Giải pháp nào giúp nông dân tiếp cận với Bảo hiểm rủi ro thiên tai?

Nông dân là nhóm bị thiệt hại nhiều nhất do bão

Đây là kiến nghị, giải pháp của các chuyên gia nhằm thúc đẩy sự tham gia của lao động phi chính thức, trong đó có nông dân với bảo hiểm rủi ro thiên tai, nhân Tọa đàm “Bảo hiểm rủi ro thiên tai - điểm tựa cho lao động phi chính thức”.

Sự kiện được tổ chức bởi Báo Kinh tế và Đô thị cùng với Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, Quỹ hỗ trợ chương trình, Dự án An sinh Xã hội Việt Nam (AFV) vào sáng nay (26/8), tại xã đảo Minh Châu, Hà Nội.

Theo các đại biểu, năm 2024 và đầu năm 2025, Việt Nam đã trải qua những đợt thiên tai khốc liệt và dị thường, gây ra thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn bị thiệt hại rất lớn sau thiên tai - nhất là cơn bão Yagi năm 2024.

Số liệu thống kê cho thấy, bão Yagi năm 2024 gây thiệt hại nghiêm trọng trong sản xuất nông nghiệp. Theo đó, có tới 350.000 ha lúa bị thiệt hại, trong đó có tới 75.000 ha lúa bị mất trắng (mất từ 75% trở lên). Ngoài ra, về gia súc thiệt hại hơn 44.000 con và hàng triệu con gia cầm... Giá trị thiệt hại nông nghiệp sau bão Yagi là 3.800 tỷ đồng, chiếm tới 38% tổng thiệt hại của nền kinh tế.

Cơn bão Danas (cơn bão số 2) diễn ra vào hồi tháng 7/2025, và cơn bão số 5 đang đổ bổ vào các tỉnh miền Trung của Việt Nam… cũng gây ra những hậu quả khủng khiếp về người và tài sản cho người dân. Thiên tai nghiêm trọng đã gây ra tác động sâu rộng đến người lao động tại Việt Nam, đặc biệt là những nhóm dễ bị tổn thương như nông dân, công nhân lao động phổ thông và ngư dân.

Xuất phát từ thực tế trên, tại tọa đàm các đại biểu đã tập trung thảo luận về các giải pháp quan trọng và lâu dài để hỗ trợ người dân bị thiệt hại sau thiên tai chính là tham gia vào các loại hình bảo hiểm rủi ro.

Gợi mở nhiều giải pháp, các đại biểu cho rằng, việc hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và xây dựng hệ thống an sinh xã hội tốt hơn sẽ là yếu tố quan trọng để giúp họ phục hồi và thích ứng với các thách thức trong tương lai. Đồng thời, một giải pháp quan trọng, có tính chất lâu dài nhằm hỗ trợ cho người nông dân bị thiệt hại sau thiên tai chính là sự tham gia của người dân nông vào loại hình bảo hiểm rủi ro thiên tai để có sự hỗ trợ bền vững và ổn định hơn.

Theo ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV), rủi ro thiên tai tại châu Á và Việt Nam đang ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, gây nhiều hậu quả nặng nề cho người dân. Trong khi đó, việc tham gia bảo hiểm cho loại rủi ro này cho tới nay vẫn là khoảng trống lớn mà chính sách chưa chạm tới được.

"Thông qua việc tổ chức tọa đàm tại xã Minh Châu, chúng tôi mong muốn người dân Minh Châu cũng như lao động phi chính thức ở nhiều địa phương khác hiểu rõ hơn về quyền lợi và phương thức tham gia bảo hiểm rủi ro, đồng thời, đưa ra kiến nghị để hoàn thiện khung chính sách nhằm thu hút người nông dân tham gia các loại hình bảo hiểm rủi ro thiên tai, giúp họ có điểm tựa vững chắc và ổn định sinh kế lâu dài" - ông Tạ Việt Anh chia sẻ thêm.

Cần sự tham góp của nhiều bên để hỗ trợ nông dân

Theo các chuyên gia, lao động phi chính thức vốn chiếm tỷ lệ cao ở nông thôn, nhưng lại ít được thụ hưởng các chế độ an sinh xã hội chính thống. Họ cũng là nhóm chịu tác động mạnh nhất bởi thiên tai. Vì vậy, cần có cơ chế và chính sách rõ ràng để họ tiếp cận các gói bảo hiểm rủi ro với thông tin đơn giản, dễ hiểu và quyền lợi thiết thực. Bảo hiểm không chỉ là “lá chắn” trước tổn thất, mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp người dân an tâm sản xuất và phục hồi sau bão lũ.

Chia sẻ tại tọa đàm, Luật sư Nguyễn Văn Hà - Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP Hà Nội cũng cho biết, mặc dù bảo hiểm rủi ro thiên tai có nhiều ưu điểm, khi tham gia loại hình bảo hiểm này, người lao động khu vực sản xuất nông nghiệp có thể được bảo đảm tài sản cho cây trồng, vật nuôi với giá trị cao.

Ông Hà cũng chia sẻ hiện nay có tới 6 loại hình bảo hiểm rủi ro liên quan tới thiên tai. Chi phí tham gia bảo hiểm rủi ro thấp, được Nhà nước hỗ trợ đóng, nhưng mức hưởng lại rất cao.

Tuy vậy, thực tế người lao động khu vực sản xuất nông nghiệp vẫn chưa có nhiều thông tin, thậm chí cũng chưa mặn mà. Để thu hút người dân tham gia bảo hiểm tai nạn rủi ro thiên tai, ông Hà cho rằng, cơ chế, chính sách cần thông thoáng hơn để thu hút người dân, DN tham gia. Bên cạnh đó cần tăng cường truyền thông chính sách đến người dân. Chỉ khi người dân biết và hiểu về chính sách, khi đó người dân mới tham gia. Để làm được điều này, vai trò cấp cơ sở rất quan trọng.

"Theo tôi, chính quyền địa phương cần chủ động hỗ trợ người dân bằng cách mời các chuyên gia đánh giá, tư vấn xem nên lựa chọn loại hình bảo hiểm nào là phù hợp với tình hình phát triển kinh tế tại địa phương. Từ đó tăng cường truyền thông, vận động để bà con hiểu, giúp họ tham gia nhiều hơn", ông Hà nói.

Tổng kết, nhiều chuyên gia cũng gợi mở chính sách để khuyến khích nông dân mạnh dạn tham gia bảo hiểm rủi ro thiên tai. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ sinh kế trước mắt, mà còn góp phần ổn định phát triển kinh tế nông thôn và giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước mỗi khi thiên tai xảy ra.

×