Eo biển Hormuz trước nguy cơ tê liệt: Mỹ chi gần 100 triệu USD đưa AI vào “cuộc săn” thủy lôi Iran

Theo Defense News, Hải quân Mỹ đã ký hợp đồng trị giá 99,7 triệu USD với Domino Data Lab để phát triển phần mềm huấn luyện các phương tiện không người lái dưới nước (UUV).

Điểm đột phá của công nghệ này nằm ở tốc độ, thay vì mất tới 6 tháng để cập nhật mô hình nhận diện thủy lôi mới, hệ thống AI có thể hoàn tất chỉ trong vài ngày.

Tuy nhiên thách thức đặt ra không hề nhỏ. Các ước tính cho thấy Iran sở hữu khoảng 6.000 quả thủy lôi, với nhiều biến thể khác nhau, từ loại neo đáy truyền thống đến thủy lôi cảm ứng thông minh có thể nhận diện tín hiệu âm thanh, từ trường hoặc áp suất trước khi kích nổ.

Nguy hiểm hơn, một số loại có thể trôi nổi tự do hoặc được gắn trực tiếp vào thân tàu, khiến việc phát hiện và vô hiệu hóa trở nên phức tạp.

Trong điều kiện vùng biển nông và hẹp như eo biển Hormuz, nơi có lưu lượng tàu thuyền dày đặc, các loại thủy lôi này gần như “vô hình”.

Theo chuyên gia Kelly Grieco tại Stimson Center, phương pháp rà phá truyền thống chỉ xử lý được 1-2 quả mỗi ngày, một con số quá nhỏ so với quy mô đe dọa.

Dù vậy, hiệu quả thực tế của AI trong môi trường tác chiến phức tạp vẫn cần kiểm chứng. Trước đó, Lầu Năm Góc từng cảnh báo có thể mất tới 6 tháng sau xung đột để làm sạch hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng nghĩa nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn kéo dài.

Nghịch lý nằm ở chỗ là thủy lôi có chi phí rất thấp, chỉ từ vài nghìn euro và có thể triển khai bằng tàu cá thông thường, nhưng lại đủ sức phá hủy tàu chiến hiện đại hoặc làm tê liệt các tuyến hàng hải. Khi khoảng 90% thương mại toàn cầu phụ thuộc vào vận tải biển, chỉ cần rủi ro tâm lý cũng đủ gây đứt gãy chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng AI vào các hệ thống UUV giá rẻ, triển khai nhanh đang trở thành xu hướng không chỉ của Mỹ mà còn của nhiều quốc gia khác, nhằm bảo vệ các “yết hầu” hàng hải như Hormuz trước những mối đe dọa ngày càng khó lường.

Không chỉ thuỷ lôi, "hạm đội muỗi" của Iran tại eo biển Hormuz cũng khiến Mỹ "đau đầu". “Hạm đội muỗi” này hoạt động dưới sự chỉ huy của IRGC, tách biệt với hải quân chính quy.

Thông tin về số lượng, trang bị và vị trí triển khai các tàu cao tốc này được giữ kín. Tuy nhiên, chiến thuật chủ đạo là “đánh nhanh, rút gọn”, tận dụng các căn cứ ngầm ven biển và hầm trú ẩn ngụy trang quanh Eo biển Hormuz để tránh bị phát hiện.

Các tàu thường tấn công theo bầy, hàng chục chiếc tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng, tạo yếu tố bất ngờ rồi rút lui nhanh trước khi bị radar đối phương khóa mục tiêu. Một số mẫu tiêu biểu như Ashura có thể đạt tốc độ tới 130 km/h, mang theo tên lửa chống hạm hạng nhẹ. Trong khi đó, Zolfaghar trang bị tên lửa nặng hơn, còn dòng Seraj sử dụng pháo phản lực.

Bên cạnh tàu cao tốc, Iran còn sở hữu các tàu ngầm mini như Ghadir và Nahang. Dù không đủ sức đánh chìm tàu chiến lớn, chúng có thể âm thầm rải thủy lôi, đe dọa tuyến hàng hải huyết mạch. Với chiến lược phi đối xứng, phân tán lực lượng và tận dụng địa hình, Iran tạo ra thách thức đáng kể cho Mỹ tại khu vực

×