5 sai lầm có thể khiến người dân “mất quyền” được cấp sổ đỏ

Giao dịch sai cách, sử dụng sai mục đích: Tự làm mất điều kiện được cấp sổ đỏ

Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh cho biết: Khoản 1, Khoản 2 Điều 151 Luật Đất đai 2024 quy định rõ các trường hợp không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất như:

Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích, Đất thuê, thuê lại của người sử dụng đất, trừ trường hợp thuê, thuê lại đất của chủ đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng, phù hợp với dự án đầu tư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; Đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện;

Đất đang có tranh chấp, đang bị kê biên, áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự; quyền sử dụng đất đang bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật;

Tài sản gắn liền với đất đã có thông báo hoặc quyết định giải tỏa hoặc đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có các thông báo, quyết định này mà không thực hiện…

Theo luật sư sơn, từ quy định này, nhiều sai lầm phổ biến của người dân đã “rơi” đúng vào nhóm không đủ điều kiện:

Thứ nhất, mua bán đất bằng giấy viết tay, vi bằng. Không ít người tin rằng lập vi bằng là “an toàn pháp lý”. Tuy nhiên, vi bằng không thay thế hợp đồng chuyển nhượng có công chứng, chứng thực theo quy định. Khi phát sinh tranh chấp hoặc làm thủ tục cấp sổ, giao dịch này không được công nhận hợp lệ.

Thứ hai, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng không phép, trái phép, chiếm đất.. Điều 5 Luật Đất đai 2024; yêu cầu việc sử dụng đất phải đúng mục đích, đúng quy hoạch. Việc tự ý chuyển đất nông nghiệp sang đất ở, xây dựng không phép, trái phép … có thể khiến thửa đất không đủ điều kiện được cấp sổ đỏ.

Thứ ba, mua đất thuộc diện quy hoạch, đã có kế hoạch, quyết định thu hồi. Thực tế, không phải mọi trường hợp đất nằm trong quy hoạch đều không được cấp sổ. Tuy nhiên, nếu đã có kế hoạch sử dụng đất hằng năm hoặc quyết định thu hồi, thì tài sản trên đất có thể không được công nhận, dẫn đến không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận.

Không đăng ký, không sang tên, quyền sử dụng đất “đứng tên người khác”

Luật sư Hoàng Anh Sơn cho hay, Điều 137 Luật Đất đai 2024 quy định điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất bao gồm phải có giấy tờ quy định tại Điều này, việc sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp và có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền…

Tuy nhiên, nhiều người lại “vướng” ở chính thủ tục pháp lý cơ bản như:

Không đăng ký đất đai, không làm sổ lần đầu; Không ít hộ gia đình sử dụng đất từ lâu nhưng không kê khai, đăng ký. Khi cần cấp sổ, việc chứng minh nguồn gốc, thời điểm sử dụng gặp khó khăn, thậm chí không được công nhận quyền sử dụng hợp pháp.

Không đăng ký biến động (không sang tên sau mua bán, thừa kế). Điều 133 Luật Đất đai 2024 quy định rõ các trường hợp phải đăng ký biến động đất đai khi chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế… Nếu không thực hiện, về cơ bản giấy tờ pháp lý quyền sử dụng đất vẫn đứng tên người cũ, người mua sẽ không thực hiện được đầy đủ quyền của người sử dụng đất.

Đừng để “mất quyền” chỉ vì chủ quan

Theo luật sư Sơn, sổ đỏ không chỉ là thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất mà là căn cứ pháp lý quan trọng bảo vệ quyền tài sản của người dân.

Trong bối cảnh pháp luật đất đai ngày càng siết chặt điều kiện và minh bạch hóa quản lý, những sai sót tưởng chừng nhỏ lại có thể dẫn đến hệ quả lớn.

Để tránh rủi ro, người dân cần lưu ý:

Thực hiện giao dịch đất đai đúng quy định, có công chứng, chứng thực;

Kiểm tra kỹ quy hoạch, nguồn gốc đất trước khi mua;

Sử dụng đất đúng mục đích, không tự ý xây dựng trái phép;

Đăng ký đất đai, biến động sang tên ngay khi phát sinh giao dịch.

Hiểu đúng luật, làm đúng ngay từ đầu không chỉ giúp người dân tránh tranh chấp, mà còn bảo đảm quyền được cấp sổ đỏ, quyền lợi cốt lõi gắn với mỗi thửa đất.

×