Hoàn tất đánh giá rủi ro, trái bưởi Việt Nam muốn xuất khẩu vào Australia cần tuân thủ điều kiện gì?

Thông tin trên được ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin với Dân Việt, ngày 8/5.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia (DAFF) vừa chính thức ban hành “Báo cáo cuối cùng về yêu cầu an toàn sinh học đối với quả bưởi tươi nhập khẩu từ Việt Nam”, khẳng định bưởi Việt Nam đủ điều kiện nhập khẩu vào Australia nếu tuân thủ đầy đủ các biện pháp kiểm soát sinh vật gây hại và quy trình kiểm dịch thực vật.

Báo cáo cho thấy Australia đã hoàn tất đánh giá rủi ro với toàn bộ quy trình sản xuất, thu hoạch, xử lý sau thu hoạch và vận chuyển quả bưởi từ tất cả các vùng sản xuất thương mại ở Việt Nam. Qua phân tích, DAFF xác định có 19 sinh vật gây hại cần biện pháp quản lý rủi ro để đảm bảo an toàn sinh học. Trong số này, đáng chú ý có rầy chổng cánh châu Á (Diaphorina citri), ruồi đục quả phương Đông (Bactrocera dorsalis), rệp sáp và nhện đỏ là những loài đã từng gây ảnh hưởng tới sản phẩm cây có múi của nhiều quốc gia.

Để đáp ứng yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái và nền nông nghiệp bản địa, Australia đề xuất các biện pháp kiểm soát bao gồm: vùng trồng hoặc cơ sở sản xuất được công nhận không có dịch hại (PFA), xử lý bằng chiếu xạ hoặc Methyl bromide và kiểm tra trực quan trước khi xuất khẩu.

Với bệnh loét cam (Citrus canker), phía Australia yêu cầu áp dụng “Hệ thống tiếp cận”, bao gồm chuỗi biện pháp tổng hợp từ vườn trồng đến xử lý sau thu hoạch.

Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật. Phía Australia cho biết, đã tham vấn ý kiến từ 7 tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trước khi hoàn thiện báo cáo cuối cùng. Các điều chỉnh về thông tin sản xuất, quản lý dịch hại và cập nhật dữ liệu mới đều được phản ánh trong bản báo cáo tháng 4/2025.

Đáng chú ý, cơ quan kiểm dịch Australia nhấn mạnh 3 loài sinh vật trong danh sách trên như nhện đỏ và rệp sáp là đối tượng kiểm dịch vùng tại Tây Australia. Do đó, dù được nhập khẩu vào Australia, các sản phẩm bưởi vẫn cần tuân thủ thêm quy định riêng khi vận chuyển giữa các bang.

"Việc Australia công nhận khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn sinh học của Việt Nam mở ra cơ hội lớn cho ngành bưởi", ông Nam nói, cho biết thêm, Văn phòng SPS Việt Nam đã có Công văn chính thức gửi tới Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để triển khai các bước tiếp theo đưa quả bưởi tươi Việt Nam sang thị trường Australia.

Theo kế hoạch, sau khi báo cáo được công bố, phía Australia sẽ tiến hành các bước xác minh cuối cùng với Việt Nam để đảm bảo năng lực triển khai các biện pháp kiểm dịch. Khi hoàn tất, các điều kiện nhập khẩu chính thức sẽ được công bố trên hệ thống BICON của Australia - cổng thông tin quy định nhập khẩu thực vật và sản phẩm thực vật.

Hiện nay, diện tích trồng bưởi cả nước đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua, từ 50.000 ha năm 2015 lên hơn 100.000 ha, sản lượng đạt gần 1 triệu tấn, chủ yếu tập trung ở Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và vùng Trung du miền núi phía Bắc.

Các giống bưởi như Năm Roi, Da Xanh, Diễn, Tân Lạc... hiện được xuất khẩu sang nhiều thị trường có yêu cầu kỹ thuật cao như Hoa Kỳ, EU, Canada và Nhật Bản. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu còn khiêm tốn, khoảng 5.000 tấn/năm, chủ yếu do hạn chế về quy chuẩn kỹ thuật và công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Với việc mở cửa thị trường Australia, bưởi Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tăng trưởng bền vững.

Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, quý I/2025, xuất khẩu bưởi của Việt Nam đạt hơn 17,5 triệu USD, tăng 60,6% so với cùng kỳ. Nhờ đó, loại quả này lọt top 10 mặt hàng quả và quả hạch có kim ngạch xuất khẩu hàng đầu của nước ta, thị phần tăng từ 0,85% lên 1,5% trong 3 tháng đầu năm.

Cuối năm 2022, quả bưởi tươi - loại trái cây thứ 7 của Việt Nam, sau các loại xoài, nhãn, vải, thanh long, chôm chôm và vú sữa được phép nhập khẩu vào Mỹ sau 5 năm Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nỗ lực đàm phán.

Tương tự, trái này cũng được xuất khẩu chính ngạch sang New Zealand kể từ tháng 12/2022, nhờ đó kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng đột biến. Mới đây vào tháng 4/2024, bưởi tiếp tục được 'cấp visa' sang thị trường Hàn Quốc.

Đến nay, bưởi tươi Việt Nam đã được xuất khẩu sang 12 quốc gia và vùng lãnh thổ.

×