn nhà tạm, nhà dột nát, với tổng kinh phí hơn 628 tỷ đồng; trong đó, nguồn xã hội hóa chiếm hơn 443 tỷ đồng. Những ngôi nhà mới không chỉ là nơi che mưa nắng, mà còn là điểm tựa để người dân khởi đầu một cuộc sống mới, khơi dậy niềm tin vào sự đổi thay.

Không chỉ dừng ở việc “an cư”, Sơn La còn nỗ lực giúp người dân “lạc nghiệp”. Nhiều tuyến đường liên bản, liên xã được mở mới, nối liền những vùng đồi núi hiểm trở.

Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã đầu tư gần 1.700 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp, xây mới 256 tuyến giao thông ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Đến nay, 98,53% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông, dự kiến hết năm 2025 đạt 100%. 78,3% bản có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa, vượt chỉ tiêu đề ra.

Chúng tôi về xã Phiêng Cằm (trước sáp nhập thuộc huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La), là một trong những xã đặc biệt khó khăn. Nhưng hôm nay, những con đường mới đã mang lại diện mạo đổi thay rất lớn. Ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm cho biết: 100% tuyến đường xã đã được bê tông hóa, ô tô đi lại thuận tiện quanh năm; 62% tuyến đường bản, liên bản cứng hóa. Từ năm 2023 đến nay, xã được đầu tư thêm hai tuyến đường dài 11 km, tổng vốn hơn 24 tỷ đồng. Nhờ đó, việc vận chuyển nông sản thuận lợi hơn, học sinh đến trường an toàn hơn, đời sống người dân khởi sắc rõ rệt.

Hiệu quả lan tỏa từ Chương trình MTQG

Còn tại xã Yên Châu, là điểm sáng trong thực hiện Chương trình 1719 – phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025. Với 57 bản, hơn 32.000 nhân khẩu gồm các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, Kinh cùng sinh sống, xã đã sử dụng hiệu quả nguồn vốn để hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất.

Ông Đoàn Xuân Ngọc, Chủ tịch UBND xã Yên Châu cho biết: Chúng tôi rà soát kỹ nhu cầu của từng bản, ưu tiên hỗ trợ đúng đối tượng, đặc biệt là các dự án phát triển sinh kế. Hơn 100 hộ nghèo đã được hỗ trợ bò giống, hàng trăm hộ khác được cấp téc chứa nước, công trình nước sạch, nhờ đó đời sống ổn định, giảm nghèo bền vững.

Một trong những niềm vui lớn của người dân nơi đây là được giải quyết “cơn khát nước” kéo dài. Như lời bà Lò Thị Hương, bản Chai, xã Yên Châu chia sẻ: "Trước kia mùa khô phải gùi từng can nước, cực lắm. Nay được Nhà nước hỗ trợ téc chứa nước sạch, gia đình tôi yên tâm sản xuất, con cái được học hành đầy đủ hơn.”

Từ năm 2021-2025, xã Yên Châu đã xây bể chứa, kéo đường ống, cấp phát téc chứa nước cho hơn 1.000 hộ dân, tổng kinh phí gần 3 tỷ đồng. Nhờ đó, 100% hộ có nước sinh hoạt hợp vệ sinh, tỷ lệ hộ nghèo giảm 2% mỗi năm, 6 bản đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 2 bản đạt nông thôn mới nâng cao.

Bên cạnh phát triển hạ tầng, Sơn La đặc biệt chú trọng đến giáo dục và phát triển con người. Tính đến cuối năm 2024, 99,7% học sinh tiểu học, 98,7% học sinh THCS và 72,6% học sinh THPT trong độ tuổi đến trường. 94,8% người dân từ 15 tuổi trở lên đọc thông, viết thạo tiếng phổ thông.

Ở nhiều xã vùng cao, những ngôi trường kiên cố đã mọc lên, thay thế lớp học tranh tre nứa lá trước kia. Trẻ em không còn phải lội suối băng rừng đến lớp, mà được học trong môi trường khang trang, đầy đủ thiết bị.

Cùng với đó, các chính sách y tế, bảo hiểm, chăm sóc sức khỏe được triển khai đồng bộ: đến cuối năm 2025, dự kiến 98% đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế, 81% phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế, 65% phụ nữ mang thai được thăm khám định kỳ. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm còn 16%, cho thấy nỗ lực không ngừng trong nâng cao chất lượng dân sinh.

Các chương trình MTQG không chỉ mang lại sự đổi thay vật chất mà còn góp phần củng cố niềm tin, khơi dậy sức mạnh cộng đồng. 92,5% thôn, bản đã có nhà sinh hoạt cộng đồng, 100% có đội văn nghệ truyền thống hoạt động thường xuyên, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo ở Sơn La còn 10,89%, bình quân giai đoạn 2021-2025 giảm trên 3%/năm, vượt chỉ tiêu đề ra. Thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số dự kiến đạt trên 39 triệu đồng/người/năm vào năm 2025, tăng gấp đôi so với năm 2020.

Từ những ngôi nhà khang trang ở bản Thín, đến những tuyến đường sáng đèn ở Phiêng Cằm, từ những téc nước vơi đầy ở Yên Châu đến tiếng trống trường vang vọng nơi vùng cao, tất cả tạo nên bức tranh Sơn La hôm nay, một Sơn La đang vươn mình mạnh mẽ từ chính bàn tay, khối óc và nghị lực của người dân nơi miền biên viễn.

Các chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ là những con số hay dự án, mà là niềm tin, là sức mạnh đoàn kết của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Đó chính là động lực để Sơn La tiếp tục phát triển bền vững, để không ai bị bỏ lại phía sau.

×