Bình luận
0
Cuộc đụng độ vũ trang giữa Trung Quốc và Liên Xô trên đảo Damansky/Trân Bảo giữa sông Ussuri ở vùng biên giới vào tháng 3.1969 tuy không phát triển thành một cuộc chiến tranh quy mô lớn nhưng đã có tác động mạnh đến quan hệ giữa 2 cường quốc này.
Lính biên phòng Trung Quốc (áo đen) cãi cọ, xô xát với lính biên phòng Liên Xô vào năm 1969. Ảnh: HistoryAnswers.
Hiện nay quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow dường như đang bước vào “kỷ nguyên vàng”. Nhưng trước cuộc đụng độ đẫm máu năm 1969 giữa Liên Xô (với thành viên lớn nhất là Nga) và Trung Quốc, hai bên cùng từng có quan hệ rất tốt đẹp.
Nhân tròn 50 năm cuộc đụng độ này, chúng ta cùng điểm lại một số trang báo Nga trong thời gian qua đề cập đến sự kiện lịch sử đặc biệt này.
Tờ Nezavisimaya Gazeta (của Nga) vào giữa tháng 12.2018 đăng một bài viết (bằng tiếng Nga) khá chi tiết nhìn lại sự kiện này, với dòng tít khá mạnh: “Damansky – một hòn đảo phủ đầy máu của các anh hùng chúng ta”.
Bài báo này, của tác giả Andrei Shavaev, mở đầu bằng phần thảo luận ngắn về nguồn gốc của căng thẳng biên giới Xô-Trung. Bài báo trích dẫn một cuốn sách của Trung Quốc xuất bản năm 1954 với các tấm bản đồ cho thấy lãnh thổ Trung Quốc bị “Sa hoàng chiếm trong khoảng giữa năm 1840 và thời gian diễn ra Thế chiến 1”. Theo bài báo này, cuộc “xâm lược bằng bản đồ” được tiếp nối với một loạt các vụ việc ngày càng nghiêm trọng trên biên giới.
Tờ báo này không hề úp mở về trách nhiệm của Bắc Kinh trong vụ đụng độ vũ trang: “Vào ngày 2.3.1969, các đơn vị Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) tiến hành cuộc xâm lấn vũ trang đã được lên kế hoạch từ trước vào lãnh thổ Liên Xô”.
Kế hoạch “Báo thù” và cuộc huyết chiến
Tác giả Shavaev giải thích rằng Nguyên soái Trung Quốc Lâm Bưu - tư lệnh quân khu Thẩm Dương, đã xây dựng kế hoạch tác chiến vào tháng 1.1969 với mật danh Báo thù.
Các nhân tố chính của kế hoạch này, theo bài báo của Nga, là “yếu tố bất ngờ” và “hỏa lực ồ ạt”. Vị trí chính xác của cuộc “mai phục” là khu vực biên giới có con sông Ussuri, tại điểm cách Vladivostok khoảng 200 trăm dặm về phía bắc nhưng vẫn nằm cách Khabarovsk hơn 100 trăm dặm về phía nam.
Mục tiêu của chiến dịch Trung Quốc này, vẫn theo bài báo nói trên, đơn giản là nhằm “loại bỏ” một nhóm lính biên phòng Nga. Tác giả Shavaev nhấn mạnh rằng kế hoạch của trận đánh đã được lãnh tụ Mao Trạch Đông thông qua.
Nơi đặt mộ những người lính Xô viết tử trận vào ngày 2.3.1969 trên đảo Damansky/Trân Bảo. Ảnh: Alamy.
Theo Shavaev, khoảng 300 quân nhân Trung Quốc đã vượt sông lên đảo vào đêm 2.3.1969 và đột ngột khai hỏa vào nhóm lính biên phòng Nga, tiêu diệt gần hết những người này. Trên băng đá của sông Ussuri, đơn vị biên phòng Nga rõ ràng không được bảo vệ và “nhanh chóng bị xóa sổ”.
Tác giả Shavaev dẫn các nguồn tin y tế tiết lộ câu chuyện khủng khiếp hơn: “Các lính biên phòng bị hạ sát bằng lưỡi lê và những phát súng bắn ở cự ly gần. Áo khoác bằng da cừu, ủng và mũ dạ của họ đã được tháo cởi ra...”
Theo bài báo này, 32 lính biên phòng Nga thiệt mạng vào ngày đó, và 200 lính Trung Quốc tử vong trong trận chiến diễn ra kế tiếp. Shavaev miêu tả: “Và băng trên sông Ussuri tan chảy vì đạn súng tiểu liên và đạn pháo. Tuyết trắng tháng 3 trên đảo Damansky chuyển sang màu đỏ của máu”.
Liên Xô phản đòn mãnh liệt
Đến ngày 15.3.1969 cũng ở khu vực trên nổ ra một trận chiến lớn hơn. Trận đánh này, theo ghi chép của Shavaev, có sự tham gia của xe tăng và trọng pháo. “Diễn ra nhanh chóng nhưng đây đúng là một cuộc chiến tranh”.
Đáng chú ý, quân đội Liên Xô đã huy động các dàn phóng pháo phản lực “Katyusha” Grad (Grad tiếng Nga có nghĩa là “mưa đá” - ND) để trút bão lửa lên quân đối phương. Shavaev kể: “Chỉ trong vài phút, đội hình quân Trung Quốc và khu vực hậu tuyến của họ đã biến thành một khối hỗn độn trộn đầy đất cát, kim loại và thi thể”. Hàng ngàn lính Trung Quốc được cho là đã bị tiêu diệt trong trận giao tranh thứ 2 này.
Có một chi tiết đáng lưu ý là tác giả Shavaev đã trách cứ Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô vì thiếu “tầm nhìn chiến lược” nên đã phần nào khiến cho những người lính biên phòng bị hy sinh.
Tuy nhiên, bài báo này vẫn giải thích rằng nguyên nhân chính của cuộc đụng độ vẫn là do phía Bắc Kinh khởi xướng khi họ muốn “đoàn kết hơn nữa người dân dưới ngọn cờ của vị lãnh tụ vĩ đại”.
Với vẻ ấm ức, tác giả Shavaev cho biết, rốt cuộc đảo Damansky đã được trao lại cho Trung Quốc vào năm 1991 và quân đội Trung Quốc đã duy trì một bảo tàng tại đó để tưởng niệm “chiến thắng” trước Liên Xô.
Nguyên nhân sâu xa của xung đột quân sự
Hôm 2.3, một tờ báo thuộc quân đội Nga cũng xuất bản một bài viết với giọng điệu và nội dung tương tự bài viết trên của Shavaev.
Về trách nhiệm để nổ ra vụ xung đột quân sự, bài báo thứ 2 mở đầu bằng câu: “Trung Quốc tổ chức một cuộc khiêu khích vũ trang chống lại Liên Xô”. Bài báo kể thêm rằng một lính biên phòng Nga (hạ sĩ Pavel Akulov) dường như đã bị đối phương bắt và tra tấn đến chết. Ở đoạn cuối, tác giả Ilya Polansky than vãn rằng những người lính biên phòng trẻ tuổi của Liên Xô đã trở thành nạn nhân cho “trò chơi chính trị” của Trung Quốc khi ấy.
Cả hai bài báo trên chắc chắn không có mục đích xới xáo tâm lý thù hằn giữa hai cường quốc ở khu vực Đông Á. Tuy nhiên chúng dường như cho ta thấy câu chuyện thực sự ẩn sau biến cố này: Trung Quốc có thể muốn “tặng” cho Liên Xô một đòn đau.
Các chuyên gia về Trung Quốc đã từ lâu có khuynh hướng giải thích phản ứng của ông Mao Trạch Đông là để đáp trả lại việc Moscow can thiệp sâu vào Tiệp Khắc hơn 7 tháng trước đó (vào năm 1968). Theo cách giải thích này, ông Mao cần một bước đi mạnh mẽ để làm cho điện Kremlin tin rằng Trung Quốc sẵn sàng chiến đấu quyết liệt chống lại “chủ nghĩa xét lại Xô viết” và sẽ không dung thứ nếu Liên Xô làm điều can thiệp tương tự với Trung Quốc dưới thời của ông.
Một số học giả Trung Quốc khác thì cho rằng cuộc đụng độ này có thể là tín hiệu Trung Quốc gửi cho Mỹ về việc sẵn lòng hợp tác trong khối chống Liên Xô.
Việc xe tăng T-62 của Liên Xô được trưng bày nổi bật trong bảo tàng quân sự của Trung Quốc ở Bắc Kinh cho thấy nước Trung Hoa ngày nay vẫn có sự quan tâm đến sự kiện lịch sử này...
Nếu biết trước thì tôi đã không cố cưới anh làm chồng.
Chia sẻ
“Kì Hoạt quân” được coi là đội quân nông dân mạnh nhất thời cổ đại trong lịch sử Trung Hoa. Đúng như tên gọi, họ là những lưu dân vùng loạn thế chỉ cầu sống sót. Tính từ năm 306 đến 419, lực lượng này đã tồn tại suốt 113 năm – một minh chứng hiếm có về sức sống bền bỉ của một tập đoàn lưu dân trong lịch sử.
Chia sẻ
Ôtô Mercedes GLK 250 va chạm với hai xe máy trong khu đô thị ở phường Vĩnh Tuy tối 14/4, khiến một phụ nữ bị thương, phải nhập viện.
Chia sẻ
Nắng nóng không chỉ làm cây mất nước mà còn dễ khiến lá vàng, rụng hàng loạt. Muốn cây xanh khỏe suốt mùa hè, cần tránh ngay 3 sai lầm phổ biến dưới đây.
Chia sẻ
Với dung mạo xuất chúng hơn người, Triệu Kim La và Triệu Phúc Kim được mệnh danh là những nàng công chúa xinh đẹp nhất của nhà Tống. Thế nhưng, cuộc đời của 2 nàng lại là những bi kịch khi bị người Kim bắt làm tù binh, rồi chết trong tủi nhục.
Chia sẻ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước, bên cạnh việc phát huy các lĩnh vực hợp tác truyền thống như thương mại, đầu tư, cùng nỗ lực tạo ra những điểm sáng trong các lĩnh vực mới như xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, nhất là đường sắt; đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi số, công nghệ chiến lược.
Chia sẻ
Israel và Lebanon dự kiến sẽ tổ chức cuộc đàm phán trực tiếp tại Washington hôm nay, đây sẽ là cuộc gặp công khai đầu tiên giữa các quan chức cấp cao của hai nước trong hơn 40 năm.
Chia sẻ
Chiều ngày 14/4, Sở Giáo dục và Đào tạo Lai Châu phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức hội thảo “Hành trình khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo từ THPT” nhằm ươm mầm, nuôi dưỡng, khơi dậy khát vọng, niểm đam mê khởi nghiệp ngay từ THPT cho các em học sinh. Hội thảo được tổ chức trực tiếp tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Lai Châu) và trực tuyến đến các trường THPT trên địa bàn.
Chia sẻ
Sau khi chia tay PVF-CAND vì không gây được nhiều ấn tượng, Marco Antonio đã tạm trở về quê nhà Brazil nghỉ ngơi trong thời gian chờ tìm kiếm CLB mới.
Chia sẻ
Ngày 14/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký các quyết định phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên.
Chia sẻ
Chiều 14/4, Báo Điện tử Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp cùng doanh nhân Nguyễn Hà Thụy (Hà Nội) tổ chức chương trình thăm hỏi, trao quà và nhận phụng dưỡng suốt đời Mẹ Việt Nam anh hùng và thân nhân liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn tại tỉnh Hà Tĩnh với tổng kinh phí 76 triệu đồng.
Chia sẻ
Chiều 14/4, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã trao tặng Huân chương Lao động cho Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam.
Chia sẻ
Một tàu chở dầu liên quan đến Trung Quốc, đang nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ, vừa vượt qua eo biển Hormuz - trở thành một trong những tàu đầu tiên đi qua “yết hầu năng lượng” này sau khi quân đội Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran. Sự việc nhanh chóng được Tehran tận dụng để thách thức Washington và Tổng thống Donald Trump.
Chia sẻ
Nguyễn Nhật Minh chia tay Hải Phòng FC, gia nhập CLB Công an TP.HCM?; HLV Quieroz dẫn dắt ĐT Ghana; Thầy cũ hé lộ lối sống của Ronaldinho; Real sắp bán Gonzalo Garcia; Declan Rice vắng mặt ở trận gặp Sporting?
Chia sẻ
Phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ mong muốn rằng trong thời gian tới, hợp tác Việt Nam - Trung Quốc sẽ không chỉ mạnh hơn về thương mại và đầu tư, mà còn mạnh hơn về tri thức, công nghệ, sáng tạo và năng lực kiến tạo tương lai.
Chia sẻ
Thông tin mới nhất từ Sở ATTP TP.HCM cho biết, chưa phát hiện sai phạm tại cơ sở cung cấp suất ăn liên quan đến vụ ngộ độc ở Trường Tiểu học Bình Quới Tây.
Chia sẻ
Theo Sở Xây dựng Đà Nẵng, địa phương này đang tìm nhà đầu tư dự án nhà ở xã hội cao 15 tầng trị giá hơn 750 tỷ đồng.
Chia sẻ
Xe tăng và xe chiến đấu bộ binh (IFV) của Nga hiện hiếm khi tiếp cận được chiến tuyến, do bị chặn đứng bởi một “vùng tiêu diệt” hay "vùng tử thần" rộng tới 20km do Ukraine thiết lập, người phát ngôn lực lượng Ukraine tuyên bố.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, 4 con giáp nắm bắt các cơ hội đầu tư nhạy bén, thu được lợi nhuận tốt với số vốn đầu tư nhỏ từ cuối tháng 2 Âm lịch.
Chia sẻ
Niên đại cách nay khoảng 5.000 đến 2.500 năm, lớp cư dân cổ xưa từ vùng cao Đông Nam bộ đã định cư tại vùng đất cao Đức Hòa, Đức Huệ và gò đất vùng rìa Đồng Tháp Mười, tỉnh Long An (nay là tỉnh Tây Ninh). Các địa điểm người cổ xưa sinh sống còn lưu lại nhiều dấu tích, di vật, hiện vật mộ táng trong lòng đất.
Chia sẻ
Tôi từng tự ti về hoàn cảnh gia đình mình, có lẽ thêm phần ngại ngùng về công việc của bố mẹ, dù tôi biết họ đã làm tất cả những gì có thể để mang lại cuộc sống đủ đầy cho chúng tôi. Nhưng rồi tôi hiểu rằng: “Điều làm mình nhỏ bé không phải là hoàn cảnh, mà là cách mình nhìn nhận nó”...
Chia sẻ
Sau 3 năm nỗ lực vượt qua giai đoạn khó khăn về thanh khoản, Tập đoàn Novaland đã công bố những kết quả khả quan và lộ trình phát triển bền vững cho giai đoạn tiếp theo.
Chia sẻ
Với mục tiêu hoàn thành chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030, Hà Tĩnh đã ra hàng loạt giải pháp mạnh tay, đặc biệt cơ chế “luồng xanh” giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thủ tục cho các dự án.
Chia sẻ
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến kiến nghị tỉnh Đồng Nai cùng với Chính phủ, các bộ, ngành khẩn trương xây dựng chương trình hành động cụ thể để hiện thực hóa việc Đồng Nai trở thành TP trực thuộc Trung ương theo đúng định hướng của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Tờ trình của Chính phủ.
Chia sẻ
Dự án "Giang sơn đại đồng" đang đối mặt với vô số sóng gió ngay khi vừa khai máy. Người hâm mộ Dương Mịch liên tục bày tỏ sự bất mãn về vấn đề tạo hình cùng thời lượng lên hình của nữ diễn viên.
Chia sẻ
Trong nhiều tình huống “ý kiến đa số” chưa chắc đúng, và không thể quyết định theo ý kiến đa số được, mà phải căn cứ vào lợi ích của tất cả.
Chia sẻ
Với nhiều người, những khoản tiền từ 10–20 triệu đồng thường được giữ lại trong tài khoản để “dùng dần”, bởi số tiền không đủ lớn để đầu tư. Tuy nhiên, nếu được khai thác hợp lý, ngay cả những khoản tiền nhỏ trong vài tháng vừa là các khoản tiết kiệm hợp lý lại vừa sinh lời cũng có thể tạo ra giá trị đáng kể.
Chia sẻ
Hàng vạn con lươn được nuôi trên tầng thượng rộng chưa đầy 74m² giữa khu dân cư ở tỉnh Bắc Ninh, ví như "nuôi lươn trên trời" – chủ mô hình nuôi con đặc dản bình dân ham nghịch nước này từng bị cho là “điên rồ” nay cầm về hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Chia sẻ
Tehran vẫn sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, Tổng lãnh sự Iran tại Mumbai Saeid Reza Mosayeb Motlagh cho biết. Ông cho rằng việc Mỹ phá vỡ lòng tin đã dẫn tới sự sụp đổ của các cuộc đàm phán tại Islamabad nhằm chấm dứt xung đột
Chia sẻ
Về việc sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố 2026, Bí thư kiêm Trưởng ấp Định Khánh B, xã Trường Thành, TP Cần Thơ cho rằng, đây là chủ trương lớn được lãnh đạo cấp xã, thành phố chủ động triển khai thời gian tới theo các bước. Tại ấp Định Khánh B, cán bộ, người hoạt động không chuyên trách tâm tư, đề xuất có chế độ chính sách hỗ trợ phù hợp...
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Trung Hiếu
