Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 2: "Chiến thuật" về đích môn Tiếng Việt điểm cao chót vót

Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 2: Đề không quá khó, vì sao vẫn “gãy”?

Thạc sĩ Phan Thị Thanh Giang, Giáo viên môn Định tính – Tiếng Việt của Trung tâm Luyện thi Đánh giá Năng lực Empire cho biết, so với đề đợt 1 của năm 2025, có thể thấy đề đợt 1 năm 2026 không còn xuất hiện nhóm câu về nghĩa của các từ Hán Việt – nỗi ám ảnh của đa số thí sinh – kiểu câu hoặc biết, gần như không có cơ sở để suy luận. Vậy tại sao phần thi tiếng Việt đợt 1 vẫn khiến học sinh “khóc thét”? Lý do là vì:

Nhóm câu Thực hành Tiếng Việt

Đề thi khai thác những từ ngữ quen thuộc trong đời sống hằng ngày nhưng lại là những từ thí sinh dễ nhầm lẫn hoặc dùng sai theo quán tính. Điểm khác biệt là ở đợt 1, các câu hỏi chính tả, dùng từ và ngữ pháp đều được đặt vào ngữ cảnh cụ thể –mức độ vận dụng. Từ đó, thể hiện rõ tinh thần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt gắn liền với thực tiễn đời sống. Như vậy, thử thách không nằm ở khối lượng kiến thức mà nằm ở năng lực làm chủ và vận dụng ngôn ngữ của thí sinh.

Nhóm câu Đọc hiểu

Với cấu trúc gồm 11 câu hỏi đơn và 10 câu hỏi chùm trong 2 bài đọc hiểu (một văn bản thông tin, một văn bản nghị luận), phần thi này bám rất sát đặc trưng thể loại theo đúng tinh thần của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Điểm đặc biệt là các phương án lựa chọn trong đề V-ACT đều mang dáng dấp của một câu trả lời tự luận hoàn chỉnh – một sự chuẩn bị khéo léo và thú vị, như một "bước đệm" để thí sinh không bị "lệch pha" giữa tư duy trắc nghiệm ngôn ngữ và bài thi tự luận môn Ngữ văn trong kỳ thi Tốt nghiệp THPT.

Thống kê từ nguồn dữ liệu phục dựng của đội ngũ Empire Team cho thấy độ phủ ngữ liệu rất rộng. Theo tiến trình văn học, ngữ liệu trải dài từ văn học dân gian, văn học trung đại đến văn học hiện đại. Theo đặc trưng thể loại, xuất hiện đầy đủ văn bản văn học, văn bản nghị luận và văn bản thông tin. Hệ thống câu hỏi được thiết kế đa dạng ở các mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng.

Nhìn bề mặt, nhiều dạng câu hỏi có vẻ quen thuộc với chương trình Ngữ văn 2018: xác định nội dung văn bản, biện pháp nghệ thuật, "cái tôi" trữ tình trong văn bản phi hư cấu, ý nghĩa hình ảnh thơ tượng trưng, hay so sánh chi tiết trong văn bản nghệ thuật... Chính sự "quen mà lạ" này đã tạo sự phân hóa sâu sắc: thí sinh tưởng mình nắm được cách làm, nhưng khi đối diện với một văn bản hoàn toàn mới, việc chưa vững vàng kỹ năng đọc hiểu theo đặc trưng thể loại lập tức bộc lộ. Đây không phải là lỗi thiếu kiến thức nền, mà là hệ quả của việc chưa rèn luyện kỹ năng thành thạo..

Chiến thuật về đích Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 2: Làm chủ kỹ năng thực chiến

Theo Thạc sĩ Phan Thị Thanh Giang, đề không đánh đố, phân hóa sâu. Đó chính là "tín hiệu" quan trọng cho đợt 2.

Độ khó đề đợt 2 được dự báo tương đương đợt 1. Ở giai đoạn nước rút, việc nhồi nhét thêm tài liệu mới là phản tác dụng. Thay vào đó, thí sinh hãy tập trung tối ưu kỹ năng thực chiến theo ba chỉ dẫn sau:

Áp dụng quy tắc "30 giây" cho nhóm câu Thực hành Tiếng Việt

Với nhóm câu Thực hành Tiếng Việt – đích đến là phản xạ nhanh trên nền lý thuyết đã vững. Quy trình xử lý gồm hai bước:

Nếu nhận diện được bẫy: chốt đáp án ngay trong 30 giây và chuyển câu.

Nếu gặp từ lạ hoặc chưa rõ: áp dụng tối đa phương pháp tư duy loại trừ, chọn nhanh phương án khả dĩ nhất rồi đi tiếp.

Xuyên suốt cả hai tuyến, nguyên tắc bất di bất dịch là: tuyệt đối không lãng phí thời gian suy đoán cảm tính. Kỷ luật thời gian ở phân khúc này chính là yếu tố sống còn.

Song hành "Rèn đọc – Luyện đề"

Rèn đọc: Rèn kỹ năng đọc lướt, quét từ khóa, nắm luận điểm chính. Luôn đọc câu hỏi trước khi đọc ngữ liệu. Không đọc đi đọc lại văn bản dài. Áp lực thời gian từ đợt 1 đã chứng minh đây là kỹ năng quyết định thành bại.

Luyện đề: Làm trọn vẹn đề mô phỏng trong đúng 150 phút để “huấn luyện” não bộ quen nhịp xử lý thông tin tổng hợp và nhuần nhuyễn kỹ năng thực chiến, đồng thời có sự chuẩn bị tốt nhất cho tâm lý vững vàng trong phòng thi.

Nguyên tắc: Giai đoạn này, làm nhiều đề không bằng làm đề sâu. Hãy coi mỗi câu làm sai là một "mỏ vàng" để khai thác kinh nghiệm. Thí sinh cần tự học, tự mổ xẻ và phân tích thật kỹ nguyên nhân sai sót trước khi bấm giờ bước vào một bộ đề tiếp theo.

Nắm chắc đặc trưng thể loại – "lối tắt" cho câu đọc hiểu

Thay vì đọc theo bản năng, hãy làm chủ phương pháp đọc hiểu theo đặc trưng thể loại (văn bản thông tin, nghị luận, truyện, ký phi hư cấu...). Quan trọng hơn, hãy vận dụng tri thức nền đó vào giải quyết ngữ liệu cụ thể qua các nguồn đề uy tín, để lý thuyết trở thành phản xạ tự nhiên.

Lời dặn trước giờ G thi Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 2

"Điểm số môn Tiếng Việt trong bài thi Đánh giá Năng lực không đo lường khối lượng kiến thức hàn lâm bạn tích lũy. Nó đo lường cách bạn quản trị thời gian, cách bạn đọc bằng tư duy, và trên hết – năng lực vận dụng chính ngôn ngữ mẹ đẻ của mình. Bình tĩnh, tỉnh táo, đọc nhanh – làm gọn. Đích đến đã rất gần. Mến chúc thí sinh tham dự kỳ thi Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 2 bứt phá thành công", Thạc sĩ Phan Thị Thanh Giang nhắn nhủ.

×