Bình luận
0
Về địa thế, làng cổ Đông Sơn nằm bên bờ nam giữa vùng đồng bằng hạ lưu sông Mã, cạnh cầu Hàm Rồng, nơi hội tụ những yếu tố đặc trưng của một làng quê Việt Nam truyền thống: Có ruộng sâu, ruộng cạn, có đất đồi, đất bãi, có đồi đất, núi đá, có hang động, bờ sông tấp nập trên bến dưới thuyền.
Cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái đã biến Đông Sơn thành một làng quê thơ mộng, một vùng thắng tích, một chốn linh địa, thuận lợi cho việc phát triển kinh tế nông nghiệp lâu dài.
Làng cổ Đông Sơn, quần tụ dựa vào lưng núi Rồng. Phía trước làng là cánh đồng rộng, màu mỡ, xung quanh làng là những núi đá nhỏ đồi đất thấp nằm xen kẽ lẫn nhau có hình dáng kỳ dị, dân gian cứ theo đó mà đặt tên cho từng quả đồi, ngọn núi: núi Rồng, núi Phượng, núi Voi, núi Cánh Tiên...
Chẳng biết có đủ 99 ngọn núi hay không nhưng huyền thoại dân gian vẫn cho rằng làng cổ Đông Sơn ở vào thế đất có 99 ngọn núi hình con Phượng Hoàng.
Ca dao cổ vùng Đông Sơn đã nhắc đến 99 ngọn núi này một cách tự hào: Chín mươi chín ngọn bên đông/ Còn ngọn núi Nít bên sông chưa về/ Chín mươi chín ngọn đề huề/ Còn ngọn núi Nít chưa về bên đông…
Phía Đông của làng cổ Đông Sơn là hệ thống núi đất, kéo dài từ Ngã Ba Đầu - nơi sông Chu gặp sông Mã.
Sông Mã qua hành trình vạn dặm trước khi về với biển đã để lại nơi đây một cảnh khí ngoạn mục vào bậc nhất xứ Thanh: Hàm Rồng - núi Ngọc.
Sách Đại Nam nhất thống chí cho biết: núi Hàm Rồng tức núi Long Hạm, tên cũ là Đông Sơn, mạch núi từ Ngũ Hoa, xã Dương Xá, theo bên sông dẫn đến uyển chuyển liên tiếp như hình con rồng, cuối cùng nổi vọt lên một ngọn núi cao, lớp đá chồng chất, trên núi có động Long Quang.
Dưới núi Hàm Rồng có mỏm đá nhô ra bên sông, trông như Hàm Rồng ngậm đá phun nước. Động Long Quang trên núi Rồng là danh thắng, đã lưu luyến nhiều tao nhân mặc khách. Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông và nhiều văn sĩ khác từng đề thơ ở chốn này.
Phía Nam của làng là hệ thống đồi đất, núi đá cao; trong đó, tiêu biểu nhất là núi Cánh Tiên với huyền thoại về những nàng tiên giáng thế.
Phía Bắc của làng là hệ thống núi Phượng, núi con Voi, có động Tiên và chùa Tiên Sơn. Động Tiên mới được phát hiện gần đây đã trở thành một điểm du lịch hấp dẫn.
Làng Đông Sơn có cấu trúc theo kiểu làng thuần nông. Vị trí của làng cho phép phát huy triệt để lợi thế từ kinh tế ruộng nước và đất đồi. Hệ thống di tích: đình, chùa, đền, miếu… được tạo dựng và phân bố hợp lý tạo nên những cảnh bình dị rất đỗi thân thương.
Ít làng quê Việt Nam nào có bề dày lịch sử nghìn năm và quá trình phát triển liên tục như làng cổ Đông Sơn.
Làng cổ Đông Sơn được xem như một ''niên biểu'' về sự phát triển liên tục từ buổi các vua Hùng dựng nước cho đến thời hiện đại. Theo dòng lịch sử, có thể thấy làng gắn liền với những bước thăng trầm của vùng đất xứ Thanh.
Tài liệu khảo cổ học cho biết, từ thời các vua Hùng dựng nước, trên đất Đông Sơn đã hình thành một làng nông nghiệp.
Những chứng cứ văn hóa vật chất được phát hiện trong lòng đất làng cổ Đông Sơn như các bộ nông cụ, các loại vũ khí, đồ gốm, đồ trang sức đặc sắc đến trống đồng có hoa văn tinh xảo... cho thấy: từ kỳ dựng nước Văn Lang, Đông Sơn đã là một làng nông nghiệp được hình thành, phát triển lâu dài và có vị thế trong khu vực.
Phát hiện về di tích làng cổ Đông Sơn với niên đại hơn 2.500 năm đã mở ra chương mới cho việc nghiên cứu văn minh Việt cổ thời dựng nước.
Đến đầu thế kỷ XX (năm 1924), Đông Sơn trở thành tên gọi của một nền văn hóa khảo cổ nổi tiếng thế giới: Văn hóa Đông Sơn. Trống Đông Sơn trở thành biểu tượng cho tài năng, trí sáng tạo của người Việt cổ buổi đầu tạo dựng văn minh.
Sau thời kỳ huy hoàng của văn hóa Đông Sơn, suốt ngàn năm Bắc thuộc, làng cổ Đông Sơn vẫn nằm trong địa bàn quan trọng của vùng đất Cửu Chân.
Dấu vết khu cư trú, khu mộ táng qua các thời kỳ: Hán, Đường, Lục Triều… được phát hiện ở làng Đông Sơn cho thấy sự phát triển liên tục của làng Đông Sơn trong thời đại giao thoa văn hóa Việt - Hán và các giai đoạn kế tiếp.
Ra khỏi thời kỳ Bắc thuộc, vùng đất Đông Sơn là địa bàn quan trọng, được đánh đánh dấu bằng những chứng tích của các triều đại: Lý - Trần - Lê - Tây Sơn và Nguyễn.
Thời kỳ Dương Đình Nghệ xây nền tự chủ, đoạn sông Mã từ Hàm Rồng đến Ngã Ba Đầu là nơi Ngô Quyền (con rể Dương Đình Nghệ) luyện thủy quân để làm nên một Bạch Đằng Giang thứ nhất: “Đằng giang tự cổ huyết do hồng”.
Dấu vết một ngôi chùa cổ thời Trần (chùa Tiên) ở phía Bắc của làng cho thấy, đương thời Phật giáo khá phát triển ở đây.
Thời Trần, tên làng Đông Sơn được lấy để đặt cho một huyện: huyện Đông Sơn. Điều này, khẳng định vị thế quan trọng của làng.
Triều Tây Sơn tồn tại không dài (1789-1802) nhưng cũng kịp gửi lại với thời gian nhiều chứng tích văn hóa.
Văn bia thời Tây Sơn được phát hiện ở đây góp phần khẳng định: làng Đông Sơn là đất văn hiến. Người dân Đông Sơn rất tự hào đã "theo chúa Tây Sơn đánh giặc'': Thùng thùng trống đánh quân sang/ Chợ già trước mặt, quán Ngang bên đàng/ Qua Chiêng thì rẽ sang Giàng/ Qua quán Đông Thổ vào làng Đình Hương/ Anh đi theo chúa Tây Sơn/ Em về cày cuốc mà thương mẹ già.
Thời Nguyễn, triều đình đã cho dựng văn miếu ở làng Đông Sơn. Thời kỳ cận đại, với việc bắc cầu Hàm Rồng vượt sông Mã, một khu công nghiệp phía bắc thị xã Thanh Hóa (cũ), trên đất làng Đông Sơn đã hình thành.
Thời kỳ đánh Mỹ và thắng Mỹ, làng Đông Sơn trở thành pháo đài thép cùng với Nam Ngạn, Yên Vực viết nên huyền thoại mới về cầu Hàm Rồng: Sừng sững bóng cầu Hàm Rồng đứng/ Soi bóng dòng sông Mã chảy mênh mang/Ơi quê ta bao yêu thương/ Vang nước sông tiếng hát anh hùng... (Xuân Giao).
Trên đỉnh núi Cánh Tiên được đắp hai chữ "Quyết thắng" khẳng định quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.
Sức mạnh của mảnh đất giàu truyền thống đã làm nên bản anh hùng ca sông Mã đáng tự hào: Chào Đông Sơn thôn anh hùng đánh Mỹ/ Nơi sơ sinh nền văn hóa quê nhà/ Trống đồng vọng từ ba mươi thế kỷ/ Lấp lánh trong luồng mắt chớp Rada… (thơ Huy Cận).
Trải qua bao thăng trầm cùng lịch sử, đến nay, làng cổ Đông Sơn vẫn giữ được những nét cổ kính của một làng quê nông nghiệp truyền thống.
Hiện tại, làng Đông Sơn nằm trong khu du lịch Hàm Rồng - điểm xuất phát của hành trình du lịch xứ Thanh.
Các di tích lịch sử - văn hóa cũng như dấu ấn văn hóa Đông Sơn, làng cổ Đông Sơn, đình, chùa, động Tiên, động Long Quang… đã trở thành những địa điểm du lịch thú vị. Trong tương lai, làng Đông Sơn sẽ được quy hoạch, bảo tồn để trở thành một trong những làng cổ điển hình của làng quê đất Việt.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 9/1, giá dầu thô thế giới sau nhiều phiên lao dốc, bất ngờ tăng trở lại phiên giao dịch cuối tuần này.
Chia sẻ
Theo thông tin từ AFC, U23 Việt Nam có tới 3 gương mặt dính chấn thương trước thềm trận đấu với U23 Kyrgyzstan, bao gồm Nguyễn Đình Bắc, Khuất Văn Khang và Nguyễn Xuân Bắc.
Chia sẻ
Tháng 12 năm ngoái đánh dấu sự sụt giảm chung về giá dầu trên thị trường toàn cầu, và thật không may, năm mới cũng không hứa hẹn bất kỳ sự thay đổi đáng kể nào.
Chia sẻ
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường vừa chỉ đạo hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ 4 dự án BOT cửa ngõ thành phố. Yêu cầu đặt ra là rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, không để chậm trễ kéo dài.
Chia sẻ
Ít ai biết rằng, phía sau tuyến đường trekking Tà Năng-Phan Dũng, tỉnh Lâm Đồng (đại phận huyện Đức Trọng trước đây) nổi tiếng với giới du lịch còn là vùng chăn nuôi trâu, nuôi bò lớn nhất khu vực, là “của để dành” của 78% đồng bào dân tộc thiểu số ở đây.
Chia sẻ
Hình ảnh hiếm hoi về người vợ đầu của danh ca Chế Linh thời trẻ, vừa được hé lộ, gây chú ý về cuộc đời kín tiếng của bà.
Chia sẻ
Trong lúc đang chơi đùa, bé trai 3 tuổi, ở Hải Phòng bị chó nuôi trong gia đình nặng khoảng 30kg cắn, gây ra vết thương thấu ngực và tràn máu, tràn khí màng phổi bên phải.
Chia sẻ
Dự án hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng có tổng mức đầu tư 778 tỷ đồng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, dự kiến hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2026.
Chia sẻ
Công an tỉnh Tây Ninh đã bắt 9 đối tượng, thu giữ hơn 1,5 tấn chó vừa làm thịt, đây là 2 tụ điểm lớn nhất được lực lượng phát hiện.
Chia sẻ
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn trong quá trình phát triển của tỉnh Ninh Bình mới (sau sáp nhập tỉnh Nam Định, Hà Nam) khi thực hiện sáp nhập mở rộng địa giới hành chính. Với quy mô dân số hơn 4,4 triệu người, tỉnh Ninh Bình trở thành một trong những địa phương đông dân ở khu vực Đồng bằng sông Hồng và có nguồn nhân lực dồi dào.
Chia sẻ
Những ngày đầu năm 2026, các triền đồi xã Đồng Lộc (tỉnh Hà Tĩnh) khoác lên mình sắc vàng rực của cam giòn. Giữa bạt ngàn cây trái trĩu quả, không khí lao động trở nên rộn ràng, khẩn trương hơn. Sau một năm cần mẫn chăm sóc, người trồng cam giòn nơi đây bước vào chính vụ thu hoạch với niềm vui được mùa, được giá, mở ra một khởi đầu đầy hứa hẹn cho năm mới.
Chia sẻ
"Các tác giả thời nay đang bị chịu áp lực quá lớn về cái bóng của văn học nông thôn kinh điển" - TS Nguyễn Mạnh Hùng, Người sáng lập kiêm Chủ tịch công ty sách Thái Hà nhận định.
Chia sẻ
Hàng ngày, ngư dân xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An (địa bàn huyện Diễn Châu trước đây) dong bè mảng ra biển đánh bắt toàn hải sản tươi rói, toàn cá ngon, bán giá cao. Nhờ vươn khơi gần bờ, mỗi ngày, ngư dân có thể đút túi từ 1 đến 2 triệu đồng.
Chia sẻ
Hơn 120 tấn thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi lưu trữ trong nhà xưởng của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long để chế biến đồ hộp. Cơ quan chức năng xác định khoảng 2 tấn đã được chế biến thành các sản phẩm đồ hộp. Liên quan vụ việc, 9 người bị khởi tố để điều tra. Câu hỏi đặt ra là các đối tượng có thể đối mặt với khung hình phạt nào?
Chia sẻ
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa khẳng định việc tổ chức lại Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương thể hiện rõ trách nhiệm, quyết tâm chính trị cao của Quân ủy Trung ương trong việc tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương hoạt động hiệu lực, hiệu quả, có tính độc lập cao, theo hướng chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới.
Chia sẻ
Arsenal đã không duy trì được phong độ cao nhất và trận hòa 0-0 trước Liverpool tại vòng 21 Premier League khiến họ lỡ thời cơ tiến nhanh hơn đến ngôi vô địch.
Chia sẻ
Tại thôn Phúc Bồi (trước đây thuộc xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình), nay thuộc xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên, nhà thờ Nghĩa Lợi từ lâu được xem là không gian tín ngưỡng-văn hóa quan trọng của dòng họ Vũ Tiến, nơi kết nối huyết thống và nhắc nhớ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.
Chia sẻ
Real Madrid sẽ có màn chạm trán đầy thú vị trước Barcelona tại chung kết Siêu cúp Tây Ban Nha, sau khi họ đánh bại Atletico Madrid ở bán kết.
Chia sẻ
Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản hợp nhất hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, khẳng định giữ nguyên mô hình văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh, không chuyển chức năng đăng ký đất đai về cấp xã, nhằm bảo đảm ổn định bộ máy và quá trình số hóa dữ liệu.
Chia sẻ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng đã đến lúc châu Âu cần "chấn chỉnh lại" vấn đề tăng chi tiêu quân sự.
Chia sẻ
Tại phường An Dương, TP Hải Phòng), vùng trồng hoa, làng trồng cây cảnh trọng điểm của thành phố, người dân đang bước vào cao điểm tuốt lá, chăm sóc đào, chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Bính Ngọ 2026.
Chia sẻ
Sau khi có thông tin quy hoạch khu công nghiệp VSIP 4, ô tô từ khắp nơi đổ về những con đường làng ở xã Đại Huệ, tỉnh Nghệ An. Tại đây, cảnh mua bán đất diễn ra sôi nổi, giá đất cũng được đẩy lên cao.
Chia sẻ
Nhạy bén nắm bắt nhu cầu thị trường, chủ động tìm tòi và mạnh dạn ứng dụng mô hình chăn nuôi mới, anh Lê Thanh Yên (34 tuổi), ở tổ dân phố Hội An 1, phường Trà Câu, tỉnh Quảng Ngãi (địa phận huyện Đức Phổ trước đây) đã xây dựng thành công mô hình nuôi lươn không bùn, cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Chia sẻ
Dự án nhà ở xã hội tại Khu thiết chế Công đoàn Quảng Ngãi gồm 3 khối nhà chung cư cao 12 tầng, cung cấp hơn 1.200 căn hộ, tổng vốn đầu tư gần 1.100 tỷ đồng.
Chia sẻ
Hoạt động cung ứng và cho thuê lại lao động được xem là "van điều tiết" giúp doanh nghiệp ứng phó với biến động sản xuất. Nhưng tại Đồng Nai, khi nhu cầu nhân lực tăng nhanh, mô hình này lại bộc lộ hàng loạt bất cập về nguồn cung, chất lượng lao động và khung pháp lý.
Chia sẻ
Bắn chết người vì mâu thuẫn trong cuộc nhậu; bắt tạm giam Hoàng Thị Hồng Thái; khởi tố đối tượng điều hành 103 website, đăng tải hơn 7.000 video khiêu dâm, đồi trụy... là những tin nóng 24 giờ qua.
Chia sẻ
Radio online Nhịp sống nông thôn mới hôm nay có nội dung: Dấu ấn chương trình phối hợp giữa Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và tỉnh Sơn La; Hội Nông dân Việt Nam phối hợp Quân đội hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, giữ vững biên cương; nhiều địa phương như Nghệ An, Đà Nẵng, TP.Hồ Chí Minh triển khai hiệu quả công tác Hội và chăm lo đời sống nông dân…
Chia sẻ
Với con số may mắn hôm nay 9/1, con giáp tuổi Ngọ, Mão gặp nhiều thuận lợi, chỉ cần nỗ lực sẽ được đền đáp xứng đáng, tiền tài đều dư dả.
Chia sẻ
Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi, Dân Việt xin đăng tải lịch thi đấu và phát sóng trực tiếp VCK U23 châu Á 2026 ngày 9/1.
Chia sẻ
Không chỉ trẻ con mới gặp rắc rối, phụ huynh cũng lạc lối thôi.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Phạm Võ Thanh Hà
