Đảng bộ Hà Nội kiến tạo nông thôn hạnh phúc - Kỳ 4: Làng quê "thay da đổi thịt", nông dân đón hạnh phúc mới

Lời tòa soạn: Hà Nội - trái tim của cả nước, không chỉ đi đầu trong phát triển đô thị hiện đại mà còn là địa phương tiên phong trong xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân và hiện đại hóa kinh tế nông nghiệp. Với vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Đảng bộ thành phố Hà Nội luôn thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược trong lãnh đạo, chỉ đạo phát triển Thủ đô toàn diện, hài hòa giữa đô thị và nông thôn.

Sau hơn 4 năm triển khai Chương trình số 04-CTr/TU của Thành ủy (giai đoạn 2021–2025), Hà Nội đã hoàn thành mục tiêu trước hai năm, tạo dấu ấn nổi bật trong cả nước với những vùng quê khang trang, kinh tế nông thôn khởi sắc, đời sống người dân ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, tiến tới Đại hội XIV của Đảng, Báo điện tử Dân Việt thực hiện loạt chuyên đề: "Đảng bộ Hà Nội kiến tạo nông thôn hạnh phúc” - nhằm tôn vinh những kết quả nổi bật trong phát triển nông thôn, kinh tế nông nghiệp và lan tỏa khát vọng về một nền nông nghiệp xanh, hiện đại, bền vững, xứng đáng với vị thế và tầm vóc Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Chương trình 04-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội, ban hành ngày 17/3/2021, đã trở thành cú huých mạnh mẽ giúp vùng ngoại thành “thay da đổi thịt”. Không chỉ là bê tông hóa đường sá hay nâng cấp cơ sở hạ tầng, cuộc chuyển mình này còn đưa đời sống vật chất và tinh thần của nông dân lên một tầm cao mới, nông thôn trở nên đáng sống, người nông dân tìm thấy hạnh phúc trong sinh kế, văn hóa và cộng đồng.

Nông thôn Hà Nội, một miền quê đáng sống

Mười lăm năm trước, nhiều con đường làng Hà Nội vẫn lầy lội, điện, nước thiếu thốn, trường học còn đơn sơ. Nhưng đến cuối năm 2024, nông thôn Thủ đô đã đổi thay căn bản. Theo Thành ủy Hà Nội, mục tiêu xây dựng nông thôn mới hoàn thành sớm hai năm; Hà Nội dẫn đầu cả nước về xã đạt chuẩn nâng cao, kiểu mẫu. Thu nhập bình quân nông thôn đạt 74,3 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 33% so với năm 2020; khoảng cách giữa thành thị và nông thôn thu hẹp còn 1,47 lần.

Những địa bàn từng là “vùng trũng” như Mỹ Đức, Ba Vì, Ứng Hòa, Chương Mỹ cũng đã vươn lên nhóm khá, nhiều gia đình có tích lũy, đầu tư cho giáo dục, du lịch, khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao. Giai đoạn 2021–2024, Hà Nội huy động hơn 270.000 tỷ đồng phát triển hạ tầng nông thôn: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được bê tông hóa; 99,5% hộ sử dụng điện lưới; 100% hộ có nước hợp vệ sinh, hơn 80% dùng nước sạch. Mạng Internet, 4G–5G phủ rộng, mở ra cơ hội chuyển đổi số cho nông dân.

Hạ tầng văn hóa - xã hội cũng phát triển mạnh với hơn 2.500 nhà văn hóa; 95% thôn, làng có sân chơi thể thao; 90% hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”. Không gian nông thôn sáng – sạch – đẹp, đời sống tinh thần phong phú hơn. Cụ Nguyễn Thị Tý (90 tuổi, xã Xuân Mai) xúc động: “Xưa cơm chẳng đủ, đường toàn bùn. Nay làng khang trang, trẻ con vui đến trường, người già chúng tôi chỉ biết nói một câu – sướng quá rồi!”

Dấu ấn nổi bật của Chương trình 04 không chỉ dừng lại ở đó, Thành ủy Hà Nội luôn xác định phát triển phải đi cùng an sinh, phúc lợi và công bằng xã hội. Thành phố triển khai hàng trăm chính sách sinh kế, dạy nghề, bảo hiểm y tế, hỗ trợ nhà ở; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,07%; trên 95% lao động có việc làm ổn định; 100% xã đạt chuẩn y tế.

Cùng với đó, hình ảnh “người nông dân lam lũ” đang thay đổi. 95% hộ nông dân sử dụng điện thoại thông minh; 80% thường xuyên giao dịch trên ứng dụng số. Hàng trăm hợp tác xã, trang trại bán sản phẩm trên Postmart, Voso, Shopee… Hà Nội hiện có 1.530 hợp tác xã nông nghiệp, trong đó 68 HTX ứng dụng công nghệ cao; hàng nghìn mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, xanh bền vững đã xuất hiện.

Nhiều mô hình mang lại giá trị mới: rau thủy canh ở Thanh Trì, sữa chua từ sữa bò đạt OCOP 4 sao, nông sản hữu cơ xuất khẩu sang Nhật Bản… Các “làng văn hóa kiểu mẫu” tại Đan Phượng, Đông Anh, Ba Vì góp phần gìn giữ lễ hội, phong tục và cảnh quan. Hội Nông dân TP vận động hội viên hiến hơn 1,37 triệu m² đất, góp 672.000 ngày công, làm 6.000 km đường giao thông và 1.300 cầu, cống – minh chứng cho sức mạnh đồng lòng của người dân.

Song song, Hà Nội phát triển mạnh du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng. Tận dụng cảnh quan ven sông, làng nghề và văn hóa bản địa, nhiều xã trở thành điểm đến hấp dẫn. Xã Hồng Vân (Thường Tín cũ) được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao cho “Dịch vụ du lịch cộng đồng”, mỗi năm đón hàng vạn lượt khách, thu trên 10 tỷ đồng. Đến năm 2024, toàn thành phố có khoảng 150 mô hình du lịch nông nghiệp, 40 điểm tiêu biểu; doanh thu đạt hơn 2.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho 12.000 lao động.

Làng gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, khảm trai Chuyên Mỹ, sơn mài Hạ Thái… đều mở tour trải nghiệm nghề, phố đi bộ, homestay; giúp nông dân trở thành hướng dẫn viên, chủ homestay, doanh nhân nông thôn.

Chương trình 04 còn thúc đẩy số hóa nông thôn. 100% xã phủ sóng 4G/5G; 100% cơ sở hành chính cấp xã vận hành văn bản điện tử; 80% dịch vụ công được cung cấp trực tuyến. Nhờ đó, nông dân truy xuất nguồn gốc, bán hàng online, học nghề và làm thủ tục hành chính ngay tại địa phương.

Tại HTX Rau quả sạch Chúc Sơn, hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt, trạm quan trắc và phần mềm FACEFARM giúp quản lý toàn bộ quy trình sản xuất; mỗi luống rau có mã QR truy xuất nguồn gốc. Hiện toàn TP có 406 mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Đoàn Đức Dân đánh giá: “Chuyển đổi số giúp nông nghiệp Hà Nội minh bạch, khoa học và bền vững”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến nay toàn thành phố có 406 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gồm 262 mô hình trồng trọt, 119 chăn nuôi và 25 thủy sản. Công nghệ số giúp tăng năng suất, giảm chi phí, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Ông Đoàn Đức Dân, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội khẳng định: “Chuyển đổi số giúp nông nghiệp Hà Nội phát triển minh bạch, khoa học và bền vững. Dữ liệu thời gian thực giúp người dân canh tác hiệu quả, tăng năng suất, giảm rủi ro”.

Bước khởi đầu cho giai đoạn “hạnh phúc”

Chương trình 04-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội không chỉ là một kế hoạch phát triển, mà là cam kết xây dựng nông thôn “vì dân, do dân và cho dân”. Mục tiêu cuối cùng mà chương trình hướng tới không chỉ là giàu có về vật chất, mà còn là hạnh phúc thực chất, nơi người dân được sống trong môi trường xanh, an toàn, văn minh và nhân ái.

Anh Bùi Đức Hiếu (huyện Mỹ Đức) chia sẻ với PV Dân Việt: “Chúng tôi không chỉ trồng lúa, trồng rau, mà còn trồng niềm tin và hi vọng. Mỗi mùa vụ thành công hôm nay là kết tinh của trí tuệ, chính sách và tình yêu quê hương”. Theo anh, đời sống nông dân thay đổi rõ nhất từ 2022-2023 khi Chương trình 04 được triển khai đồng bộ: “Có đường, có ánh sáng, có kênh mương và các lớp tập huấn kỹ thuật mới. Cuộc sống đi lên, hạnh phúc hơn”.

Dạo quanh ngoại thành Hà Nội hôm nay, dễ thấy sự thay đổi mạnh mẽ: cơ sở hạ tầng hoàn thiện, không gian sống xanh – sạch – sáng, hoạt động sản xuất và du lịch nông nghiệp phát triển sôi động hơn trước.

Cuối tháng 9/2025, Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ công nhận “Thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới”, về đích sớm hai năm so với mục tiêu Đại hội XVII. Chủ tịch UBND TP Trần Sỹ Thanh, Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình 04, khẳng định thành quả này là sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân Thủ đô. “Đây không phải điểm kết thúc, mà là khởi đầu cho chặng đường phát triển mới”, ông nhấn mạnh.

Giai đoạn 2025–2030, Hà Nội tiếp tục coi nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nền tảng. Thành phố đẩy mạnh tái cơ cấu ngành, phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn gắn với du lịch; đầu tư cho giáo dục, y tế, văn hóa và công nghệ; xây dựng tầng lớp nông dân văn minh, hiện đại. Cùng với đó là định hướng bảo vệ môi trường, mở rộng không gian sống xanh, hướng tới một Thủ đô hài hòa với thiên nhiên và nâng cao chất lượng sống của người dân nông thôn.

Thành phố yêu cầu các địa phương tiếp tục phát huy phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới”, huy động trí tuệ, công sức của người dân để kiến tạo những miền quê hạnh phúc – nơi người dân không chỉ đủ ăn, mà được sống trọn vẹn trong niềm tự hào và tình yêu Thủ đô.

Tinh thần đó được thể hiện rõ trong văn kiện Đại hội Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025–2030, diễn ra từ ngày 15 đến 17/10/2025 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia khi chỉ tiêu “hạnh phúc” lần đầu tiên được đưa vào hệ thống mục tiêu của nhiệm kỳ. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh: “Toàn bộ hệ thống chính trị phải hướng tới xây dựng thành phố ngày càng văn minh, hiện đại và vì hạnh phúc của nhân dân”.

Giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội đặt mục tiêu: 100% sản phẩm OCOP truy xuất điện tử và kết nối du lịch; 70% điểm du lịch nông thôn ứng dụng chuyển đổi số; mỗi huyện có ít nhất 3 điểm du lịch nông nghiệp tiêu biểu; 100% hộ nông dân có tài khoản số, ví điện tử; 80% hợp tác xã vận hành nền tảng quản trị số.

Đó là những mục tiêu cụ thể cho một hành trình dài hạn, đưa Hà Nội hướng tới nông thôn thông minh, cộng đồng hạnh phúc và người nông dân trở thành chủ thể của phát triển bền vững.

(Còn nữa)

×