Hàng trăm nông dân xúc động khi nghe bài thơ "Nông dân" của tác giả Nguyễn Sĩ Đại

Bài thơ "Nông dân" - Khơi dậy những ký ức hào hùng

Trong Tọa đàm “8 thập kỷ nông dân đồng hành cùng đất nước”, tiết mục ngâm bài thơ "Nông dân" của tác giả Nguyễn Sĩ Đại, do NSƯT Hồng Liên thể hiện đã để lại nhiều khoảng lặng cảm xúc.

Những câu thơ cất lên nay càng ngân vang, chạm đến trái tim người nghe khi được hòa quyện cùng giai điệu nhạc không lời trầm lắng:

"Có người nói nông dân không tư tưởng

Nông dân làm cản trở bánh xe lăn

Tôi đã thấy nông dân suốt một đời làm lụng

Nuôi cái ăn chung trên mảnh đất khô cằn.

Tôi đã thấy trên chiến trường ngã xuống

Những nông dân áo lính, máu tươi ròng

Chết tưới đất, sống ngày cày xới đất

Không bổng lộc nào theo đến luỹ tre xanh.

............

Có miếng ngon nông dân dành đãi khách

Thờ Phật, thờ tiên thờ cả rắn cả rồng

Cả tin quá tin cả dì ghẻ ác

Sông chết mấy lần nợ quyết trả bằng xong

Nông dân sống lặng thầm như đất

Có thể hoang vu có thể mùa màng

Xin chớ để mất niềm tin sai lạc

Chín phần mười đất nước nông dân".

Trong không gian sâu lắng, âm hưởng của bài thơ "Nông dân" đã khơi dậy nhiều ký ức, kỷ niệm của những người nông dân, về những năm tháng gắn bó, dựng xây trên mảnh đất quê hương.

Chăm chú lắng nghe đến hết tiết mục, ông Lê Huy Đoan, Chi hội trưởng Hội Nông dân thôn Đồng Vân, xã Đan Phượng (TP. Hà Nội) bồi hồi: “Bài thơ đã gợi lại trong tôi nhiều hồi ức bởi chính tôi đang là nông dân và cũng đã từng là một người lính".

Ông Đoan kể lại, mối duyên với nghề làm nông đã bắt đầu khi ông sinh ra trong một gia đình nông dân, ông, cha, anh trong nhà đều cầm cuốc, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời.

Năm 18 tuổi, ông Đoan khoác ba lô nhập ngũ, tham gia đội quân tình nguyện làm nghĩa vụ quốc tế. "Suốt 30 năm công tác, tôi đã hoàn thành nhiệm vụ với Đảng, với Tổ quốc. Nay nghỉ hưu, tôi lại trở về làm nông dân, gắn bó cùng bà con từ thôn lên xã, góp phần phát triển kinh tế nông thôn. Đó là niềm vinh dự lớn nhất của đời tôi”, ông Đoạn xúc động.

Nhắc đến trích đoạn bài thơ "Nông dân" của nhà báo, nhà thơ Nguyễn Sỹ Đại, ông Đoan bày tỏ: “Tôi thực sự tự hào. Bài thơ đã khái quát chân thực, sâu sắc vai trò và những đóng góp to lớn của người nông dân trong sự nghiệp dựng xây, bảo vệ Tổ quốc.

Nghe thêm bài thơ "Đất nước", tôi càng thấm thía hơn mối gắn bó máu thịt giữa giai cấp nông dân với vận mệnh dân tộc. Từ quá khứ đến hiện tại, nông dân luôn là lực lượng nòng cốt, góp phần làm nên thành công của đất nước.”

Trước những sự kiện lớn như 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 cũng như kỷ niệm 95 năm thành lập Hội Nông dân Việt Nam, ông Đoan bày tỏ niềm phấn khởi và kỳ vọng: “Tôi sẽ tiếp tục đóng góp phần sức nhỏ bé của mình, cùng bà con xã Đan Phượng nói riêng và nông dân cả nước nói chung, cùng xây dựng đất nước không ngừng đổi mới, phát triển bền vững.”

Tiếp nối khát vọng cống hiến của những thế hệ nông dân

Chia sẻ cảm nhận về tiết mục, bà Nguyễn Thị Bảy, nông dân xã Đan Phượng, Hà Nội xúc động: "Khi NSƯT Hồng Liên ngâm thơ "Nông dân", tôi nghe mà nổi cả da gà.

Bài thơ không chỉ khái quát chặng đường hơn 80 năm người nông dân đồng hành cùng đất nước, mà còn như một lời thức tỉnh thế hệ nông dân trong thời bình. Dù cầm cuốc hay cầm súng, dù ở vùng quê nào, người nông dân cũng phải hoàn thành nhiệm vụ của mình".

Theo bà Bảy, tám thập kỷ qua, từ cha ông đến thế hệ hôm nay, người nông dân Việt Nam luôn gắn bó với câu nói giản dị mà kiêu hãnh: “Việc gì ta cũng làm được". Họ vừa bảo vệ, vừa dựng xây Tổ quốc, từ bát cơm, bát rau gửi ra tiền tuyến đến những sản phẩm nông sản nuôi sống nhân dân.

“Bài thơ gợi lại nhiều ký ức và tình cảm. Từ cảnh đói nghèo, các bà mẹ từng bưng bát rau, bát cháo ra chiến trường, nay chúng ta đã vươn lên. Nó khiến tôi càng tin rằng, người nông dân làm được rất nhiều việc. Và tôi tin, thành công của đất nước hôm nay chính là nhờ nông dân – vì chúng ta đều từ nông dân mà ra,” bà Bảy chia sẻ.

Nhìn về tương lai, bà Bảy cho rằng thế hệ hôm nay phải tiếp nối truyền thống, không chỉ bảo tồn nguồn lương thực, hải sản, đặc sản quê hương mà còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Bà đặc biệt tâm đắc với ba chữ “Bạn – Bàn – Bán” của chuyên gia Hoàng Trọng Thủy tại tọa đàm.

Dân Việt xin giới thiệu với độc giả bài thơ: "Nông dân" của nhà thơ: Nguyễn Sỹ Đại:

Có người nói nông dân không tư tưởng

Nông dân làm cản trở bánh xe lăn

Tôi đã thấy nông dân suốt ngày làm lụng

Nuôi cái ăn chung trên mảnh đất khô cằn

Tôi đã thấy trên chiến trường ngã xuống

Những nông dân áo lính máu tươi ròng

Chết tưới đất, sống ngày cày xới đất

Chẳng bổng lộc nào theo đến lũy tre xanh

Tôi đã thấy những xiềng xích phong kiến

Cái trói tay của công hữu màu mè

Mấy chục năm kéo người xa ruộng đất

Mấy chục năm ròng cái đói vẫn ghê ghê…

Nghèo chữ quá nên trọng người hay chữ

Bóp bụng nuôi con thành ông trạng ông nghè

Sáu mươi tuổi mẹ lội bùn cấy hái

Ông trạng áo dài ông trạng sống ly quê

Dẫu năm khó không quên ngày giỗ chạp

Nhớ người xưa con cháu quây quần

Vâng! Có thể nông dân nhiều hủ tục

Nhưng không yêu họ hàng, yêu chi nổi nhân dân

Tôi đã thấy thằng Bờm và mẹ Đốp

Còn sống chung với Bá Kiến Chí Phèo

Con gà mất chửi ba ngày quyết liệt

Con gái gả chồng cả xóm có trầu vui

Tôi đã thấy đổ mồ hôi sôi nước mắt

Từ hạt lúa gieo mầm đến cấy hái phơi phong

Dăm bảy tạ vài trăm ngàn một tạ

Bữa tiệc xoàng của mấy sếp thế là xong

Có miếng ngon nông dân dành đãi khách

Thờ Phật, thờ tiên thờ cả rắn cả rồng

Cả tin quá tin cả dì ghẻ ác

Sông chết mấy lần nợ quyết trả bằng xong

Nông dân sống lặng thầm như đất

Có thể hoang vu có thể mùa màng

Xin chớ để mất niềm tin sai lạc

Chín phần mười đất nước nông dân.

Bài thơ “Nông dân” được nhà báo, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại viết vào cuối năm 1989, đầu thời kỳ đầu Đổi mới, là sự hòa quyện giữa tình cảm sâu nặng của một nhà thơ với những bức bối và nhận thức của một nhà báo từng trải.

Bài thơ được đánh giá là tác phẩm tiêu biểu cho dòng chảy cảm xúc và tư tưởng của nhà báo, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại về nông dân, nông thôn và nông nghiệp.

Nói về nội dung và thông điệp bài thơ “Nông dân” của Nguyễn Sĩ Đại, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận định: “Nông dân” không chỉ là lời tự sự mà còn là sự đúc kết những suy nghĩ, tình cảm của tác giả về những thiệt thòi, vất vả của người nông dân. Nhà thơ nhận thấy nông dân là những người đã nuôi sống cả dân tộc, nhưng đôi khi lại bị lãng quên, thậm chí bị xem thường, có khi bị hắt hủi từ những sự việc bình thường cho đến những vấn đề lớn lao”.

Theo nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, thời điểm ra đời bài “Nông dân” khi quá trình đô thị hóa chưa diễn ra mạnh mẽ, gấp gáp như hiện nay. Tuy nhiên, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại đã sớm nhận thấy và “cảnh báo” những vấn đề mà nông dân đối mặt - “ly nông”, “ly hương", từ đó cho thấy tầm nhìn xa trông rộng của tác giả.

"Nông dân" là bài thơ cảm xúc trữ tình, không chỉ là tiếng kêu thương cho người nông dân, mà còn như một sự phát biểu ý kiến, lời cảnh tỉnh cho những ai ít quan tâm đến nông thôn, nông nghiệp nông dân”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nói.

×