Dấu ấn xe ngựa hàng thế kỷ ở đường Mã Lộ: Đường "nhỏ mà có võ" sau "chợ nhà giàu"

Trên đường Hai Bà Trưng (TP.HCM) có 2 ngôi chợ cách nhau chỉ hơn 1km: Chợ Tân Định được xem là dành cho nhà giàu và ngược lại, chợ Phú Nhuận được ví là “chợ nhà nghèo”. Ngay sau lưng chợ Tân Định chính là đường Mã Lộ.

Đường Mã Lộ, chợ Tân Định và nhà thờ Tân Định hiện thuộc phường Tân Định, TP.HCM. Nhà thờ Tân Định còn gọi là nhà thờ màu hồng, nơi luôn tấp nập những người mê chụp ảnh tạo dáng với đủ sắc màu, đa số hiện nay thường tới chụp ảnh là du khách nước ngoài.

Gần nhà thờ Tân Định là đường Mã Lộ, đường dài chỉ hơn 100 m, một đầu nối với đường Bà Lê Chân và đầu kia là đường Nguyễn Hữu Cầu, mặt phụ của chợ Tân Định. Theo Sổ tay tên đường ở TP.HCM do 2 tác giả Lê Trung Hoa và Nguyễn Đình Tư biên soạn (Nhà xuất bản Trẻ năm 2013), đường Mã Lộ thuộc loại rất xưa của vùng Sài Gòn, có từ khi xây cất chợ Tân Định năm 1928.

Đường Mã Lộ chính là đường phía sau chợ Tân Định. Ảnh cắt từ Google Maps

Mã Lộ, cái tên nghe vừa lạ vừa quen. Tiếng Hán - Việt, mã là ngựa, lộ là đường, và tên này hiểu nôm na là đường cho ngựa. Ngược dòng thời gian về lúc cách đây gần 100 năm, chợ Tân Định mới mở cửa đã thành nơi mua sắm “thượng lưu” ở vùng Đa Kao – Tân Định.

Thời đó, xe hơi (ô tô con) còn hiếm hoi và phương tiện di chuyển chính của những người thường đi chợ Tân Định chính là xe ngựa. Nằm ngay phía sau và sát chợ đường Mã Lộ là một trạm dừng và bến đậu dành cho các loại xe ngựa.

Trong khi các chủ nhân thong thả vào chợ mua sắm hàng hóa, đồ ăn uống… thì những chú ngựa trong thời gian chờ được đưa ra con đường phía sau chợ để nghỉ ngơi và ăn cỏ rồi sau đó chở khách về nhà. Có thể vì lẽ đó, người ta gọi là đoạn đường ngắn này là Mã Lộ.

Mã Lộ nay là con đường hiếm hoi ở TP.HCM mang trên mình chữ “ngựa” giữa lòng phố thị bao nhiêu năm nay dù thành phố đã chứng kiến nhiều thay đổi và phát triển mạnh mẽ. Mã Lộ ngày nay cũng không còn dấu vết của những cỗ xe ngựa chở các quý bà và quý ông tới “chợ nhà giàu” Tân Định để mua sắm nữa. Tuy nhiên, chợ Tân Định phía đường Nguyễn Hữu Cầu (góc giao với đường Mã Lộ) chính là điểm “check-in” thường xuyên của những người thích ăn ở hàng quán vì phía đường này bán rất nhiều đồ ăn, ngày cũng như đêm.

Đáng chú ý hơn, phía đường Nguyễn Hữu Cầu cũng thuận tiện hơn cho những ai muốn chiêm ngưỡng những đường nét cổ xưa của ngôi chợ đã gần trăm tuổi mà không bị dòng xe cộ không ngớt trên đường Hai Bà Trưng làm phiền.

Cách đây hơn trăm năm, đường này và 3 con đường khác bao quanh chợ Tân Định (nay là Bà Lê Chân, Mã Lộ và Nguyễn Hữu Cầu) thường chứng kiến nhịp điệu giao thông hằng ngày từ các cỗ xe do ngựa kéo, thay vì xe cộ hiện đại như ngày nay.

Âm thanh lọc cọc của những chiếc xe ngựa kéo và tiếng lục lạc leng keng đeo trên cổ ngựa đã in dấu vào ký ức của nhiều thế hệ người Sài Gòn (TP.HCM). Hình ảnh những chiếc xe ngựa trên đường phố Sài Gòn ngày xưa giờ chỉ còn là dĩ vãng nhưng tên đường Mã Lộ vẫn có thể nhắc nhớ về ký ức ngày xưa.

×