Tòa án Thái Lan phế truất Thủ tướng Paetongtarn, tình hình vẫn bất định

Bà Paetongtarn, người từng là thủ tướng trẻ nhất của Thái Lan, trở thành vị thủ tướng thứ sáu xuất thân từ hoặc được hậu thuẫn bởi gia đình tỷ phú Shinawatra bị quân đội hoặc tòa án lật đổ trong cuộc đấu tranh giành quyền lực kéo dài hai thập kỷ giữa các phe phái tinh hoa đối địch của đất nước.

Trong phán quyết, tòa cho biết bà Paetongtarn đã vi phạm chuẩn mực đạo đức trong một cuộc điện đàm bị rò rỉ hồi tháng 6, trong đó bà dường như tỏ thái độ nhún nhường Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen khi cả hai nước đang ở bờ vực xung đột vũ trang biên giới. Giao tranh bùng phát vài tuần sau đó và kéo dài năm ngày.

Quyết định này mở đường cho quốc hội bầu chọn một thủ tướng mới - một quá trình có thể kéo dài, trong khi đảng cầm quyền Pheu Thai của bà Paetongtarn mất lợi thế thương lượng và đối mặt với thách thức củng cố liên minh vốn chỉ có đa số mong manh.

Phán quyết khép lại sớm nhiệm kỳ thủ tướng của con gái kiêm “người kế cận” chính trị của ông Thaksin Shinawatra - nhà tài phiệt có ảnh hưởng sâu rộng. Bà Paetongtarn, 39 tuổi, vốn là gương mặt mới trên chính trường, được đưa ra ánh sáng đột ngột sau khi người tiền nhiệm Srettha Thavisin bị chính Tòa án Hiến pháp này phế truất một năm trước.

Bà Paetongtarn đã lên tiếng xin lỗi về cuộc gọi bị rò rỉ, cho rằng bà chỉ cố gắng ngăn chặn chiến tranh.

Bà là thủ tướng thứ năm trong vòng 17 năm bị Tòa án Hiến pháp buộc phải rời ghế, nhấn mạnh vai trò trung tâm của cơ quan này trong cuộc giằng co quyền lực không lối thoát giữa các chính phủ được bầu của dòng họ Shinawatra và liên minh các thế lực bảo thủ, tướng lĩnh thân hoàng gia có ảnh hưởng sâu rộng.

Bất định phía trước

Trọng tâm sắp tới sẽ chuyển sang câu hỏi ai sẽ thay thế bà Paetongtarn, với việc ông Thaksin được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm trong những thỏa thuận hậu trường giữa các đảng và thế lực quyền lực nhằm giữ cho Pheu Thai tiếp tục dẫn dắt liên minh cầm quyền.

Phó thủ tướng Phumtham Wechayachai cùng nội các hiện tại sẽ tạm thời điều hành chính phủ cho đến khi quốc hội bầu chọn một thủ tướng mới, quá trình này không có thời hạn bắt buộc.

Có 5 người đủ điều kiện để trở thành thủ tướng, trong đó chỉ có một ứng viên từ Pheu Thai là ông Chaikasem Nitisiri, 77 tuổi, cựu tổng chưởng lý với kinh nghiệm nội các hạn chế và hoạt động chính trị khá mờ nhạt.

Những người khác bao gồm cựu thủ tướng Prayut Chan-o-cha - người đã nghỉ hưu chính trị và từng lãnh đạo cuộc đảo chính quân sự lật đổ chính phủ Pheu Thai năm 2014, cùng với Anutin Charnvirakul, cựu phó thủ tướng, người đã rút đảng của mình khỏi liên minh của bà Paetongtarn sau vụ rò rỉ cuộc gọi.

Phán quyết này đẩy Thái Lan vào tình trạng bất định chính trị trong bối cảnh công chúng lo lắng về cải cách bị đình trệ và nền kinh tế ì ạch, dự báo chỉ tăng trưởng 2,3% trong năm nay theo Ngân hàng Trung ương Thái Lan.

Bất kỳ chính phủ Pheu Thai nào sắp tới cũng sẽ chỉ có đa số sít sao và có nguy cơ thường xuyên đối mặt với thách thức từ phe đối lập vốn được công chúng ủng hộ mạnh mẽ, đang thúc đẩy tổ chức tổng tuyển cử sớm.

“Việc bổ nhiệm thủ tướng mới sẽ rất khó khăn và có thể mất nhiều thời gian” - Stithorn Thananithichot, nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, nhận định. “Không dễ để các đảng dung hòa lợi ích. Pheu Thai sẽ ở thế bất lợi”.

×