Sức ép từ xây dựng, khí thải giao thông khiến ô nhiễm không khí TP.HCM gia tăng

Sở Nông nghiệp và Môi trường vừa có báo cáo tổng quan về hiện trạng môi trường TP.HCM, giai đoạn 2021-2025. Trong đó có đánh giá về áp lực từ hoạt động xây dựng và khí thải giao thông tạo sức ép lên môi trường không khí thành phố.

Sức ép lớn từ xây dựng và khí thải giao thông

Theo đó, hiện trạng môi trường cho thấy hoạt động xây dựng tại TP.HCM đang là một trong những nguồn phát sinh bụi lớn, góp phần làm gia tăng ô nhiễm không khí. Quá trình thi công, vận chuyển vật liệu và san lấp mặt bằng khiến lượng bụi phát tán ra môi trường ngày càng nhiều, đặc biệt tại các khu vực đô thị có mật độ công trình cao.

Thực tế ghi nhận, việc che chắn công trình chưa triệt để, cùng tình trạng rơi vãi vật liệu trong quá trình vận chuyển khiến bụi phát tán rộng ra các tuyến đường, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân.

Song song đó, khí thải từ giao thông đường bộ được xác định là nguồn phát thải chính đối với bụi mịn PM2.5. Báo cáo cho thấy nồng độ PM2.5 tại nhiều vị trí quan trắc vượt quy chuẩn từ 1,1 đến 4,6 lần, trong đó khu vực có mật độ giao thông cao chịu tác động rõ rệt nhất.

Không chỉ bụi mịn, tiếng ồn từ giao thông cũng vượt quy chuẩn từ 7-12 dB(A), cho thấy áp lực môi trường ngày càng lớn từ hoạt động vận tải đô thị. Sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện cá nhân khiến lượng khí thải tích tụ nhiều hơn, đặc biệt trong điều kiện ùn tắc kéo dài.

Ngoài ra, báo cáo cũng chỉ ra cơ cấu nguồn phát thải bụi mịn, trong đó giao thông đường bộ chiếm tỷ lệ lớn, có thời điểm lên đến khoảng 66,53%, trong khi các nguồn khác như xây dựng, công nghiệp và sinh hoạt chiếm tỷ lệ thấp hơn. Điều này cho thấy vai trò chi phối của giao thông trong bài toán ô nhiễm không khí đô thị.

Giải pháp kiểm soát, giảm phát thải

Trước tình trạng trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát ô nhiễm từ hoạt động xây dựng. Trong đó, các công trình được yêu cầu thực hiện nghiêm việc che chắn, phun nước giảm bụi, đảm bảo không để vật liệu rơi vãi ra môi trường xung quanh. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Thành phố cũng chú trọng quản lý chất thải xây dựng, kiểm soát chặt chẽ từ khâu thu gom đến vận chuyển và xử lý, hạn chế tình trạng đổ thải không đúng quy định. Việc khuyến khích áp dụng công nghệ xây dựng thân thiện môi trường cũng được xem là giải pháp lâu dài.

Đối với khí thải giao thông, các giải pháp trọng tâm là kiểm soát nguồn phát thải và giảm áp lực phương tiện cá nhân. TP.HCM đang từng bước phát triển hệ thống giao thông công cộng, hướng đến giảm tỷ lệ sử dụng phương tiện cá nhân – nguyên nhân chính gây phát thải bụi mịn.

Cùng với đó, việc kiểm định khí thải phương tiện được tăng cường, nhằm loại bỏ các phương tiện không đạt tiêu chuẩn. Các giải pháp tổ chức giao thông, giảm ùn tắc cũng được triển khai để hạn chế tình trạng phát sinh khí thải do phương tiện di chuyển chậm hoặc dừng chờ kéo dài.

Trước đó, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định phê duyệt “Kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn Thành phố”.

Mục tiêu tổng thể giai đoạn 2026-2030 là kiểm soát, phòng ngừa ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường không khí trên địa bàn Thành phố, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, góp phần xây dựng Thành phố xanh, phát triển bền vững.

Các mục tiêu cụ thể gồm: Nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm sau giảm so với năm trước; tỷ lệ số ngày trong năm có chỉ số chất lượng môi trường không khí ở mức trung bình trở lên duy trì ở mức 75%-80%; 95% người dân được tiếp cận thông tin về chất lượng không khí thông qua các nền tảng công nghệ số của Thành phố.

Thành phố đặt mục tiêu 100% các nguồn phát sinh khí thải lớn thuộc các loại hình sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường không khí cao được quản lý, kiểm soát chặt chẽ và từng bước có lộ trình giảm phát thải; 100% phương tiện tham gia giao thông được quản lý, kiểm soát về khí thải theo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Kế hoạch cũng yêu cầu 100% công trường thi công xây dựng được quản lý chặt chẽ.

Phấn đấu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường; tăng cường công tác vệ sinh khu vực công cộng, xử lý triệt để tình trạng tồn đọng cát bụi, rác thải; hệ thống cây xanh được bổ sung, hoàn thiện theo hướng đa tầng.

×