Chuyển đổi số – “chìa khóa” giảm nghèo thông tin trong xây dựng nông thôn mới ở xã Quảng Điền

Trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số trở thành một trong những động lực quan trọng giúp đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Tại xã Quảng Điền, chuyển đổi số không chỉ gắn với mục tiêu hiện đại hóa chính quyền cơ sở, mà còn hướng đến giảm nghèo thông tin, thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức và dịch vụ công giữa nông thôn với đô thị.

Ngày 1/7/2025, xã Quảng Điền được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Sịa và các xã Quảng Phước, Quảng An, Quảng Thọ. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc của chính quyền cơ sở tăng lên đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức điều hành, tăng tính minh bạch, kịp thời trong cung cấp thông tin và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xác định là giải pháp mang tính nền tảng.

Thực tế tại Quảng Điền cho thấy, một trong những rào cản lớn đối với người dân nông thôn là thiếu thông tin, hoặc khó tiếp cận thông tin chính sách, thủ tục hành chính, thị trường sản xuất. Đây chính là dạng “nghèo thông tin” âm thầm nhưng tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và cơ hội phát triển. Giảm nghèo thông tin vì vậy trở thành mục tiêu quan trọng song hành cùng giảm nghèo thu nhập trong xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Để giải quyết vấn đề này, Quảng Điền chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức – lực lượng giữ vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân. UBND xã Quảng Điền đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế tổ chức tập huấn chuyên đề về chuyển đổi số, kỹ năng cơ bản khi làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo đảm an toàn thông tin số với sự tham gia của toàn thể cán bộ, công chức và các tổ trưởng công nghệ số cộng đồng trên địa bàn.

Qua tập huấn, cán bộ xã được giới thiệu tổng quan về Chương trình chuyển đổi số quốc gia, kế hoạch triển khai tại địa phương; được hướng dẫn tiếp cận các công cụ AI phục vụ soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu, xây dựng báo cáo, cũng như nâng cao hiệu quả tương tác với người dân. Bên cạnh đó là các nội dung về bảo mật thông tin cá nhân, nhận diện rủi ro trên môi trường mạng và kỹ năng xử lý sự cố an toàn thông tin.

Theo lãnh đạo UBND xã Quảng Điền, việc trang bị kiến thức chuyển đổi số cho cán bộ không chỉ giúp giảm áp lực công việc, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, mà còn góp phần công khai, minh bạch thông tin, hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần do thiếu hoặc không nắm rõ quy trình, thủ tục.

Ông Nguyễn Ánh Cầu- Chủ tịch UBND xã Quảng Điền cho biết, chuyển đổi số là công cụ quan trọng để chính quyền cơ sở phục vụ người dân tốt hơn. Khi cán bộ làm chủ công nghệ, thông tin được cập nhật, chia sẻ kịp thời trên môi trường số, người dân sẽ giảm được tình trạng thiếu thông tin, tiếp cận chính sách nhanh hơn và chủ động hơn trong giải quyết công việc liên quan đến quyền lợi của mình.

Song song với nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, Quảng Điền đặc biệt chú trọng phổ cập kỹ năng số cho người dân, coi đây là giải pháp cốt lõi để giảm nghèo thông tin một cách bền vững. Từ ngày 8 đến 11/12/2025, Trung tâm Công nghệ thông tin TP. Huế (HueCIT) phối hợp UBND xã Quảng Điền tổ chức bốn lớp đào tạo kỹ năng chuyển đổi số cho người dân, tổ công nghệ số cộng đồng và cán bộ thôn, đơn vị. Mỗi lớp có quy mô khoảng 100 học viên, tạo điều kiện để đông đảo người dân tham gia.

Nội dung đào tạo tập trung vào nâng cao nhận thức về chuyển đổi số; hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, các nền tảng số phục vụ sản xuất và sinh hoạt hằng ngày; đồng thời trang bị kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin cá nhân. Thông qua các tình huống thực hành cụ thể, người dân từng bước làm quen và tự tin hơn khi sử dụng công nghệ.

Bà Trần Thị Hồng, người dân xã Quảng Điền chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần làm thủ tục hành chính, tôi thường phải lên xã nhiều lần vì không nắm rõ quy trình, giấy tờ. Sau khi được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến và tra cứu thông tin trên điện thoại, tôi đã biết rõ cần chuẩn bị gì, nộp hồ sơ ra sao. Nhờ đó tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại, mà cũng không còn lo thiếu thông tin như trước”.

Cùng với phổ cập kỹ năng số, Quảng Điền tiếp tục phát huy nền tảng mô hình “xã nông thôn mới thông minh” từng được triển khai tại Quảng Thọ trước đây. Hệ thống phòng điều hành thông minh được tích hợp camera giám sát an ninh, thiết bị quan trắc môi trường, cảnh báo thiên tai và các hệ thống báo cáo số liên thông. Việc ứng dụng công nghệ giúp chính quyền xã theo dõi sát tình hình địa bàn, xử lý thông tin kịp thời, đồng thời cung cấp cho người dân các thông tin cần thiết về thời tiết, thiên tai, an ninh trật tự và thủ tục hành chính.

Trong lĩnh vực kinh tế, chuyển đổi số góp phần mở rộng không gian phát triển cho người dân và hợp tác xã. Việc đưa sản phẩm OCOP, đặc biệt là trà rau má của Hợp tác xã Nông nghiệp Quảng Thọ II lên các sàn thương mại điện tử đã giúp nông dân tiếp cận thị trường rộng hơn, giảm phụ thuộc vào thương lái truyền thống. Thông tin về thị trường, giá cả, nhu cầu tiêu dùng được cập nhật thường xuyên, giúp người sản xuất chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Thực tiễn từ Quảng Điền cho thấy, khi thông tin được công khai, minh bạch và người dân có kỹ năng tiếp cận, chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ xây dựng chính quyền hiện đại mà còn tạo nền tảng cho xây dựng nông thôn mới bền vững. Giảm nghèo thông tin từ đó trở thành một tiêu chí “mềm” nhưng có ý nghĩa quyết định trong nâng cao chất lượng sống của người dân nông thôn.

Quảng Điền đặt mục tiêu đạt chuẩn xã nông thôn mới vào năm 2026, hoàn thành nông thôn mới nâng cao trước năm 2030 và hướng tới trở thành phường vào năm 2035. Trong lộ trình này, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là giải pháp xuyên suốt, nhằm nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ và tri thức trong kỷ nguyên số.

×