Doanh nghiệp đề xuất cấp “tích xanh” VNeID cho người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội

Tại một hội thảo về bất động sản, ông Lê Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP BIC Việt Nam cho rằng, thời gian gần đây chính sách dành cho nhà ở xã hội đã có nhiều chuyển biến theo hướng cởi mở. Theo ông, các cơ quan quản lý đang thể hiện rõ tinh thần “vướng ở đâu, tháo gỡ ở đó”, thể hiện qua việc liên tục ban hành các nghị định, nghị quyết và thông tư điều chỉnh.

Dù vậy, từ thực tế triển khai dự án, đại diện BIC Việt Nam cho biết vẫn còn không ít khó khăn cần được xử lý.

Một trong những vấn đề lớn là quy trình xác định đối tượng được mua nhà ở xã hội. Hiện nay, doanh nghiệp trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng mua bán, thu tiền và bàn giao căn hộ cho khách hàng. Sau đó cơ quan quản lý mới thực hiện bước hậu kiểm.

Trong trường hợp phát hiện người mua không đáp ứng điều kiện, việc xử lý trở nên rất phức tạp. Chủ đầu tư phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi căn hộ, xử lý các khoản tài chính liên quan và tổ chức lại toàn bộ quy trình bán hàng. Theo ông Huy, đây là rủi ro lớn đối với doanh nghiệp, nhất là khi sai sót có thể không xuất phát từ phía chủ đầu tư.

Từ thực tế này, BIC Việt Nam đề xuất cơ quan nhà nước nên đứng ra thực hiện việc xác nhận đối tượng ngay từ đầu. Một phương án được gợi ý là xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội tích hợp trên nền tảng VNeID. Khi người dân đăng ký, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu thông tin đã được xác nhận và ký hợp đồng theo danh sách đó.

Ngoài ra, ông Huy cũng nhắc tới các vướng mắc liên quan đến quy hoạch và chỉ tiêu kỹ thuật. Một số dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy hoạch phân khu nhưng khi lập quy hoạch chi tiết lại phát sinh khác biệt, khiến quá trình phê duyệt kéo dài và làm chậm tiến độ triển khai. Đại diện doanh nghiệp cho rằng các bước phê duyệt cần được thống nhất và đồng bộ hơn.

Bên cạnh thủ tục, câu chuyện chất lượng nhà ở xã hội cũng được đặt ra. Theo ông Huy, nhà ở xã hội không nên đồng nghĩa với tiêu chuẩn thấp. Từ giai đoạn 2014 - 2015, BIC Việt Nam đã phát triển các dự án tích hợp trung tâm thương mại, tiện ích nội khu và không gian sinh hoạt cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng sống cho cư dân.

Doanh nghiệp cho biết mục tiêu là đưa chất lượng nhà ở xã hội tiệm cận nhà ở thương mại trong mức chi phí hợp lý. Tuy nhiên, một số quy định hiện hành đang hạn chế khả năng nâng cấp tiện ích.

Cụ thể, khi chủ đầu tư đã tách riêng 20% quỹ đất để phát triển nhà ở hoặc công trình thương mại theo quy định, phần khối đế của tòa nhà nhà ở xã hội lại không được bố trí diện tích thương mại dịch vụ. Điều này khiến nhiều tòa nhà chỉ phục vụ mục đích ở, tầng 1 chủ yếu dành cho bãi đỗ xe hoặc hạ tầng kỹ thuật, thiếu không gian dịch vụ cho cư dân.

Theo đại diện BIC Việt Nam, nên cho phép bố trí linh hoạt diện tích thương mại dịch vụ tại khối đế của dự án nhà ở xã hội, kể cả khi đã tách 20% quỹ đất thương mại riêng. Doanh nghiệp khẳng định sẵn sàng thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh từ phần diện tích này nếu được chấp thuận.

Bài toán giá bán nhà ở xã hội

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng Đô thị UDIC cho biết đơn vị này đang triển khai dự án nhà ở xã hội Hạ Đình tại Hà Nội, dự kiến hoàn thành trong năm nay. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn liên quan đến cơ chế xác định giá bán cũng như cách xử lý phần diện tích thương mại trong dự án.

Theo ông Hải, việc xác định giá căn hộ thương mại trong dự án nhà ở xã hội hiện được áp dụng theo cơ chế khác so với dự án nhà ở thương mại thông thường. Nếu mức giá được tính toán quá thấp, nguồn thu của dự án sẽ khó bù đắp chi phí đầu tư. Ngược lại, nếu mức giá quá cao thì có thể không phù hợp với quy định hiện hành và tiềm ẩn rủi ro trong khâu thẩm định.

Chính vì những vướng mắc này, dự án đến nay vẫn chưa thể hoàn tất việc xác định giá bán để triển khai mở bán theo kế hoạch, ông Hải cho biết.

Trên thực tế, từ cuối năm 2024 đến nay, nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội đã được khởi công, song giá bán có xu hướng tăng đáng kể.

Đáng chú ý, dự án CT3 thuộc khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) được mở bán năm 2025 với mức giá khoảng 18,4 triệu đồng/m2 (đã bao gồm VAT và phí bảo trì). Đây hiện là mức giá thấp nhất trong số các dự án nhà ở xã hội đang triển khai tại Hà Nội.

Đại diện Tổng công ty Viglacera - liên danh nhà đầu tư dự án cho biết việc duy trì được mức giá này nhờ doanh nghiệp chủ động nguồn vật liệu xây dựng. Bên cạnh đó, đơn vị cũng thực hiện tái cơ cấu hoạt động sản xuất, đồng thời thúc đẩy tự động hóa và chuyển đổi số nhằm tối ưu chi phí.

Dù vậy, chi phí đầu tư vẫn là bài toán khiến nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội phải cân nhắc.

×