Đại biểu Quốc hội: Chúng ta không nên "nhân văn" với tội phạm mà "độc ác" với đồng bào

Chiều 20/5, góp ý tại họp tổ về việc sửa đổi Bộ luật Hình sự, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (đoàn TP.HCM) cho biết, với tư cách là Đại biểu Quốc hội khóa XIII, bà đã tham gia xây dựng Bộ luật Hình sự năm 2015 và việc bộ luật này liên tục được sửa đổi (vào năm 2017 và hiện tại) khiến đại biểu lo ngại về tính "yểu mệnh" của luật, cũng như sự cập nhật của ban soạn thảo với thực tế.

“Liệu các luật sư, tòa án có theo kịp những thay đổi này. Bộ luật Hình sự là một văn bản pháp luật quan trọng, việc sửa đổi liên tục khiến tôi ngạc nhiên, tương tự như trường hợp Luật Dược trước đây”, đại biểu nói.

Đặc biểu đặc biệt băn khoăn về đề xuất bỏ án tử hình đối với 4 tội danh: Tội vận chuyển trái phép chất ma túy; Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh và phòng bệnh; Tội tham ô và Tội nhận hối lộ trong lần sửa đổi này.

Nữ đại biểu đoàn TP.HCM cho rằng, theo logic thông thường, nếu tình hình quản lý và thực tế của các tội danh này được cải thiện thì có thể giảm án. Ngược lại, nếu tình hình căng thẳng, nguy cơ cao và luật hiện hành không đủ sức răn đe, thì cần tăng mức xử phạt.

"Tôi xin hỏi Ban soạn thảo có dám khẳng định rằng tình hình 4 tội danh trên đang "êm đềm" và "an toàn"? Thực tế, tình hình ma túy ngày càng phức tạp. Mới đây, công an Thanh Hóa phát hiện 21 loại thuốc giả và đó có thể chỉ là phần nổi của tảng băng.

Tham nhũng và nhận hối lộ dù Đảng ta đã quyết liệt đấu tranh, nhưng vẫn diễn biến phức tạp. Do đó, việc đặt vấn đề nhân văn, cho rằng án tử hình không giúp cải tạo và thay thế bằng tù chung thân là điều tôi không đồng ý.

Người phạm tội có nghĩ đến hậu quả khi gây án hay không? Tại sao chúng ta lại "nhân văn" thay cho họ?”, đại biểu đặt câu hỏi.

Đại biểu Phong Lan đề nghị cơ quan soạn thảo cung cấp dữ liệu cho đại biểu Quốc hội về cách các quốc gia vẫn còn sử dụng án tử hình xử lý các tội danh này.

Theo đại biểu, các nước ASEAN, Đông Nam Á thường xử lý tội phạm ma túy nghiêm khắc hơn Việt Nam: Việc vận chuyển ma túy mà khai báo "không biết" là vô lý. Các quy định về hàng không đã nêu rõ trách nhiệm đối với hàng hóa mang theo.

"Chúng ta không nên "nhân văn" với tội phạm mà lại "độc ác" với đồng bào, với những người tuân thủ pháp luật và thân nhân của các nạn nhân”, bà Lan nhấn mạnh.

Về thuốc giả, là một cán bộ công tác trong ngành y, bà Lan khẳng định, đạo đức nghề nghiệp là vô cùng quan trọng. Thực tế, luật hiện hành chưa xử tử hình ai về tội làm thuốc giả. Tuy nhiên, theo đại biểu, án tử hình có tác dụng răn đe. Trước tình trạng hàng giả tràn lan, đặc biệt là thuốc giả ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe, thì phải giữ án tử hình để răn đe và tránh tình trạng "luật trói tay" trong tương lai.

“Một bác sĩ dở có thể gây hại cho một bệnh nhân, nhưng một dược sĩ làm thuốc giả có thể giết hàng loạt người. Việc làm này không khác gì giết người hàng loạt. Và đừng nói là "không biết", khi nhận lợi nhuận, họ đều biết rõ. Hành vi này phải bị trừng trị thích đáng. Chúng ta cần lưu ý đến ví dụ ở Trung Quốc, năm 2017, Cục trưởng Cục Quản lý dược bị tử hình vì cấp phép cho thuốc kháng sinh gây chết người. Việc thi hành án nhanh chóng đã có tác dụng răn đe”, bà Lan phát biểu.

Cùng với đó, đại biểu cũng đề nghị xem xét lại các tội liên quan đến thực phẩm. Mức án cao nhất hiện tại chỉ là tù chung thân, nhưng lại yêu cầu chứng minh thiệt hại.

Đại biểu cho rằng, việc chứng minh này rất khó khăn. Nhưng rõ ràng, thực phẩm giả, đặc biệt là thực phẩm chức năng và sữa giả, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người già, trẻ em và những đối tượng yếu thế.

Nêu ý kiến, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Trà Vinh) cho rằng việc giảm hình phạt tử hình là xu thế nhân đạo, nhưng cần đảm bảo không làm suy yếu vai trò răn đe của pháp luật, nhất là tội xâm phạm quốc gia, ma túy...

Ông Bình dẫn ví dụ các nước Pháp, Canada đã bỏ án tử hình lần lượt vào năm 1981 và 1976, thay thế bằng hình phạt tù chung thân. Nhưng họ quy định rõ các trường hợp ân xá, xét giảm án trong thời gian dài 20-30 năm để đảm bảo tính răn đe.

Một quốc gia khác là Trung Quốc có tỷ lệ thi hành án tử cao nhất thế giới. Từ năm 2011 nước này bỏ án tử với nhiều tội danh kinh tế, tăng hình phạt khắt khe, gồm cho phép giảm án tử, cho phép chuyển sang tù chung thân nếu thực hiện án tốt.

Ông đề xuất chuyển từ án tử sang tù chung thân nhưng không giảm án, kèm điều kiện để thể hiện tính nghiêm minh.

×