Sửa Luật Đường sắt: "Rộng cửa" tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, doanh nghiệp nào đã sẵn sàng?

Thu hút doanh nghiệp tham gia vào dự án đường sắt tốc độ cao

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội chốt chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024 với tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến đường đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua 20 tỉnh thành.

Toàn tuyến được đầu tư mới khổ đôi 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; có 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa; vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết. Dự án này dự kiến khởi công vào 2027.

Để sớm có thể thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu dự thảo Luật Đường sắt sửa đổi để xây dựng hành lang pháp lý khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào dự án đường sắt này.

Thông tin về dự thảo Luật Đường sắt sửa đổi, ông Trần Thiện Cảnh, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam cho biết: "Để phát triển công nghiệp đường sắt tốc độ cao, Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã nghiên cứu dự thảo Luật Đường sắt sửa đổi để xây dựng các hành lang pháp lý, đặc biệt là chính sách ưu đãi thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư lĩnh vực đường sắt".

Theo ông Cảnh, dự thảo xây dựng chính sách khuyến khích như: Các cơ sở công nghiệp đường sắt được miễn giảm tiền thuê đất, vật tư, thiết bị máy móc nhập khẩu sẽ được miễn thuế nhập khẩu...

Đối với các doanh nghiệp trong nước, Bộ mong muốn các doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào các sản phẩm liên quan tới đường sắt. Hiện nay, có các tập đoàn lớn như: Thaco sẵn sàng tham gia vào sản xuất về ray đường sắt, VNPT, Viettel có thể tham gia vào lĩnh vực thông tin tín hiệu đường sắt.

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cũng đã ký kết biên bản hợp tác với một số doanh nghiệp Trung Quốc để có hợp tác dần dần xây dựng nhà máy tại Việt Nam để sản xuất.

Quá trình xây dựng Dự thảo Luật, cơ quan chủ trì đã khảo sát các loại hình đường sắt trong và ngoài nước, đánh giá các đối tượng tác động, từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, các công ty đường sắt chuyên dụng, ban quản lý dự án, công ty quản lý đường sắt đô thị.

Qua đó, tiếp thu ý kiến từ các đơn vị về các vướng mắc, mong muốn khi xây dựng chính sách. Đến thời điểm hiện tại, các đối tượng chịu tác động đều đồng thuận với Dự thảo Luật. Mặt khác, qua rà soát, đánh giá là không có xung đột với hơn 40 Luật có liên quan đến đường sắt.

Các doanh nghiệp đã bắt tay vào sản xuất phụ tùng đường sắt

Chia sẻ về việc làm chủ công nghệ sản xuất các sản phẩm đường sắt, ông Cảnh thông tin, hiện nay, chúng ta chưa thể sản xuất được đầu máy đường sắt, mới chỉ lắp ráp được đầu máy trong nước.

"Cách đây 20 năm, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã lắp ráp 20 đầu máy tại nhà máy xe lửa Gia Lâm", ông Cảnh cho biết.

Theo ông Cảnh, khi đó, Tổng công ty Đường sắt chỉ mua động cơ, linh kiện, còn các bộ phận khác do nội địa hoá, tự sản xuất. Hiện nay, chúng ta cũng đã có thể sản xuất toa tàu với tỷ lệ nội địa hóa lên tới 80%, chỉ nhập khẩu một số linh kiện phụ tùng có tính đặc thù.

Đối với sản xuất đường ray, ghi, ông Cảnh cho biết, chúng ta chưa thể làm được ray, ghi đường sắt. Gần đây, đã có một doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất ray, ghi đường sắt, tuy nhiên sản phẩm vẫn chưa được đưa vào thực tiễn.

Về thông tin tín hiệu, chúng ta mới chỉ sản xuất được phần cảm biến nho nhỏ và cần chắn tàu tự động. Đối với mạch và chíp, theo ông Cảnh, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu, phần mềm gần như đang phải đi mua lại của các nước liên quan khi họ cung cấp phần cứng như nào thì phần mềm đi theo tương ứng.

×