Bão lũ hoành hành, ĐBQH đề nghị Chính phủ có gói tài chính khẩn cấp trình Quốc hội

Sáng nay, theo chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV thảo luận về tình hình kinh tế xã hội. Tại Hội trường, Quốc hội nghe các đại biểu cho ý kiến về kinh tế năm 2025, dự kiến 2026 và báo cáo đánh giá kết quả 5 năm nhiệm kỳ 2021-2025.

Đề xuất sớm trình gói tài chính khẩn cấp khắc phục hậu quả bão lũ

Tại Hội trường, Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) thẳng thắn, bối cảnh thế giới không thuận lợi, vô phức tạp, bất ổn và khó khó đoán định, biến đổi khí hậu, thiên tai thì ngày càng khắc nghiệt và cực đoan, hạ tầng còn nhiều điểm nghẽn, ảnh hưởng đại dịch Covid 19 đến sức khỏe nhân dân và tình hình doanh nghiệp rất lớn, kéo dài.

Nhưng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự phối hợp năng động, linh hoạt của Quốc hội khóa XV, nhiều thể chế, luật pháp đã được thông qua, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ các điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực.

Đại biểu đoàn TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao quyết tâm đủ lớn, hành động mạnh mẽ, quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, của các ban, ngành Trung ương, các địa phương, đặc biệt là niềm tin, khát vọng và sự chung sức của người dân, đồng thuận của cộng đồng doanh nghiệp đã giúp chúng ta vượt qua thách thức, khó khăn và đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Kết quả, chúng ta hoàn thành được 22/26 chỉ tiêu kinh tế xã hội, riêng 2 năm 2024 - 2025 hoàn thành 15/15 chỉ tiêu; tăng trưởng bình quân 6,3% và quy mô kinh tế tăng từ 346 tỷ USD lên 510 tỷ USD, đứng top 32 thế giới. GDP đầu người đã đạt 5.000 USD và GNI đạt 4.750 USD, tức đã chạm được cái ngưỡng các nước thu nhập trung bình cao...

Tuy nhiên, ông Ngân cho rằng, vẫn còn nhiều tồn tại như trong Báo cáo của Chính phủ, nhất là những vấn đề liên quan đến môi trường, ùn tắc giao thông, ngập nước, doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh. Đời sống của một bộ phận nhân dân còn nhiều khó khăn. Cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch nhưng vẫn chưa đạt như kỳ vọng mong đợi.

"Tôi đồng ý với chỉ tiêu năm 2026 là tăng trưởng GDP trên 10%. Mặc dù đây là mục tiêu cao nhưng có cơ sở. Tôi cũng nhất trí với 10 giải pháp của Chính phủ trong báo cáo trước Quốc hội", ông Ngân nói.

Trước Quốc hội, ông Ngân đưa ra các khuyến nghị. Cụ thể, qua 40 năm đổi mới, Việt Nam đã có được cơ đồ, tiềm lực; kinh tế tăng trưởng liên tục từ nước nghèo, thu nhập thấp đã trở thành nước đang phát triển, thu nhập trung bình cao. Tuy nhiên, nếu như có những giải pháp từ sớm, từ xa nâng cao nỗ lực thì chúng ta sẽ còn tăng thấp nhiều hơn nữa và ổn định hơn.

Vì vậy, để kinh tế phát triển nhanh và bền vững, bên cạnh việc tận dụng vị thế, uy tính quốc tế đã có, triển khai Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế, ông Ngân cho rằng, chúng ta cần ưu tiên để phát triển dựa trên tiềm năng lợi thế, vị trí địa chính trị quốc gia; tập trung ưu tiên phát triển kinh tế biển, logistic, nông nghiệp, dịch vụ y tế, giáo dục chất lượng cao...

Thứ hai, bên cạnh đẩy mạnh việc xúc tiến thương mại, khai thác thị trường truyền thống và tận dụng hiệu quả 17 FDA mà đã ký kết, Việt Nam cần tăng cái hàm lượng xanh, số, khoa học công nghệ, giá trị gia tăng trong hàng xuất khẩu của Việt Nam. Đặc biệt, cần hết sức lưu ý đến thị trường 106 triệu dân và 30 triệu lượt khách quốc tế cùng với 1 triệu doanh nghiệp và hơn 3 triệu sản xuất kinh doanh.

Không chỉ vậy, trong những năm gần đây, các đơn hàng nhập khẩu hàng nông sản, hàng trái cây, rau quả đã về Việt Nam rất nhiều. Đây là thế mạnh của Việt Nam, nên Chính phủ và doanh nghiệp phải có giải pháp cho vấn đề này.

"Lưu ý là nhóm trung lưu của Việt Nam hiện nay đã tăng rất cao, nằm trong top 10 của thế giới và tăng trưởng cho nên thị hiếu tiêu dùng tạo sự thay đổi", ông Ngân nhấn mạnh.

Thứ ba, việc triển khai Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 198 của Quốc hội về cơ chế chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân đến nay còn chậm trong việc ban hành các cái nghị định, thông tư hướng dẫn để doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh có điều kiện tiếp cận các nguồn lực đất đai bằng sản xuất kinh doanh, thuê nhà, đất, tài sản công, hỗ trợ tài chính, tín dụng, thuế, phí, ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển thương mại điện tử hỗ trợ hình thành các doanh nghiệp lớn, các tập đoàn kinh tế tư nhân có tầm cỡ toàn cầu, khả năng cạnh tranh thế giới và có được nhiều kỳ lân khởi nghiệp sáng tạo. Đặc biêt nhất là cần sớm thể chế cụ thể điều 5 Nghị quyết 198 của Quốc hội. Trong đó, nguyên tắc xử lý vi phạm, giải quyết vụ việc trong kinh doanh cần ưu tiên các biện pháp về dân sự, về kinh tế và hành chính trước tiên.

Thứ tư, bên cạnh việc tăng tốc phát triển kinh tế, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề môi trường. Ông Ngân bộc bạch, trong những ngày qua, thật đau lòng khi thấy nhân dân chống chịu với ảnh hưởng của thiên tai, bão lụt, nhiều địa phương đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi kết cơn bão và thiên tai này.

Ông Ngân đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội một gói tài chính khẩn cấp, bội chi ngân sách, tăng chi ngân sách vượt dự toán. Vì hiện nay, bội chi chúng ta đã vượt tốt so với kế hoạch 5 năm, bội chi khoảng 3,2% trên GDP thay vì kế hoạch bội chi tới 3,6% GDP.

Do đó, vẫn còn dư địa để thực hiện vấn đề này. Việc này nhằm mang lại hạnh phúc cho người dân và sửa đổi, bổ sung các hạ tầng hiện nay đang bị tàn phá tại các địa phương.

Do đó, vẫn còn dư địa để thực hiện vấn đề này để mang lại hạnh phúc cho người dân và sửa đổi, bổ sung các hạ tầng hiện nay đang bị tàn phá tại các địa phương.

Sau cùng là chúng ta phải kiên trì thực hiện liên tục ba đột phá chiến lược nhiều năm nữa, nhất là khâu thể chế và đặc biệt quan tâm đến thể chế của các đô thị, các động lực phát triển vùng kinh tế.

Đề xuất cơ chế rõ ràng về giá mua điện tái tạo, tín dụng xanh và thị trường carbon

Theo đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Đoàn Hưng Yên), kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm năm giai đoạn 2021-2025 đã đạt được những kết quả nổi bật quan trọng như duy trì mức tăng trưởng bình quân 6,3%/năm, thực hiện đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm, đời sống của người dân không ngừng được nâng cao, tiềm lực quốc phòng, an ninh không ngừng được củng cố, tăng cường, vị thế, uy tín của đất nước ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, áp lực điều hành ổn định kinh tế vĩ mô phần lớn các thị trường bất động sản, vàng, trái phiếu còn diễn biến phức tạp, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thực sự trở thành động lực tăng trưởng chính, mục tiêu tăng năng suất lao động chưa đạt như kỳ vọng.

Để triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch phát triển kinh tế xã hội thời gian tới, ông Thắng đề xuất hiện một số giải pháp như sau:

Thứ nhất, cần phải đổi mạnh mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, đặt năng suất đối với sáng tạo và khoa học công nghệ làm động lực Trung tâm đề nghị Chính phủ tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển lên ít nhất 1,5% GDP;

Khuyến khích doanh nghiệp trích quỹ khoa học công nghệ miễn thuế cho các doanh nghiệp nghiên cứu ứng dụng cần có quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo quốc gia để hỗ trợ cho doanh nghiệp công nghệ công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi số.

Thứ hai, về thu hút đầu tư nước ngoài và chuyển từ thu hút bằng số lượng sang chất lượng. Theo số liệu thống kê hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của khu vực FDI nhưng giá trị gia tăng nội địa chưa đạt được kỳ vọng.

Do vậy, cần có chính sách chọn lọc ưu tiên dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, sử dụng nhân lực Việt Nam và liên kết với doanh nghiệp nội địa. Đơn cử như trong lĩnh vực công nghiệp điện tử và sản xuất chip bán dẫn, Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội tái cấu trúc chuỗi công ứng toàn cầu nếu chúng ta có chính sách đất đai, hạ tầng và nhân lực phù hợp.

Thứ ba, về hoàn thiện thể chế pháp luật là yêu cầu đặt ra cấp thiết, đây vẫn được xác định là điểm của điểm nghẽn. Do vậy, ông Thắng đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát toàn bộ hệ thống văn bản luật và dưới luật tiếp tục rà soát, cắt giảm triệt để thủ tục rườm rà để tạo thủ tục hành chính công thoáng, thuận lợi nhất cho người dân, của doanh nghiệp, tăng tính dự báo, ổn định chính sách, công khai minh bài phế liệu kinh tế xã hội.

Đồng thời cần hoàn thiện hơn thể chế để bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung, kết hợp với kỷ luật, kỷ cương hành chính nghiêm minh.

Thứ tư, cần quan tâm tiếp tục có cơ chế, chính sách để đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh về nhân lực.

Tỉ lệ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ hiện nay mới đạt 29% nên cần thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, nhà trường, viện nghiên cứu mở rộng các mô hình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động. Đại biểu đề nghị Chính phủ dành ưu tiên cho các trung tâm đào tạo năng lượng tái tạo kỹ thuật số, tự động hóa những lĩnh vực then chốt trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Trong những năm tới, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050 nhưng đến nay tỷ trọng năng lượng tái tạo mới đạt khoảng 15% trong khi tiềm năng điện gió, điện mặt trời rất lớn.

Do vậy, trong chuyển đổi năng lượng, đề nghị cần có cơ chế rõ ràng về giá mua điện tái tạo, tín dụng xanh và thị trường carbon, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào điện gió điện mặt trời, xử lý chất thải và tuần hoàn tài nguyên. Nếu tháo được nút thắt cơ chế, đây sẽ là khu vực thu hút nguồn lực rất lớn vốn đầu tư tư nhân cho phát triển.

"Tôi tin rằng với đường lối khát vọng đất nước phát triển nhanh, bền vững dựa trên đổi mới sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm doanh nghiệp làm động lực thể chế làm nền tảng thì Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên mạnh mẽ, trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao ở giữa thế kỷ 21 theo mục tiêu, định hướng chiến lược mà Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã đề ra", ông Thắng nêu.

×