MỚI: Hiệp hội Tôm Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ I thành công, kỳ vọng ngành tỷ đô vững chãi, tự tin "đi chợ toàn cầu"

Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên ngành tôm có một tổ chức đại diện mang tính liên kết toàn chuỗi, từ sản xuất đến tiêu thụ trong nuôi tôm, chế biến...

Hiệp hội Tôm Việt Nam tổ chức Đại hội thành lập trong bối cảnh ngành tôm tăng trưởng nhanh mà còn thiếu liên kết

Hiệp hội Tôm Việt Nam được thành lập trong bối cảnh nghề nuôi tôm đã phát triển mạnh suốt nhiều thập kỷ.

Từ các mô hình quảng canh cải tiến xuất hiện từ những năm 1980, đến nuôi thâm canh từ năm 1985 và siêu thâm canh sau đó, ngành tôm từng bước mở rộng quy mô sản xuất.

Nếu năm 1991, diện tích nuôi tôm cả nước khoảng 230.000ha, sản lượng 56.000 tấn thì đến năm 2005 đã tăng lên hơn 600.000ha, sản lượng trên 300.000 tấn.

Giai đoạn sau đó chứng kiến sự bứt phá mạnh của tôm thẻ chân trắng, đưa tổng diện tích nuôi tôm nước lợ năm 2015 lên 654.000 ha, sản lượng hơn 600.000 tấn.

Đến nay, ngành tôm Việt Nam tiếp tục duy trì vai trò chủ lực trong xuất khẩu thủy sản.

Theo số liệu được công bố tại Đại hội Hiệp hội Tôm Việt Nam, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu tôm đạt khoảng 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Tôm hiện chiếm khoảng 40-45% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản, với thị trường trải rộng hơn 100 quốc gia.

Khu vực ĐBSCL vẫn là “thủ phủ” nuôi tôm khi chiếm phần lớn diện tích và sản lượng. Bên cạnh đó, các mô hình nuôi tôm – lúa, tôm – rừng hay quảng canh cải tiến tiếp tục đóng vai trò quan trọng, chiếm trên 85% diện tích nuôi cả nước, tạo sự đa dạng và góp phần thích ứng với điều kiện sinh thái.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sự ra đời của Hiệp hội Tôm Việt Nam là bước đi cần thiết để hoàn thiện tổ chức ngành hàng.

“Hiệp hội Tôm Việt Nam sẽ là cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người nuôi, góp phần hình thành chuỗi liên kết bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành”, ông Tiến nói.

Tại Đại hội, Hiệp hội Tôm Việt Nam đã bầu 21 thành viên Ban Chấp hành, trước mắt gồm 17 thành viên và sẽ bổ sung 4 thành viên trong thời gian tới. Ban Thường vụ có 5 thành viên, trong đó ông Mai Văn Hoàng được bầu giữ chức Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo định hướng, Hiệp hội Tôm Việt Nam sẽ đóng vai trò kết nối thông tin thị trường, hỗ trợ xúc tiến thương mại, thúc đẩy xây dựng vùng nuôi tập trung và từng bước ổn định đầu ra cho người nuôi, vấn đề vốn tồn tại nhiều năm qua.

Hiệp hội Tôm Việt Nam đối mặt loạt bài toán lớn của ngành xuất khẩu tỷ đô của Việt Nam

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành tôm vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Dịch bệnh trên tôm nuôi như đốm trắng, hoại tử gan tụy, EMS, EHP… vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại đáng kể mỗi năm, nhất là trong điều kiện thời tiết và môi trường biến động.

Một trong những điểm yếu lớn là sự phụ thuộc vào nguồn đầu vào. Tôm thẻ chân trắng bố mẹ hiện vẫn phải nhập khẩu gần như hoàn toàn, trong khi tôm sú bố mẹ phụ thuộc vào khai thác tự nhiên. Điều này khiến ngành khó chủ động về nguồn giống và tiềm ẩn rủi ro lâu dài.

Ở khâu thức ăn, phần lớn nguyên liệu như bột cá, bột đậu nành, premix… đều phải nhập khẩu. Khoảng 90% sản lượng thức ăn nuôi tôm hiện do các doanh nghiệp có vốn nước ngoài sản xuất, trong khi doanh nghiệp nội địa tham gia còn hạn chế.

Ngoài ra, tình trạng nuôi nhỏ lẻ, thiếu liên kết, hạ tầng chưa đồng bộ cũng khiến chi phí sản xuất cao, khó kiểm soát chất lượng.

Bài toán “được mùa mất giá” vẫn chưa có lời giải rõ ràng, trong khi yêu cầu từ thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, môi trường và trách nhiệm xã hội.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thẳng thắn nhìn nhận, ngành tôm đang chịu áp lực từ nhiều phía.

“Xung đột địa chính trị, chi phí vận tải, nguyên liệu tăng, lạm phát tại các thị trường lớn làm giảm sức mua, trong khi tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng cao”, ông nói.

Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Tôm Việt Nam được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết các điểm nghẽn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường dự báo thị trường, cung cấp thông tin kịp thời cho hội viên, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Kỳ vọng vào sự vững chãi, tự tin của ngành tỷ đô khi "đi chợ toàn cầu"

Hiệp hội cũng sẽ thúc đẩy liên kết chuỗi từ con giống, thức ăn đến nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ; giảm khâu trung gian, tăng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và quản trị cũng được xác định là hướng đi bắt buộc.

Ông Vũ Chiến Thắng - Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng Hiệp hội Tôm Việt Nam cần nhanh chóng hoàn thiện bộ máy, hoạt động đúng tôn chỉ và pháp luật.

“Hiệp hội phải thực sự là nơi tạo ra giá trị liên kết, đại diện cho lợi ích chung của toàn ngành, không chỉ dừng ở việc tập hợp danh nghĩa”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Vũ Chiến Thắng, trong giai đoạn tới, ngành tôm không thể tiếp tục phát triển theo chiều rộng mà phải chuyển sang chiều sâu, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng. Đây cũng là yêu cầu để giữ vững vị thế của tôm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hiệp hội Tôm Việt Nam được kỳ vọng sẽ đóng vai trò dẫn dắt quá trình này, từ việc kiến nghị chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp đến nâng cao năng lực cho người nuôi, hướng tới một ngành tôm phát triển ổn định và bền vững hơn.

×