Tập đoàn TH làm chủ công nghệ phôi trên bò sữa, tạo ra nhiều cá thể "ưu tú" trong thời gian ngắn

Công nghệ này được ông Trần Trung Mỹ, Giám đốc QA Khối Trang trại Tập đoàn TH chia sẻ tại Hội nghị khoa học, công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất ngày 28/3.

Theo ông Mỹ, ngành chăn nuôi bò sữa đóng vai trò chiến lược trong an ninh thực phẩm và kinh tế bền vững. Tại Việt Nam, Chính phủ đặt mục tiêu sản lượng sữa tươi đạt 2,6 triệu tấn vào năm 2030. Để đạt được con số này, việc nâng cao năng suất cá thể thông qua cải tiến di truyền là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, các phương pháp truyền thống như thụ tinh nhân tạo (AI) thường mang lại tiến bộ di truyền chậm do khoảng cách thế hệ kéo dài.

Còn đối với công nghệ phôi, bao gồm chọc hút trứng (OPU – Ovum Pickup), sản xuất phôi trong ống nghiệm (IVP – In vitro Production) và cấy truyền (ET – Embryo Transfer), đã tạo ra cuộc cách mạng trong công tác giống. Trên thế giới, công nghệ này dịch chuyển mạnh mẽ sang quy mô thương mại.

Theo Hiệp hội Công nghệ Phôi Quốc tế - IETS, năm 2024, lượng phôi IVP đã vượt mốc 2 triệu, chiếm hơn 80% tổng lượng phôi chuyển cấy toàn cầu. Tại Việt Nam, dù đã tiếp cận hơn một thập kỷ, ứng dụng công nghệ phôi phần lớn vẫn dừng lại ở quy mô thử nghiệm hoặc đàn hạt nhân nhỏ.

Việc vận hành công nghệ phôi quy mô công nghiệp đối mặt với nhiều rào cản về tính ổn định quy trình và tỷ lệ sống sót của phôi. Tại Việt Nam, thách thức càng lớn do khí hậu nhiệt đới ảnh hưởng đến sinh lý bò, chi phí vật tư nhập khẩu cao và thiếu hệ thống kiểm soát chất lượng (QA) đồng bộ. Khoảng trống giữa nghiên cứu phòng thí nghiệm và sản xuất thực tiễn là rào cản chính để phổ quát công nghệ này tại các trang trại lớn.

Trước thực tế đó, Tập đoàn TH đã tiên phong làm chủ công nghệ phôi quy mô công nghiệp tại Việt Nam thông qua hệ thống phòng thí nghiệm chuẩn và quản trị quy trình nghiêm ngặt. Nghiên cứu này tập trung phân tích hiệu quả chuỗi công nghệ phôi tại TH qua 4 chỉ số cốt lõi: Kết quả khai thác trứng (OPU); Hiệu quả tạo phôi (IVP); Chất lượng phân hạng phôi và Tỷ lệ đậu thai thực tế (ET).

Theo ông Mỹ, nghiên cứu được thực hiện ở các trang trại và phòng thí nghiệm phôi thuộc Công ty Cổ phần Thực phẩm sữa TH tại Nghệ An. Dữ liệu được thu thập hệ thống từ tháng 3/2022 đến tháng 12/2025.

Kết quả thực tế giai đoạn 2022-2025 cho thấy hiệu quả rõ rệt của công nghệ này. Ở khâu khai thác noãn (OPU), năm 2025 ghi nhận mức trung bình 24 noãn mỗi bò, cao gấp đôi so với mức trung bình thế giới, phản ánh khả năng kiểm soát quy trình và quản trị chất lượng ở mức cao. Dù sản lượng tăng nhanh tạo áp lực lên chất lượng noãn, hệ thống đã được tối ưu về tần suất khai thác nhằm cân bằng giữa hiệu suất và chất lượng.

Ở khâu thụ tinh trong ống nghiệm (IVP), tỷ lệ thụ tinh đạt gần 89%, với trung bình 1,94 phôi nang mỗi bò, tương đương các tiêu chuẩn quốc tế. Đây là chỉ số quan trọng cho thấy hiệu quả của quy trình nuôi cấy và kiểm soát điều kiện phòng thí nghiệm.

Đáng chú ý, chất lượng phôi duy trì ở mức cao và ổn định qua các năm. Theo phân hạng của Hiệp hội Cấy truyền phôi quốc tế (IETS), tỷ lệ phôi đạt chuẩn (hạng 1 và 2) chiếm 86,2%, trong đó phôi hạng 1 luôn trên 50%. Trong khi đó, tỷ lệ phôi chất lượng thấp (hạng 3 và 4) được kiểm soát ở mức thấp, lần lượt khoảng 9,4% và 4,4%.

Ở giai đoạn cấy truyền phôi (ET), hiệu quả cũng được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ đậu thai trung bình đạt khoảng 45%, riêng năm 2025 đạt gần 49%. Đáng chú ý, phôi tươi cho tỷ lệ đậu thai cao hơn, khoảng 48,5%, trong khi bò tơ đạt tới hơn 50%, phản ánh sự tiến bộ đồng thời về chất lượng phôi và tay nghề kỹ thuật viên.

Theo ông Trần Trung Mỹ, việc ứng dụng chuỗi công nghệ phôi không chỉ giúp tăng nhanh tiến bộ di truyền mà còn là chìa khóa để ngành bò sữa Việt Nam chuyển sang mô hình phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng suất trên từng cá thể, thay vì phụ thuộc vào mở rộng đàn.

“Công nghệ phôi cho phép chúng ta tạo ra nhiều cá thể ưu tú trong thời gian ngắn, từ đó rút ngắn đáng kể chu kỳ chọn lọc giống và nâng cao hiệu quả chăn nuôi,” ông nói.

Việc làm chủ công nghệ phôi ở quy mô công nghiệp, với các chỉ tiêu tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, cũng cho thấy tiềm năng lớn của ngành chăn nuôi Việt Nam trong việc tiếp cận và ứng dụng các công nghệ sinh học tiên tiến.

Trong bối cảnh ngành sữa đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030, tầm nhìn 2045, công nghệ phôi được xem là một trong những giải pháp cốt lõi giúp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của ngành trên thị trường quốc tế.

Giai đoạn 2022-2025, Tập đoàn TH ghi nhận nhiều chỉ số tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế trong ứng dụng chuỗi công nghệ phôi. Tổng cộng hơn 153.000 noãn đã được khai thác từ trên 10.000 lượt bò, với hiệu suất trung bình đạt từ 14,3 đến 24 noãn mỗi con, trong đó năm 2025 ghi nhận mức kỷ lục. Tỷ lệ thụ tinh đạt gần 89%, tạo ra trung bình 1,94 phôi nang mỗi bò. Đáng chú ý, tỷ lệ phôi chất lượng cao (hạng 1 và 2) chiếm tới 86,2%, trong khi tỷ lệ đậu thai duy trì ở mức 45-49%. Những kết quả này cho thấy doanh nghiệp đã làm chủ chuỗi công nghệ phôi ở quy mô công nghiệp, với hiệu quả tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.

×