Thông điệp "nói ít làm nhiều” từ Đại hội Đảng XIV: Gắn trách nhiệm, nâng cao năng lực lãnh đạo

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra từ ngày 19-23/1 đã thành công rực rỡ. Tại Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trình bày báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.

Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, Văn kiện lần này nhấn mạnh yêu cầu hành động; đề cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng "nói nhiều làm ít", "nói hay, làm dở", thậm chí "nói không đi đôi với làm".

Ông Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho hay, yêu cầu “nói ít, làm nhiều” không phải là một khẩu hiệu để tạo cảm hứng nhất thời, mà là một tiêu chuẩn đạo đức công vụ, một kỷ luật trong hành động và quan trọng hơn, là một thước đo năng lực lãnh đạo trong bối cảnh mới.

Sau thành công của Đại hội XIV, điều mà nhân dân chờ đợi là những chuyển động thật trong đời sống, những kết quả có thể “chạm” vào từng công việc, từng thủ tục, từng dự án, từng nỗi lo của người dân và doanh nghiệp.

“Chúng ta đã có nhiều chủ trương đúng, nhiều nghị quyết rất hay. Nhưng thực tế cho thấy vẫn có điểm yếu dai dẳng nhất ở khâu tổ chức thực hiện. Đúng ở tầm tư tưởng mà yếu ở khâu triển khai thì kết quả cuối cùng vẫn là chưa đến. Vì vậy, tôi cho rằng tinh thần “nói ít, làm nhiều” không phải là hạn chế phát ngôn, mà là đặt hành động lên trước, lấy kết quả làm câu trả lời, và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất”, ông Sơn bày tỏ.

Ông cũng cho rằng, điều này càng có ý nghĩa khi Đại hội XIV nhấn mạnh tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực thực thi. Tinh gọn không chỉ là giảm đầu mối, giảm tầng nấc, mà sâu xa hơn là giảm “vòng vo” trong quản trị, giảm “nói nhiều” trong điều hành, giảm “phong trào” trong tổ chức, để tăng trách nhiệm, tăng tốc độ, tăng hiệu quả. Nếu không thay đổi từ tư duy đến phương pháp thì dù bộ máy có gọn hơn, sự trì trệ vẫn có thể tồn tại, thậm chí còn nguy hiểm hơn vì nó ẩn sâu dưới những lớp vỏ hình thức.

Trong thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, cạnh tranh diễn ra quyết liệt và cơ hội đến rồi đi rất nhanh việc nói nhiều nhưng làm chậm không chỉ gây lãng phí, mà còn làm mất cơ hội quốc gia. Vì vậy, “nói ít, làm nhiều” chính là một lời nhắc nhở rất nghiêm khắc: Đã nói là phải làm; đã làm là phải ra kết quả; đã giao là phải kiểm tra; đã hứa với dân là phải thực hiện đến nơi đến chốn.

Ngoài ra, tư duy “làm đến cùng” là một bước phát triển rất quan trọng trong triết lý quản trị hiện đại của Nhà nước, bởi nó đánh thẳng vào một căn bệnh lâu nay: Khởi động rất khí thế nhưng kết thúc thì dang dở, làm một đoạn rồi để đó, thay người là thay luôn cả ưu tiên, thay cả tinh thần trách nhiệm. Đây là điều khiến nhiều dự án bị “kẹt” không phải vì thiếu tiền, thiếu chủ trương mà vì thiếu một thứ căn bản nhất đó là người chịu trách nhiệm đến cùng.

“Làm đến cùng” trước hết phải được hiểu là tư duy trách nhiệm, chứ không chỉ là tinh thần cố gắng. Trách nhiệm ấy không thể mơ hồ kiểu “tập thể phụ trách”, càng không thể trôi đi theo nhiệm kỳ hay sự luân chuyển. Làm đến cùng nghĩa là việc đã khởi sự thì phải xác định rõ ai là người thiết kế, ai là người điều phối, ai là người chịu trách nhiệm cuối cùng, và có cơ chế để dù người đứng đầu thay đổi, thì cam kết công vụ vẫn phải được bảo toàn, tiến độ vẫn phải tiếp tục, không thể viện lý do “người trước để lại”.

Vì vậy, tư duy “làm đến cùng” phải được áp dụng bằng những cách rất cụ thể: Từ cơ chế bàn giao trách nhiệm theo sản phẩm, thiết lập hệ thống đo lường tiến độ, tăng cường kiểm tra – giám sát theo kết quả, cho đến việc xây dựng văn hóa công vụ lấy hiệu quả thực chất làm danh dự. Khi đó, dù ai làm chủ tịch, ai làm giám đốc, ai làm trưởng ngành…thì hệ thống vẫn chạy, mục tiêu vẫn giữ, và người dân vẫn được hưởng lợi.

Là một Đảng viên, PGS.TS Trần Thành Nam (Hà Nội) - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng cho rằng, "nói ít, làm nhiều, làm đến cùng" không chỉ là yêu cầu, nó là mệnh lệnh sinh tồn đối với hiệu quả quản trị quốc gia.

"Nói ít" không có nghĩa là thỏa hiệp hay thiếu quyết đoán, mà là cắt giảm các khẩu hiệu suông, các cuộc họp hành rườm rà và các báo cáo hình thức. Một thông điệp chuyển đổi từ nền hành chính công quyền nặng về câu chữ văn bản nhưng nhẹ về minh chứng thực thi. Khi bộ máy được tinh gọn theo tinh thần Đại hội XIV, mỗi vị trí lãnh đạo phải mang tính “năng động - hiệu suất và đa nhiệm”, thay vì "quan liêu" khẩu hiệu.

“Chuyển đổi số chính là công cụ đắc lực nhất để thực hiện thông điệp nói ít làm nhiều. Khi dữ liệu số hóa minh bạch, cán bộ không cần viết các báo cáo thành tích, lãnh đạo không cần họp để nghe báo cáo. Công nghệ sẽ giúp cắt giảm thời gian cho "lời nói" và quy tụ nguồn lực vào "làm việc". Chính phủ điện tử là môi trường khắc nghiệt nhất để sàng lọc những ai thực sự biết làm việc”, ông Nam bộc bạch.

Theo ông, "nói ít, làm nhiều" là thước đo năng lực thực sự. Người dân và doanh nghiệp không còn cần nghe những hứa hẹn, họ cần nhìn thấy đường sá hoàn thiện, thủ tục hành chính rút ngắn, kinh tế phát triển và chất lượng sống của họ được nâng tầm.

“Tôi cho rằng thông điệp "nói ít, làm nhiều, làm đến cùng" của Tổng Bí thư Tô Lâm là một liều thuốc "chất" để chữa bệnh trì trệ. Nó đòi hỏi một cuộc cách mạng không chỉ về phương pháp làm việc, mà sâu xa hơn là cách mạng về văn hóa chính trị nơi “làm” được tôn vinh hơn “nói”, ông Nam chia sẻ.

Dưới góc độ luật sư, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường cho hay, đại hội thành công rực rỡ là cơ sở để kiện toàn bộ máy lãnh đạo, đưa đất nước vào kỷ nguyên mới với những kỳ vọng phát triển mạnh mẽ đạt được những thành tựu to lớn chào mừng kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Yêu cầu “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng”, đây là khẩu hiệu hành động, là yêu cầu chuyển mạnh từ "tư duy nghị quyết" sang "tư duy tổ chức thực hiện và quản trị hiệu quả".

Là tín hiệu tích cực để đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực lãnh đạo, xây dựng chính phủ kiến tạo, nên hành chính phục vụ, tháo gỡ những vướng mắc trong các thủ tục hành chính, tư pháp góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển.

Trước đây, có những trường hợp báo cáo thì nhiều nhưng kết quả thực hiện công việc không tốt. Thậm chí quan liêu, sai phạm dẫn đến hàng loạt cán bộ bị xử lý về các hành vi vi phạm về quản lý kinh tế, quản lý sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, tham ô, nhận hối lộ, làm giảm uy tín của đảng, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

“Làm đến cùng” là tư duy đổi mới, là khẩu hiệu và mệnh lệnh của Trung ương đối với việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ. Làm đến cùng cũng thể hiện trách nhiệm của cán bộ để đảm bảo dứt điểm mọi công việc trong phạm vi quản lý, tránh dây dưa, kéo dài, đùn đẩy, né tránh theo tư duy nhiệm kỳ.

Khi thực hiện mệnh lệnh, chủ trương làm đến cùng, kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ, chuyển từ nền hành chính máy móc sang kiến tạo, đổi mới, hướng đến phục vụ nhân dân, doanh nghiệp sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, kết hợp với chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy, sử dụng nhân lực có chất lượng sẽ tạo ra những bước chuyển biến mạnh mẽ về công tác quản lý, khơi thông các nguồn lực trong xã hội, thúc đẩy kinh tế, văn hóa xã hội phát triển.

“Bước vào kỷ nguyên mới sẽ bắt đầu từ việc sắp xếp lại bộ máy Nhà nước, tổ chức lại hệ thống chính quyền, sử dụng đúng người, đúng việc, tăng cường quản lý gắn với trách nhiệm, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển khoa học kĩ thuật để lực lượng sản xuất phát triển là những chủ trương định hướng đúng đắn của Đảng để thúc đẩy sự phát triển của xã hội trong kỷ nguyên mới”, ông Cường kỳ vọng.

×