Điều chỉnh số lượng Hội thẩm để phù hợp với cơ cấu TAND hai cấp mới

Điều chỉnh số lượng Hội thẩm, quy định rõ mức phụ cấp

Trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam Hoàng Công Thủy cho biết, sau nhiều năm thực hiện, các Đoàn Hội thẩm nhân dân đã đi vào hoạt động ổn định, nề nếp, là nơi để các Hội thẩm trao đổi chuyên môn, kinh nghiệm xét xử.

Tuy nhiên, thực tiễn đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, quy định về trách nhiệm của Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm chưa đầy đủ; việc hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị còn hạn chế; sự quan tâm, tạo điều kiện của các cơ quan đôi lúc chưa kịp thời, ảnh hưởng đến hoạt động xét xử.

Đặc biệt, việc thực hiện mô hình tổ chức Tòa án mới theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2024 (thay Tòa án cấp huyện bằng Tòa án khu vực) đã ảnh hưởng không nhỏ tới tổ chức và hoạt động của Đoàn Hội thẩm.

"Do đó, việc ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 1213 là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, giải quyết các vấn đề tồn tại, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Đoàn Hội thẩm trong tình hình mới", ông Thủy nhấn mạnh.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Quy chế mới là việc điều chỉnh số lượng Hội thẩm để phù hợp với thực tiễn và cơ cấu Tòa án mới.

Đối với Đoàn Hội thẩm nhân dân cấp tỉnh: Giữ nguyên số lượng tối thiểu là 20 người, nhưng giảm số lượng tối đa từ 100 người xuống còn 50 người. Riêng Hà Nội và TP.HCM không quá 70 người.

Đối với Đoàn Hội thẩm khu vực: Tăng gấp đôi số lượng so với cấp huyện trước đây. Cụ thể, tối thiểu không dưới 30 người (tăng từ 15) và tối đa không quá 100 người (tăng từ 50).

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định rõ mức phụ cấp cho Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân, khắc phục tình trạng quy định chung chung khiến đối tượng này chưa được hưởng phụ cấp trong thực tế.

Theo đó, Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng 40% mức lương cơ sở.

Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng 30% mức lương cơ sở.

Đề nghị rà soát quy định bãi nhiệm Trưởng, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) Hoàng Thanh Tùng cho biết, Uỷ ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Cơ quan thẩm tra nhất trí với các nội dung cốt lõi của dự thảo, đặc biệt là việc xác định số lượng Hội thẩm dựa trên số lượng Thẩm phán và thực tiễn xét xử tại mỗi Tòa án. Ủy ban cũng ủng hộ việc quy định mức phụ cấp cụ thể cho Trưởng, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân, cho rằng điều này đã có sự thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng.

UBPLTP nhất trí với các nội dung cốt lõi của dự thảo, đặc biệt là việc xác định số lượng Hội thẩm dựa trên số lượng Thẩm phán và thực tiễn xét xử tại mỗi Tòa án. Ủy ban cũng ủng hộ việc quy định mức phụ cấp cụ thể cho Trưởng, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân, cho rằng điều này đã có sự thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị không bổ sung quy định về việc ban hành văn bản hướng dẫn riêng cho việc bầu Trưởng, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm khu vực để tránh phát sinh thêm thủ tục. Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu và chỉnh lý nội dung này.

Ngoài ra, UBPLTP cũng đề nghị rà soát lại quy định về việc bãi nhiệm Trưởng, Phó Trưởng đoàn khi "không hoàn thành nhiệm vụ xét xử" để đảm bảo tính thống nhất và phù hợp hơn với trách nhiệm quản lý của các chức danh này.

"Tại phiên họp thẩm tra, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, thống nhất chỉnh lý khoản 4 Điều 6 theo hướng quy định khái quát: Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân có thể bị bãi nhiệm khi không hoàn thành nhiệm vụ", ông Tùng cho hay.

×