Bình luận
0
Cuộc đời của Lê Chất, cũng giống như người bạn thân của ông là Lê Văn Duyệt, đều lập nhiều chiến công hiển hách, sau khi giúp vua Gia Long thành công mỗi người được cử trấn giữ một đầu đất nước (Lê Chất làm Tổng trấn Bắc Thành gồm toàn bộ các tỉnh miền Bắc, Lê Văn Duyệt làm Tổng trấn Gia Định gồm toàn bộ các tỉnh miền Nam), nhưng sau khi đã chết, đều bị vua xử tội, mãi nhiều năm sau mới được giải oan.
Trong thời vua Minh Mạng, nhà Nguyễn xảy ra 3 vụ đại án, đó là các vụ xử Hoàng tôn Mỹ Đường (con Hoàng thái tử Cảnh), Lê Văn Duyệt, Lê Chất. Các sử quan sau này đều cho rằng đây là ba vụ án oan.
1.
Lê Chất sinh năm 1769 (kém Lê Văn Duyệt 5 tuổi), mất năm 1826, quê ấp Bình Trị, xã Mỹ Quang, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, được gọi là Hậu quân Chất, nguyên là danh tướng của triều Tây Sơn, từng được phong tới chức Đô đốc.
Thuở nhỏ ông theo cha là Lê Trung học văn lẫn võ. Lê Trung theo Nguyễn Huệ từ sớm, còn Lê Chất, mãi đến năm Kỷ Dậu (1789) mới được Nguyễn Nhạc (lúc này xưng là vua Thái Đức) sử dụng, phong cho chức Thủy quân Đô tùy trông coi cửa biển Thị Nại. Sau khi Quy Nhơn thuộc về vua Cảnh Thịnh, Lê Chất được toàn quyền nắm giữ thủy binh với chức vụ Thủy sư Đô đốc.
Sau khi vua Quang Trung mất, vua Cảnh Thịnh nối ngôi khi mới 9 tuổi, triều đình Tây Sơn bắt đầu lục đục vì các cuộc tranh giành quyền lực.
Nhà vua bắt giết bố, vợ Lê Chất, lại lùng bắt ông khi đó đang cầm quân tại Quảng Ngãi, khiến Lê Chất phải dùng kế “kim thiền thoát xác”, dùng thi thể người khác giả là mình, rồi trốn vào rừng núi ở Trà Bồng, Quảng Ngãi.
Sau có người dụ hàng, Lê Chất về theo hầu chúa Nguyễn Phúc Ánh, lập nhiều chiến công, tuy nhiên cũng gây nhiều hiềm khích với các đại tướng, quan lại đứng đầu triều Nguyễn như Đặng Trần Thường, Nguyễn Văn Thành, Trịnh Hoài Đức.
Bàn thờ Lê Chất tại Lăng Ông, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh. Sau khi giúp vua Gia Long nhà Nguyễn thống nhất giang sơn, đại thần Lê Chất được cử làm Tổng trấn Bắc Thành gồm toàn bộ các tỉnh miền Bắc.
Tháng 3 năm Kỷ Mùi (1799), Nguyễn Phúc Ánh ra đánh Quy Nhơn. Lê Chất có nhiều công lao, giúp quân chúa Nguyễn hạ được thành, rồi theo Nguyễn Phúc Ánh về Gia Định.
Năm sau, khi quân chúa Nguyễn đánh nhau với Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng tại Bình Định, theo lời khuyên của Võ Tánh, Nguyễn Phúc Ánh kéo quân đánh ra Phú Xuân. Đến ngày 2 tháng 5 năm Tân Dậu (1801), Nguyễn Ánh chiếm được Phú Xuân.
Sau đó, Lê Chất cùng Lê Văn Duyệt được cử kéo quân vào đánh Bình Định, tuy lúc đầu bị hai tướng Tây Sơn là Trấn thủ Quảng Nam Phạm Cần Chánh và Trấn thủ Quảng Nghĩa Lê Sĩ Hoàng đánh bại, nhưng khi các tướng Tây Sơn biết tin Phú Xuân đã thất thủ, đành rút quân theo đường thượng đạo ra Bắc.
2.
Trong chiến dịch đánh ra Bắc năm 1802, Lê Chất làm Khâm sai Chưởng Hậu quân, Bình Tây tướng quân, lần lượt đánh lấy các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, rồi kéo quân vào Thăng Long, bắt được vua quan nhà Tây Sơn, lập được công to, được phong tước Quận công. Khi đó, Đặng Trần Thường có lòng ghen ghét, bàn với các tướng rằng: “Chất mà được quận công thì lũ ta phải mười lần quận công”.
Lấy được Thăng Long, vua Gia Long cho đổi tên thành Bắc Thành, Nguyễn Văn Thành được cử làm Tổng trấn, Lê Chất là Hiệp Tổng trấn.
Năm 1803, ở Quảng Yên có giặc cướp, Lê Chất cầm quân đi đánh, có thắc mắc với tướng Nguyễn Văn Trương là sao Tổng trấn Bắc Thành Nguyễn Văn Thành không đánh giặc, khiến Nguyễn Văn Thành bắt đầu gây lòng thù oán.
Năm 1820, vua Gia Long mất, vua Minh Mạng lên ngôi, Lê Chất vẫn được trọng dụng, được cử làm Tổng trấn Bắc Thành, con là trai Lê Hậu được cho lấy Trưởng Công chúa Nguyễn Thị Ngọc Cửu, con gái thứ tám của vua Gia Long. Con gái Lê Chất trước đó cũng được tiến vào cung làm vợ vua Minh Mạng, sinh hạ ra Quỳ Châu Quận công Miên Liên.
Lúc đương thời, Lê Chất cùng Lê Văn Duyệt là các khai quốc công thần, được vua Gia Long nể trọng. Tuy nhiên, sau khi vua Minh Mạng lên ngôi, đối xử với hai ông có phần giảm sút, có lẽ vì thế mà cả hai ông đều sinh bất mãn. Thái độ này đã gây vạ cho cả hai ông ngay cả sau khi đã chết.
Năm 1826, Lê Chất xin tạm nghỉ chức Tổng trấn Bắc thành về Bình Định lo việc tang cho mẹ, rồi mất ở quê nhà. Vua Minh Mạng nghe tin ấy, nghỉ chầu ba ngày để tỏ lòng thương xót, tặng hàm Thiếu phó, đồng thời ban cấp tiền lụa để lo đám tang Lê Chất rất hậu hĩnh.
3. Năm 1835, sau khi Lê Văn Duyệt mất 3 năm, ở Gia Định, Lê Văn Khôi là con nuôi Lê Văn Duyệt nổi dậy làm phản, chiếm thành suốt 3 năm. Vì tội phản nghịch của con, Lê Văn Duyệt đã chết cũng bị xử tội, Tả thị lang bộ Lại Lê Bá Tú mới hạch tội Lê Chất sáu tội đại ác đáng phải xử lăng trì, và mười tội lớn nữa, trong đó gồm tám tội phải xử chém, hai tội phải xử treo cổ.
Khi đình thần nghị tội, vua Minh Mạng dụ rằng: “Trước kia trẫm nghĩ hắn cùng Lê Văn Duyệt dẫu mang lòng bất thần, nhưng người ta không chịu theo, thì chắc không dám gây sự. Vả hắn là nhất phẩm đại thần, dù có mưu gian mà thần dân chưa cáo tố, thì không nỡ bắt tội. Nay đã có người tham hạch, vậy phải trái cho công, đã có triều đình pháp luật. Chuẩn cho đình thần đem mười sáu điều tội của hắn mà định rõ tội danh, vợ con cũng án luật mà nghi xử, duy con gái nào đã xuất giá cùng là cháu trai còn nhỏ thì tha”.
Các quan bàn rằng: Do Chất đã bị bắt về âm phủ nên xin truy thu bằng sắc, đào mả quan tài và chém xác bêu đầu để răn. Vợ Chất là Lê Thị Sa cũng là kẻ đồng mưu, xin xử chém ngay.
Án làm xong, đưa xuống cho các quan Đốc phủ ở các địa phương đọc và gửi ý kiến vế triều đình. Các quan ở địa phương đều tâu xin y lời nghị bàn của triều thần.
Vua Minh Mạng mới kết luận: “Lê Chất cùng với Lê Văn Duyệt, dựa nhau làm gian, tội ác đầy chứa, nhổ từng cái tóc mà tính cũng không hết, giá thử bổ áo quan giết thây cũng không là quá. Song nghĩ lại Chất tội cũng như Duyệt, trước kia Duyệt đã không bị bổ áo quan, giết thây thì nắm xương thây của Chất cũng chẳng màng bắt tội”.
Sau đó, vua cho Tổng đốc Bình Phú (kiêm hai tỉnh Bình Định và Phú Yên) là Vũ Xuân Cẩn san bằng mồ mả của Lê Chất rồi dựng tấm bia đá lên đó, khắc lớn mấy chữ “Gian thần Lê Chất phục pháp xứ” (nơi gian thần Lê Chất chịu hình pháp). Vợ Lê Chất là Lê Thị Sa và các con là Lê Cận, Lê Trương, Lê Kỵ bị án trảm giam hậu.
Gia sản của Lê Chất bị tịch thu, tính ra được 22.000 quan tiền, vua hạ lệnh cho sung công, rồi cho Tổng đốc Hà Ninh là Đặng Văn Hòa đem tiền ấy cứu cấp cho dân nghèo 12 tỉnh Bắc Kỳ.
Người con gái Lê Chất tuy làm vợ vua sinh hoàng tử, cũng bị giam cho đến chết. Con Lê Chất là Lê Hậu lấy công chúa (cô ruột vua Minh Mạng) nhưng đã chết nên không liên quan.
Lê Cận, Lê Trương, Lê Kỵ bị xử chém năm 1838. Lê Thị Sa bị đưa về nguyên quán làm nô tì, cháu của Lê Chất là bọn Lê Luận được giảm tội, đày lên Cao Bằng để làm lính, đến năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), gặp kỳ ân xá mới được tha về.
Mãi đến khi vua Tự Đức lên ngôi (1847), Đại học sĩ Vũ Xuân Cẩn mới dâng biểu xin gia ơn con cháu Thái tử Cảnh, cùng xin bổ dụng con cháu các đại thần Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt, Lê Chất. Vua nghe cảm động, cho thi hành cả. Đến năm 1868 vua Tự Đức mới truy phong cho ông chức Tả đồn Đô Thống chế.
Cuộc đời của cha con Lê Chất mang nhiều bi kịch của, cả hai ông đều lập được nhiều công trạng phục vụ cho chủ của mình, song cuối đời đều bị các vua sau đối xử bất công, tàn nhẫn. Lê Trung bị vua Cảnh Thịnh chém đầu, Lê Chất bị Minh Mạng cho san bằng mồ mả, đều là những nỗi oan thiên cổ.
Cây cảnh nở hoa là điềm báo tốt lành cho một vụ thu hoạch bội thu, hứa hẹn may mắn và thịnh vượng trong năm mới, được nhiều người yêu thích.
Chia sẻ
Bên cạnh tiếng chiêng Mường trầm hùng, chiếc nỏ đã trở thành biểu tượng cho tinh thần thượng võ, sự dũng mãnh và là "di sản" văn hóa tinh thần không thể thiếu trong đời sống của cộng đồng người Mường Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ) mỗi dịp Tết đến, xuân về.
Chia sẻ
Đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh, một trong những chủ trương đổi mới rất quan trọng, có tính đột phá trong quá trình chỉ đạo và thực hiện nội dung Văn kiện trình Đại hội XIV là triển khai sớm các quyết sách, chiến lược mới trước Đại hội, qua kiểm nghiệm thực tế cùng với kinh nghiệm được tổng kết 40 năm đổi mới chắt lọc, đưa vào dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV xem xét, quyết nghị.
Chia sẻ
Giá xăng dầu hôm nay ngày 178/1, dầu thô thế giới tiếp tục chuỗi ngày biến động sau chuỗi ngày suy giảm. Những diễn biến chính trị khu vực, toàn cầu khiến cho mặt hàng này nóng trở lại.
Chia sẻ
Gần 580.000 giao dịch bất động sản được ghi nhận trong năm 2025, thanh khoản cho thấy dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, lượng hàng tồn tại nhiều dự án lại tăng mạnh, phản ánh sự lệch pha giữa nguồn cung và sức mua thực tế.
Chia sẻ
Một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, nhưng không khí mua bán quất cảnh tại làng quất cảnh Tứ Liên (phường Hồng Hà, Hà Nội) đã nhộn nhịp, hơn nửa sản lượng được khách đặt cọc, chủ vườn phấn khởi.
Chia sẻ
Hơn 2.500 người dân xã Kiều Phú, Hà Nội được khám, tư vấn sức khỏe miễn phí trong chương trình do Đoàn Thanh niên Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam tổ chức.
Chia sẻ
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiếp nhận thư ủy nhiệm từ hàng chục đại sứ nước ngoài mới đến, trong đó có một số đại sứ đến từ các quốc gia mà Nga nhận diện là 'không thân thiện', sau đó ông đã nói vài lời tử tế, nhẹ nhàng và rất thân thiện.
Chia sẻ
Sau nhiều năm dự án sân golf Đak Đoa rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, UBND tỉnh Gia Lai đã chính thức phê duyệt kết quả mời thầu, qua đó tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục để dự án có thể vận hành trở lại.
Chia sẻ
Sau chiến thắng 2-0 trước Man City ở trận derby Manchester tại vòng 22 Premier League, HLV Michael Carrick đã không tiếc lời khen ngợi các cầu thủ M.U.
Chia sẻ
Luật Tình trạng khẩn cấp năm 2025 được ban hành với phạm vi điều chỉnh toàn diện đã quy định rõ thẩm quyền, trình tự ban bố, công bố và bãi bỏ tình trạng khẩn cấp, nhằm bảo đảm sự chỉ huy thống nhất của Nhà nước, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong những tình huống đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và đời sống Nhân dân.
Chia sẻ
Theo dự báo thời tiết hôm nay mới nhất của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia: Khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có sương mù và sương mù nhẹ xuất hiện vào sáng sớm. Sáng sớm và đêm trời rét, vùng núi phía Bắc có nơi dưới 16 độ C. Khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Nam Bộ duy trì ngày nắng, riêng khu vực Nam Bộ có nơi nắng nóng trên 32 độ C.
Chia sẻ
Mặc dù còn hơn 1 tháng nữa mới đến Tết, nhưng những ngày này, hoa cúc mâm xôi của nhiều nhà vườn trồng hoa, trồng cây cảnh ở xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long (địa phận huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre trước đây) đã nở bung, khiến không ít nhà vườn lo lắng.
Chia sẻ
Từ bỏ mức lương gần 20 triệu đồng tại thành phố để về quê khởi nghiệp, anh Trần Văn Công (sinh năm 1992, trú tại xã Lai Thành, tỉnh Ninh Bình) đã khẳng định hướng đi đúng đắn với mô hình nuôi ốc nhồi. Đặc biệt, anh còn nắm giữ bí quyết giúp loại ốc đặc sản này vượt qua mùa đông khắc nghiệt của miền Bắc một cách cực kỳ đơn giản.
Chia sẻ
Man City thất bại 0-2 trước M.U tại vòng 22 Premier League 2025/2026 và HLV Pep Guardiola đã khẳng định đội bóng của ông thi đấu kém hơn.
Chia sẻ
Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về việc xét tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc với một đại tá và một trung tá.
Chia sẻ
Vịt uyên ương không chỉ được biết đến là loài vịt có bộ lông sặc sỡ, đẹp mắt mà còn là biểu tượng cho tình yêu chung thủy, bền vững. Tại Hà Nội, một ông nông dân đã nhân giống thành công vịt uyên ương, với quy mô vài trăm con…
Chia sẻ
Chuối cấy mô xuất khẩu, các giống chuối truyền thống như: chuối mốc, chuối cau, chuối bom hiện là cây trồng chủ lực của nông dân vùng đất đá tại các xã Bàu Hàm, Hưng Thịnh, Gia Kiệm, Phú Vinh…của tỉnh Đồng Nai.
Chia sẻ
U23 Hàn Quốc đã giành chiến thắng 2-1 khá kịch tính trước U23 Australia tại vòng tứ kết VCK U23 châu Á 2026 để tiến vào bán kết và sẽ gặp U23 Nhật Bản.
Chia sẻ
Liên quan đến việc vận chuyển đất màu từ cánh đồng cày ải ven sông Vạc (tỉnh Ninh Bình), sau phản ánh của Báo Dân Việt, UBND tỉnh Ninh Bình đã có văn bản chỉ đạo UBND xã Khánh Nhạc kiểm tra, báo cáo vụ việc.
Chia sẻ
Mặc kệ cái lạnh sắt se, trong gian bếp nhỏ nồng đượm hơi ấm, mẹ tôi vẫn tất bật chuẩn bị cho món “láo nháo”-hay còn gọi là món “hổ lốn”.
Chia sẻ
Huỳnh Lập phủ nhận tin đồn bị bắt, khẳng định thông tin này sai sự thật và gây ảnh hưởng đến uy tín, công việc của anh.
Chia sẻ
Sau một thời gian dồn lực, tập trung với quyết tâm cao trong công tác giải phóng mặt bằng, đến nay, việc kiểm kê đất ở phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình ở tỉnh Bắc Ninh đã hoàn tất.
Chia sẻ
Những ngày giáp Tết, làng nghề miến gạo Thăng Long, xã Thăng Bình, tỉnh Thanh Hóa (địa bàn huyện Nông Cống trước đây) bước vào vụ sản xuất cao điểm với không khí nhộn nhịp từ sáng sớm đến chiều muộn. Nghề làm miến truyền thống mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương trong thời gian nông nhàn.
Chia sẻ
Thị trưởng Kiev Vitaly Klitschko đã kêu gọi người dân rời khỏi thành phố nếu có thể, viện dẫn cuộc khủng hoảng điện nghiêm trọng, tình trạng mất điện diện rộng và áp lực ngày càng tăng lên cơ sở hạ tầng khi nhiệt độ đóng băng bao trùm thủ đô Ukraine.
Chia sẻ
Câu chuyện về củ khoai mỡ trắng Mộng Linh tại vùng đệm U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) hôm nay không còn cảnh "được mùa, mất giá". Từ một loại củ dân dã cốt "ăn no", nay đã trở thành sản phẩm OCOP, được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu chuyên sâu, hướng đến phát triển bền vững.
Chia sẻ
Để làm tăng giá trị của cua gạch Cà Mau, ông Nguyễn Văn Miên (ngụ xã Quách Phẩm, tỉnh Cà Mau) đã nghĩ ra cách chế biến món ăn có một không hai, khi bắt con cua gạch đem ngâm với nước mắm nhĩ. Ấy thế mà món ăn lạ đời này của ông Miên hiện đang được bán với giá gần 1 triệu đồng/kg, có bao nhiêu bán cũng hết.
Chia sẻ
Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng yêu cầu Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục điều tra mở rộng, củng cố chứng cứ, xử lý nghiêm các đối tượng trong đường dây lừa đảo qua mạng xuyên quốc gia, chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng của người dân trên cả nước.
Chia sẻ
Kết hôn thời gian dài không có con, cặp vợ chồng đi khám đã khá "sốc" khi xác định 100% "tinh binh" đều bất thường, rất khó có con tự nhiên.
Chia sẻ
Khởi tố kẻ sát hại 2 phụ nữ về tội Giết người và Cướp tài sản; đối tượng đe dọa tự thiêu hất xăng châm lửa đốt làm đại úy công an bị thương; khởi tố 2 người đàn ông dụ dỗ, quan hệ với người tâm thần dẫn đến có thai... là những tin nóng 24 giờ qua.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lê Tiên Long
