Trước “Thưa Đảng” của ca sĩ Anh Tú, có những ca khúc nào viết về Đảng vang vọng mãi với thời gian?

Mấy ngày qua, ca khúc Thưa Đảng do ca sĩ Anh Tú sáng tác và thể hiện trong chương trình nghệ thuật chính luận Mãi mãi niềm tin theo Đảng diễn ra hôm 16/1 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) đã tạo viral trên các nền tảng mạng xã hội.

Thưa Đảng được ca sĩ Anh Tú sáng tác với giai điệu trầm hùng, mang màu sắc trang nghiêm nhưng vẫn gần gũi, xuất phát từ cảm xúc chân thành và lòng biết ơn của nam nghệ sĩ đối với lịch sử cách mạng Việt Nam dẫn dắt bởi Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ở phần mở đầu, bài hát nhắc đến mốc lịch sử năm 1930 - thời điểm Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, gắn với hình ảnh ông cha xung phong, Bắc - Nam chung một lòng. Những câu hát giản dị nhưng hàm chứa chiều sâu lịch sử, gợi nhắc rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, bằng sự hiên ngang, anh dũng hi sinh và kiên cường bất khuất của nhiều thế hệ đi trước.

Phần điệp khúc là sự khẳng định lý tưởng cách mạng đã rèn giũa nên bản lĩnh và trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Thông điệp đoàn kết, đại đoàn kết được nhấn mạnh như sợi chỉ đỏ xuyên suốt bài hát, gắn kết con người với đất nước, với Đảng và với niềm tin chung.

Đây được xem như một dấu cột mốc quan trọng trong hành trình nghệ thuật của Anh Tú khi anh lựa chọn thể hiện tiếng nói của một nghệ sĩ trẻ trước những sự kiện trọng đại của dân tộc.

Trước Thưa Đảng, từng có những ca khúc nào viết về Đảng đã đi cùng năm tháng?

Ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam

Ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam được nhạc sĩ Đỗ Minh sáng tác năm 1951, ra đời trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp đang ác liệt, nhằm ca ngợi vai trò lãnh đạo của Đảng và thể hiện lòng tin yêu của người dân, người lính với Đảng. Lúc đầu, khi mới sáng tác, ca khúc có tên Chào mừng Đảng Lao động Việt Nam, sau đó sửa lại là Ca ngợi Đảng Lao động Việt Nam và đến năm 1976 chính thức mang tên Ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam.

Kể từ khi ra đời đến nay đã 75 năm nhưng ca khúc Ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn luôn là một trong những “tiết mục đinh” trong các chương trình nghệ thuật nhân dịp chào mừng các sự kiện chính trị trọng đại, ca ngợi Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại, ca ngợi quê hương, đất nước và được đông đảo công chúng yêu âm nhạc hào hứng đón nhận.

Hình tượng “vừng trời đông” tượng trưng cho sự ra đời của Đảng được tác giả sử dụng là hình tượng chủ đạo mang tính biểu đạt rất cao, đem lại giá trị nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ sâu sắc: “Vừng trời đông, ánh hồng tươi sáng bừng lên/Đàn bồ câu trắng bay về trong nắng mới”.

Hòa chung âm hưởng ngợi ca với xúc cảm hào sảng, thiết tha của bài hát, hiển hiện lên trước mắt vừng dương ấm áp tỏa rạng chan hòa trong không gian vũ trụ, xua tan đêm dài giá lạnh, tăm tối. Và trong ánh hào quang tỏa rạng tươi sáng, ấm áp của “vừng trời đông” vừa hừng lên, hình ảnh “đàn bồ câu trắng bay về trong nắng mới” là hình ảnh ẩn dụ chuyển tải niềm khát khao, hy vọng về một cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do, hạnh phúc mà cả dân tộc Việt Nam nhiều thế hệ luôn thiết tha mong cầu và không ngừng nỗ lực vươn tới.
Đảng cho ta sáng mắt sáng lòng - Đảng đã cho ta một mùa xuân

Theo lời nhà báo Phạm Hồng Tuyến – con gái nhạc sĩ Phạm Tuyên chia sẻ với Dân Việt, năm 1959, khi bắt gặp bài thơ của nhà thơ cộng sản người Pháp Louis Aragon qua bản dịch của nhà thơ Tố Hữu in trên báo, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã phổ thành ca khúc Đảng đã cho tôi sáng mắt sáng lòng. Ca khúc mang âm hưởng vừa hào hùng, vừa bùng cháy… như tiếng lòng yêu nước trong ông.

Đây không phải là một ca khúc quần chúng dễ hát mà là một ca khúc mang tính kinh điển, giàu chất trí tuệ… thế nhưng ngay khi ra đời đã rất phổ biến trong các tầng lớp trí thức, thanh niên, sinh viên thời bấy giờ. Cho tới những năm 2000, bài hát được ngân vang bởi những giọng ca tên tuổi như: Nghệ sĩ Nhân dân Quý Dương, Nghệ sĩ Nhân dân Trung Kiên, Nghệ sĩ Nhân dân Trần Hiếu… và nhóm tam ca nhạc đỏ: Đăng Dương – Việt Hoàn – Trọng Tấn. Ca khúc sau đó cũng được thể hiện với nhiều hình thức như: đồng ca, tốp ca, đơn ca…

Tròn một năm sau đó, nhân kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng (1930 -1960), lấy cảm hứng từ câu thơ của nhà thơ cộng sản Pháp Paul Vaillant Couturier, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã viết tiếp ca khúc thứ hai Đảng đã cho ta một mùa xuân. Ca khúc mang hơi thở của niềm hân hoan cả nước mừng Đảng quang vinh tròn tuổi 30, đồng thời nó như lời chúc Tết của Đảng đối với toàn quân toàn dân bước sang năm mới, gợi lại niềm tự hào dân tộc qua những "nỗi đau chiến tranh chưa thể xóa nhòa".

“Khi ấy tôi đang học trên Việt Bắc, vô tình đọc được một số tài liệu bằng tiếng Pháp, trong đó có câu thơ rất cảm động: "Chủ nghĩa cộng sản là mùa xuân của nhân loại". Lời thơ ấy cộng với số phận của con người quả cảm đã chạm vào trái tim tôi và tôi đã viết Đảng đã cho ta một mùa xuân ngay sau đó.

Với suy nghĩ của một thanh niên, tôi đã nhủ rằng nên viết một ca khúc về Đảng gắn với mùa xuân mới, bởi lẽ có Đảng mới có mùa xuân hoà bình, ấm áp như hôm nay. Cũng với tâm lý của một người trẻ, khi sáng tác, tôi muốn thể hiện ca khúc bằng nhịp điệu trẻ trung và lãng mạn.

Tôi đã "phá cách", không viết bài hát theo nhịp 2/4 thông thường mà chọn nhịp 3/4 với tiết tấu có phần bay bổng hơn. Khi ca khúc được chính thức phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam, rất nhiều người nói rằng Đảng đã cho ta một mùa xuân có nhịp điệu rất tươi trẻ, như là lời chúc Tết vậy”, nhạc sĩ Phạm Tuyên từng tâm sự.

Lá cờ Đảng

Ca khúc Lá cờ Đảng được nhạc sĩ Văn An viết năm 1975, khi miền Nam mới giải phóng, đất nước thống nhất. Bài hát chứa đựng niềm tự hào, niềm tin sắt son vào lá cờ Đảng, vững tin vào sự thắng lợi cuối cùng để trọn đời đi theo Đảng.

Chỉ bằng ca từ giản dị, nhưng ca khúc vẫn khơi dậy được niềm tự hào trong trái tim mỗi người con đất Việt về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc: Đất nước bốn ngàn năm ôi tự hào biết mấy/ Hạnh phúc trong tay ta đang nở hoa kết trái/ Còn gì đẹp hơn lá cờ đỏ búa liềm/ Đảng ta đó hân hoan một niềm tin.

Theo lời nhạc sĩ Văn An, Lá cờ Đảng là một trong những ca khúc được ông sáng tác bằng cảm xúc từ trong trái tim với một lòng yêu mến Đảng tha thiết chứ không phải viết trong một cuộc vận động sáng tác hay cổ vũ cho phong trào nào đó. Vì vậy, ca khúc đã để lại ấn tượng sâu sắc với người nghe bởi tính chân thật, chứa đựng tình cảm bao la của nhân dân ta dành cho Đảng.

“Đảng trước hết là của nhân dân. Vì vậy, tôi viết ca khúc này là dành cho nhân dân. Tôi chọn lá cờ Đảng làm nguồn cảm hứng cho sáng tác của mình bởi đây là biểu tượng cho sự hy sinh của đồng bào, chiến sĩ trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc”, nhạc sĩ Văn An bộc bạch.

Đảng là cuộc sống của tôi

Ca khúc Đảng là cuộc sống của tôi được nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn sáng tác vào năm 1976, sau ngày đất nước thống nhất. Bài hát được sáng tác bằng bút pháp trữ tình, cảm xúc rất tự nhiên, vừa thể hiện tình cảm tin yêu, vừa thể hiện sự biết ơn đối với Đảng của chính bản thân mình. Tuy nhịp điệu không sôi nổi, nhộn nhịp, hùng tráng như bao ca khúc viết về Đảng nhưng “đó chính là tâm sự, là tiếng lòng của ông với Đảng”.

Trong ca khúc này, nhạc sĩ đã gửi gắm trọn vẹn tình cảm, thể hiện niềm tin yêu son sắt với Đảng ta: “Đảng là cuộc sống của tôi/ Mãi mãi đi theo người/ Từ thuở còn thơ đời tôi chưa quen sóng gió/ Đảng đã cho tôi lẽ sống niềm tin/ Giữa biển khơi biết đâu là bờ/ Bầu trời xanh chưa thấy bao giờ”.

Sinh thời, chính nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn đã từng tâm niệm: “Đây chính là tâm sự, là tiếng lòng của tôi với Đảng, cũng là tiếng lòng của mọi người lúc bấy giờ đối với Đảng. Nó là một cái gì đó thân thuộc, máu mủ, rất tự nhiên. Như trong lời ca, tôi viết ca khúc về Đảng, vì Đảng là cuộc sống của tôi, là để nói với chính tôi, với đồng đội, với đồng bào về những tâm tư tình cảm của người chiến sỹ cách mạng, của mọi người dân đối với Đảng. Đảng cho tôi một nhân cách, một định hướng, một niềm tin. Lý tưởng của Đảng đã thấm sâu vào máu thịt tôi, giai điệu về Đảng ngân lên từ trong trái tim tôi”.

Viết về Đảng, ngoài những ca khúc trên, còn phải kể đến những bài hát: “Người Mèo ơn Đảng (Thanh Phúc); Ta dâng Đảng ngàn tiếng ca, Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi (Huy Du); Niềm tin ngày mới (Nguyễn Bá Chỉnh); Đâu Đảng cần chúng ta có mặt (Văn An); Dưới cờ Đảng vẻ vang (Lưu Hữu Phước)… Những khúc ca ấy vẫn mãi đem lại cảm xúc tươi mới cho người nghe, góp thêm vào vườn xuân âm nhạc Việt Nam, khơi gợi những xúc cảm về Đảng trước mùa xuân.

×