Dự báo mới về siêu El Nino, nắng nóng sắp gia tăng cường độ ở TP.HCM và miền Nam

Có khả năng xảy ra hiện tượng siêu El Nino, chuyên gia khí tượng cảnh báo về thời tiết cực đoan

Trong những ngày qua, các chuyên gia khí tượng thế giới liên tục đưa ra nhiều nhận định về xác suất xảy ra hiện tượng siêu El Nino, hiện tượng hiếm gặp có thể gây nhiều loại hình thời tiết cực đoan tại khu vực Đông Nam Á.

Cùng với La Nina, El Nino là một pha của ENSO, là thuật ngữ để chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và đông Thái Bình Dương, kéo dài 8-12 tháng (hoặc lâu hơn), thường xuất hiện 3-4 năm/lần.

Trái ngược với La Nina, hiện tượng này làm nhiệt độ tại một số vùng tăng lên đáng kể, gây ra hạn hán ở những vùng thường có lượng mưa cao, chẳng hạn như Đông Nam Á, Đông Bắc của Nam Mỹ và một số vùng phía nam châu Phi.

Dữ liệu trong 30 năm qua cho thấy, trong các đợt El Nino từ trung bình đến mạnh, lượng mưa tại một số khu vực Singapore có thể giảm từ 40% đến 80% trong vài tháng. Đợt El Nino mạnh gần nhất diễn ra vào giai đoạn 2015-2016 đã gây ra cuộc khủng hoảng khói mù nghiêm trọng nhất trong lịch sử Đông Nam Á.

Về xác suất xảy ra hiện tượng siêu El Nino, theo các trung tâm khí hậu lớn tại Hàn Quốc, Tokyo (Nhật Bản) và Mỹ, thế giới có thể xảy ra một đợt El Nino mức trung bình từ khoảng tháng 5-6, với khoảng 30% khả năng El Nino mạnh hơn bình thường.

Một số chuyên gia còn cho rằng, nếu nhiệt độ tại các khu vực trọng yếu tăng từ 2 độ C trở lên, hiện tượng “siêu El Nino” có thể bị kích hoạt, gây ra nắng nóng cực đoan, hạn hán và cháy rừng diện rộng tại Đông Nam Á.

Thông tin thêm về hiện tượng này, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, hiện tại, ENSO đang trong trạng thái La Niña yếu với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương (NINO3.4) tuần cuối tháng 02/2026 ở mức khoảng -0,6°C.

Tuy nhiên, các mô hình dự báo cho thấy trong khoảng ba tháng tới, ENSO có khả năng cao (80–90%) chuyển dần sang trạng thái trung tính; xác suất duy trì La Niña giảm xuống còn 10–20%.

Từ tháng 6–8/2026, ENSO nhiều khả năng duy trì trạng thái trung tính nhưng nghiêng dần về pha nóng, với xác suất chuyển sang El Niño tăng lên khoảng 35–45%.

Từ đầu mùa thu năm 2026, trạng thái trung tính nghiêng nóng sẽ rõ nét hơn và có khả năng chuyển sang El Niño vào các tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.

"Diễn biến chuyển pha này được nhận định sẽ làm gia tăng tính bất định các hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi toàn cầu cũng như khu vực", chuyên gia nhận định.

TPHCM và miền Nam sắp gia tăng cường độ và mở rộng khu vực nắng nóng

Thông tin thêm về diễn biến nắng nóng trong năm 2026, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia dự báo, nắng nóng năm nay có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài hơn và gia tăng về cường độ so với trung bình nhiều năm, thậm chí gay gắt hơn so với năm 2025. Đây là dự báo được đưa ra trong điều kiện ENSO chuyển pha và nghiêng nóng cùng với tác động của Biến đổi khí hậu.

Theo đó, trong tháng 3/2026, nắng nóng tiếp tục xảy ra trên diện rộng tại miền Đông Nam Bộ; khu vực Tây Bắc Bộ có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ.

Sang tháng 4/2026, nắng nóng gia tăng cường độ và mở rộng sang Tây Nguyên, miền Tây Nam Bộ; khu vực từ Thanh Hóa đến Huế bắt đầu xuất hiện các đợt nắng nóng.

Từ cuối tháng 5/2026, nắng nóng mở rộng dần ra toàn khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, cường độ tăng mạnh và duy trì cao điểm trong các tháng 6–8/2026.

Từ khoảng tháng 9/2026, nắng nóng có xu hướng suy giảm dần nhưng vẫn có thể xuất hiện các đợt nắng nóng muộn bất thường.

Trong mùa khô đầu năm 2026, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm và thấp hơn mùa cạn 2024–2025; cao điểm từ tháng 2–4/2026 nhưng ít khả năng gây ảnh hưởng lớn trên diện rộng.

Từ tháng 4–7/2026, tình hình khô hạn, thiếu nước cục bộ ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi có thể xảy ra tại một số khu vực thuộc Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.

"Nhìn tổng thể, nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng dị biệt mà đang trở thành đặc trưng ngày càng rõ nét trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ENSO chuyển pha nóng", Trưởng phòng Dự báo thời tiết cho hay.

Trên thực tế, trong những ngày qua, TPHCM và Nam Bộ đã ghi nhận một đợt nắng nóng diện rộng, có nơi trên 35 độ.

Dự báo thời tiết TPHCM, theo Đài Khí tượng thủy văn Nam Bộ, khu vực này trong những ngày tới tiếp tục có xu hướng nắng nhiều vào ban ngày, trời hanh khô do độ ẩm thấp, cần đề phòng nguy cơ cháy nổ.

Còn theo trang AccuWeather, TPHCM dự báo sắp sẽ tiếp tục duy trì thời tiết nắng nóng. Theo đó, từ nay (19/3) đến ngày 28/3, TPHCM có nhiệt độ cao nhất trong khoảng 33-36 độ, trời quang, nhiều nắng. Về chiều tối, do cường độ bức xạ mặt trời giảm và ảnh hưởng của áp cao lạnh lục địa, khu vực này có thời tiết dễ chịu hơn, nhiệt độ giảm về mức 23-24 độ.

×