Tổ công nghệ số cộng đồng – “bệ đỡ” giảm nghèo thông tin ở Huế

Trong tiến trình chuyển đổi số, khoảng cách tiếp cận thông tin đang trở thành một dạng nghèo mới – nghèo thông tin. Nếu trước đây nghèo đói được đo bằng thu nhập, điều kiện sống, thì ngày nay khả năng tiếp cận và khai thác thông tin số lại quyết định cơ hội phát triển của mỗi người. Tại TP. Huế, các tổ công nghệ số cộng đồng đang dần khẳng định vai trò là “cầu nối số” quan trọng, giúp người dân thu hẹp khoảng cách khoảng cách tiếp cận thông tin.

Từ năm 2022, mô hình tổ công nghệ số cộng đồng được triển khai đồng loạt tại các xã, phường trên địa bàn TP. Huế. Mỗi tổ gồm cán bộ cơ sở, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, cựu chiến binh và những người am hiểu công nghệ. Họ trực tiếp đến từng hộ dân, hướng dẫn cài đặt ứng dụng dịch vụ công, y tế điện tử, phản ánh hiện trường, thanh toán không tiền mặt và sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống.

Trước đây, không ít người dân ở các khu vực nông thôn, miền núi ở TP. Huế phải đi lại nhiều lần để tìm hiểu thủ tục hành chính, chính sách hỗ trợ, vốn vay, bảo hiểm y tế. Việc thiếu thông tin, thiếu kỹ năng tiếp cận thông tin khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội. Từ khi có tổ công nghệ số cộng đồng, cách tiếp cận ấy đã thay đổi căn bản.

Tại xã A Lưới 1, hiện đã có 19 tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, tổ dân phố được thành lập. Đây là lực lượng nòng cốt góp phần triển khai hiệu quả chương trình chuyển đổi số, đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân.
Bà Hồ Thị Hồng (xã A Lưới 1) chia sẻ: “Trước kia, mỗi lần làm thủ tục giấy tờ tôi phải lên xã nhiều lần, hỏi tới hỏi lui vì không biết tra cứu ở đâu. Từ khi có các anh chị trong tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn, tôi biết dùng điện thoại để xem thông tin, nộp hồ sơ trực tuyến, đỡ mất công đi lại, mà cũng không sợ làm sai như trước”.

Không chỉ giúp người dân “biết thông tin”, các tổ công nghệ số cộng đồng còn hỗ trợ hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống. Nhiều người cao tuổi vốn rất e ngại điện thoại thông minh nay đã quen với việc mở ứng dụng để xem thông báo từ chính quyền, tra cứu giá cả, theo dõi dự báo thời tiết hay cảnh báo thiên tai.

Ông Trần Văn Minh (xã Nam Đông) cho biết: “Ban đầu tôi nghĩ mấy cái này phức tạp lắm, người lớn tuổi như tôi chắc không dùng được. Nhưng mấy cháu trong tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn rất kiên nhẫn, làm đi làm lại từng bước. Giờ tôi biết tra cứu tất cả các thông tin trên điện thoại, thấy rất tiện lợi”.

Đến nay, toàn TP. Huế đã thành lập hơn 2.100 tổ công nghệ số cộng đồng, phủ khắp 40 phường, xã. Mạng lưới này trở thành “trạm trung chuyển thông tin” ngay tại khu dân cư. Các chủ trương, chính sách mới, kế hoạch hỗ trợ hộ nghèo, thông báo tuyển sinh, việc làm, đào tạo nghề… được truyền tải nhanh chóng qua nhóm Zalo cộng đồng, nền tảng Hue-S và các kênh số khác.

Nhờ vậy, người dân ở khu vực khó khăn không còn bị “đứt gãy” thông tin như trước. Thay vì chờ cán bộ phổ biến trực tiếp tại các buổi họp, người dân có thể chủ động tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giảm nghèo thông tin một cách thực chất.

Giảm nghèo thông tin không chỉ dừng lại ở việc tiếp cận mà còn mở ra cơ hội sinh kế. Nhiều tổ công nghệ số cộng đồng đã hỗ trợ người dân mở gian hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm làng nghề trên các nền tảng thương mại điện tử. Nhờ đó, nhiều hộ dân đã tăng lượng khách, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của mình.

Chị Lê Thị Thanh (phường Thuận An), một hộ kinh doanh nhỏ cho biết: “Nhờ tổ công nghệ số hướng dẫn, tôi biết chụp ảnh, đăng sản phẩm lên mạng, trả lời khách hàng qua điện thoại. Trước kia chỉ bán quanh chợ, giờ có thêm khách đặt online, thu nhập cũng ổn định hơn”.

Ở góc độ quản lý, tổ công nghệ số cộng đồng cũng giúp chính quyền “gần dân” hơn. Thông qua các nền tảng số, phản ánh của người dân về điện, nước, môi trường, an ninh trật tự được gửi nhanh và tiếp nhận kịp thời. Việc công khai tiến độ xử lý cũng giúp tăng tính minh bạch trong hoạt động của bộ máy hành chính.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế, mô hình tổ công nghệ số cộng đồng đang thực sự phục vụ quản lý nhà nước và nâng cao năng lực số của người dân. Các tổ công nghệ số cộng đồng chính là “chân rết” không chỉ hỗ trợ chính cộng đồng tham gia vào chuyển đổi số mà còn giúp chính quyền vận hành đô thị thông minh, từ giám sát an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đến thu thập dữ liệu kinh tế - xã hội, phục vụ phân tích, điều hành.

Trong hành trình xây dựng đô thị thông minh, chính quyền số và xã hội số, Huế đang chứng kiến sự thay đổi từ những điều rất nhỏ: Một người cao tuổi biết tra cứu thông tin trên điện thoại, một hộ nghèo nộp được hồ sơ trực tuyến, một tiểu thương bán được hàng qua mạng. Tất cả những thay đổi ấy đều mang dấu ấn của các tổ công nghệ số cộng đồng.

×