Bẻ thứ đặc sản từng là quả rừng lên livestream, nông dân chốt đơn trực tiếp , đây là một cách chuyển đổi số ở Sơn La

Xác định xây dựng nông thôn mới gắn với chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, Sơn La đã phát triển nhiều mô hình kinh tế số, đưa nông sản, đặc sản lên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội... Từ những phiên livestream giữa vườn cây đến sự vào cuộc trực tiếp của lãnh đạo cơ sở, chuyển đổi số đang mở ra cách làm mới, giúp nông sản vùng cao tìm đầu ra bền vững.

Chốt hơn 20 tấn quả đặc sản sau phiên livestream, tăng doanh thu bán hàng nhờ chuyển đổi số

Thời gian qua, tỉnh Sơn La đẩy mạnh phát triển và nhân rộng các mô hình kinh tế số, livestream và thương mại điện tử trong tiêu thụ nông sản. Không chỉ người nông dân mạnh dạn thay đổi cách làm, nhiều lãnh đạo địa phương cũng trực tiếp “xắn tay” tham gia bán hàng, hỗ trợ, đồng hành cùng người dân trong quá trình chuyển đổi số.

Giữa tháng 9 vừa qua, mạng xã hội lan truyền hình ảnh đầy ấn tượng về các cán bộ xã Ngọc Chiến (tỉnh Sơn La) trực tiếp đứng giữa vườn sơn tra chín rộ, tay cầm micro livestream bán hàng. Không sân khấu, không phông nền cầu kỳ, phiên bán hàng diễn ra ngay tại vườn, với sự tham gia của lãnh đạo xã trong vai trò người bán hàng trực tiếp.

Chỉ trong chưa đầy một giờ livestream, hơn 20 tấn sơn tra đã được “chốt đơn”. Phiên phát trực tiếp thu hút hàng nghìn lượt theo dõi, trở thành câu chuyện được cộng đồng mạng quan tâm, đồng thời cho thấy một cách làm mới trong hỗ trợ tiêu thụ nông sản vùng cao.

Cách làm này không chỉ tạo nên một chiến dịch truyền thông hiệu quả, mà còn là minh chứng cho sự đổi mới tư duy lãnh đạo ở cơ sở, khi cán bộ địa phương cùng vào cuộc để đưa nông sản lên sàn, trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ.

Trực tiếp tham gia buổi livestream bán hàng nông sản, ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT HTX Nậm Nghẹp (bản Nậm Nghẹp, xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La) cho biết thêm, năm nay là lần đầu tiên bà con trong bản Nậm Nghẹp chính thức tham gia bán hàng online.

“Trước đây, sơn tra chủ yếu bán cho thương lái thu mua tại bản, giá thấp và bấp bênh. Từ khi được tham gia các lớp tập huấn trong khuôn khổ Dự án GREAT về ứng dụng chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản, anh em trong HTX đã mạnh dạn thực hành bán hàng trực tuyến”, ông Cường nói.

Để đưa nông sản lên nền tảng số, HTX đã thành lập tổ bán hàng với phân công nhiệm vụ cụ thể, từ quản lý đơn hàng, tuyển lựa – thu mua, kiểm hàng, đóng gói, vận chuyển đến chăm sóc khách hàng. Trong giai đoạn đầu, Bí thư và Chủ tịch UBND xã trực tiếp livestream bán hàng; Phó Bí thư Đảng ủy xã Bùi Tiến Sỹ chỉ đạo điều hành; giảng viên dự án hỗ trợ hướng dẫn quy trình kỹ thuật, đóng gói và kết nối các đơn vị vận chuyển.

Sau một tháng vận hành thử nghiệm, mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Trung bình mỗi ngày, tổ bán hàng của HTX “chốt đơn” khoảng 1 tạ sơn tra, các đơn hàng được gửi đi nhiều tỉnh, thành trên cả nước, với khối lượng từ 10kg đến cả tạ mỗi đơn. Hàng trăm đơn hàng đã được giao thành công đến tay người tiêu dùng.

Tuy nhiên, bán hàng online cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là khâu vận chuyển nông sản tươi. “Trong quá trình thử nghiệm, HTX đã nhận khoảng 20 phản hồi liên quan đến giao hàng chậm hoặc sơn tra bị dập, hỏng. Có thời điểm, chúng tôi phải bù lại cho khách hàng khoảng 3 tạ hàng.

Nhưng không vì vậy mà mình bỏ được. Vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Chỉ khi bán trực tiếp, giá nông sản mới tốt, đời sống bà con mới khá lên. Nếu chỉ trông chờ vào thương lái, giá nông sản vẫn chỉ quanh quẩn vài nghìn đồng mỗi kg”, ông Cường chia sẻ.

Không chỉ tại Ngọc Chiến, cuối tháng 11 vừa qua, lãnh đạo xã Gia Phù xuất hiện trong một phiên livestream quảng bá, giới thiệu nông sản chủ lực và sản phẩm OCOP địa phương. Phiên livestream được phát trên các nền tảng Facebook, Tiktok với sự tham gia trực tiếp của Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã và các tiktoker địa phương cùng chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh nông sản.

Nhiều sản phẩm đặc trưng của xã được giới thiệu, như: Tỏi khô, miến tỏi đen, mật ong, chuối sấy, cơm cháy, lạp xưởng... Phiên livestream thu hút gần 1.000 lượt xem, hơn 700 đơn hàng được chốt ngay trong buổi tối, mở ra hướng đi mới giúp địa phương tiếp cận thị trường rộng hơn.

Nhân rộng các mô hình kinh tế số, phát triển thương mại điện tử

Xác định thương mại điện tử trở thành chiến lược then chốt để doanh nghiệp và HTX mở rộng thị trường, trong những năm qua, công tác phát triển thương mại điện tử (TMĐT) được tỉnh Sơn La quan tâm, triển khai đồng bộ, tập trung vào ba trụ cột chính, gồm: Xây dựng nền tảng pháp lý, nâng cao năng lực nguồn nhân lực và phát triển hạ tầng số hiện đại.

Sở Công Thương tỉnh Sơn La đã tham mưu với UBND tỉnh ban hành kế hoạch phát triển TMĐT tỉnh Sơn La giai đoạn 2021-2025, các kế hoạch xúc tiến và phát triển TMĐT thường niên.

UBND tỉnh Sơn La đã phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương tổ chức thành công Hội nghị định hướng phát triển TMĐT bền vững tỉnh Sơn La, thiết lập định hướng chiến lược và tạo ra sự kết nối quan trọng cho toàn bộ cộng đồng kinh doanh số trên địa bàn tỉnh.

Xác định phát triển hạ tầng và giải pháp số được xác định là nhiệm vụ then chốt thúc đẩy TMĐT, giai đoạn 2021-2025, tỉnh Sơn La tập trung xây dựng, nâng cao năng lực nguồn nhân lực thông qua các hoạt động chính: Hỗ trợ doanh nghiệp, HTX xây dựng 14 website và 3 phần mềm quản lý bán hàng; xây dựng các video, hình ảnh, bài viết giới thiệu nông sản của Sơn La trên các nền tảng số; xây dựng và duy trì trang thông tin về doanh nghiệp, HTX và nông sản tỉnh Sơn La tại website https://agritradepage.vn bằng 3 ngôn ngữ Việt, Anh, Trung Quốc.

Cùng với đó, UBND tỉnh Sơn La phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số xây dựng sàn thương mại điện tử Sơn La (www.sonla.sanviet.vn) được tích hợp vào sàn thương mại điện tử hợp nhất Sanviet.vn do Bộ Công Thương quản lý.

Đồng thời, phối hợp tổ chức thành công 19 lớp tập huấn về TMĐT, chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt, kỹ năng livestream thực chiến và bùng nổ doanh số cho gần 1.500 học viên là cán bộ quản lý và các chủ thể sản xuất, kinh doanh.

Nhiều sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng được đưa lên sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường tiêu thụ. Tại các chợ truyền thống, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt qua quét mã QR được triển khai, thay đổi thói quen mua sắm của người dân, tăng tính tiện lợi, minh bạch trong giao dịch.

Các sở, ngành địa phương cũng tăng cường ứng dụng trực tuyến, công nghệ thực tế ảo trong công tác quảng bá, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử cho các sản phẩm nông nghiệp, nông thôn.

Với tiềm năng nông nghiệp dồi dào, nhiều doanh nghiệp, HTX trên địa bàn tỉnh Sơn La đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong kinh doanh. Đến nay, có 42 doanh nghiệp, HTX được hỗ trợ tham gia quảng bá, giới thiệu đơn vị với 52 sản phẩm nông sản tiêu biểu trên Trang thông tin doanh nghiệp và nông sản tỉnh Sơn La (https://agritradepage.vn). 5 doanh nghiệp, HTX với 75 sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu được đưa lên các sàn quốc tế, như: Alibaba.com, Agrim, EC.

Sơn La cũng xây dựng và biên tập các công cụ truyền thông hỗ trợ doanh nghiệp, HTX tìm kiếm đối tác trên nền tảng số. Toàn tỉnh có 2.466 sản phẩm đưa lên sàn thương mại điện tử với hơn 49.916 giao dịch thành công, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, mở rộng thị trường, tạo niềm tin cho doanh nghiệp, HTX cũng như người tiêu dùng.

×