Nhu cầu cao từ Philippines, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam và nhiều quốc gia đồng loạt tăng

Giá lúa gạo ngày 17/4: Giá gạo thơm xuất khẩu của Việt Nam tăng

Giá gạo thơm xuất khẩu của Việt Nam bật tăng lên mức cao nhất gần 4 tháng nhờ nhu cầu quốc tế tăng cao.

Trên thị trường xuất khẩu, theo số liệu từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo thơm 5% tấm của Việt Nam tăng 5 USD/tấn so với ngày hôm trước, lên mức 460–470 USD/tấn.

Ngoài ra, gạo Jasmine tăng 2 USD/tấn, ở mức 456–460 USD/tấn; trong khi gạo trắng thường 5% tấm tăng 1 USD/tấn, đạt 373 - 377 USD/tấn.

Tương tự, giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan cũng tăng 4 USD/tấn, lên mức 382 - 386 USD/tấn.

Tại Pakistan, giá gạo trắng 5% tấm tăng 1 USD/tấn, đạt 350 - 354 USD/tấn.

Trong khi đó, giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ tăng 4 USD/tấn, dao động từ 340 - 344 USD/tấn. Tuy nhiên, gạo đồ 5% tấm giảm 2 USD/tấn, dao động từ 344 - 348 USD/tấn.

Dù giá gạo nguyên liệu xuất khẩu trong nước có cải thiện song tại vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long, nông dân vẫn gặp khó khăn vì tiến độ thu múa lúa chậm, nguồn cung vẫn ở mức dồi dào.

Theo cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, giá lúa tươi các loại dao động trong biên độ hẹp. Cụ thể, lúa OM 18 và Đài Thơm 8 cùng ở mức 5.800 – 6.100 đồng/kg; lúa OM 5451 khoảng 5.500 – 5.600 đồng/kg; lúa IR 50404 dao động 5.400 – 5.600 đồng/kg; trong khi lúa OM 34 ở mức thấp hơn, khoảng 5.100 – 5.200 đồng/kg.

Tại nhiều địa phương, thị trường không ghi nhận biến động đáng kể. Ở An Giang, nông dân tiếp tục giữ giá lúa thơm ở mức cao, song lượng giao dịch mới còn hạn chế. Tại Cà Mau, nguồn lúa đang vào giai đoạn thu hoạch rộ nhưng giá lúa thơm và lúa ST vẫn ổn định. Các tỉnh như Đồng Tháp, Cần Thơ, Tây Ninh và Vĩnh Long ghi nhận tình trạng giao dịch chậm, giá duy trì ổn định.

Đối với mặt hàng gạo, giá gạo nguyên liệu xuất khẩu có tăng nhưng chưa mạnh và chưa tạo rõ lực đẩy trên thị trường. Gạo IR 504 ở mức 8.000 – 8.050 đồng/kg; OM 18 dao động 8.700 – 8.900 đồng/kg; CL 555 khoảng 8.100 – 8.200 đồng/kg; OM 5451 ở mức 8.650 – 8.750 đồng/kg; Đài Thơm 8 đạt 9.200 – 9.400 đồng/kg. Một số loại khác như OM 380 và Sóc thơm cùng dao động quanh 7.500 – 7.600 đồng/kg. Gạo thành phẩm IR 504 hiện ở mức 9.500 – 9.700 đồng/kg.

Trên thị trường bán lẻ, giá gạo khác nhìn chung đi ngang. Một số loại gạo chất lượng cao vẫn giữ mức giá cao như gạo Nàng Nhen khoảng 28.000 đồng/kg, Hương Lài 22.000 đồng/kg, gạo Nhật khoảng 22.000 đồng/kg. Các loại gạo phổ biến như gạo trắng thông dụng, gạo thường dao động trong khoảng 13.000 – 16.000 đồng/kg, trong khi gạo thơm Jasmine ở mức 14.000 – 15.000 đồng/kg.

Trong ngắn hạn, thị trường được dự báo có thể tiếp tục tăng giá nhẹ khi nguồn cung bước vào giai đoạn chuyển giao giữa vụ Đông Xuân (kết thúc vào cuối tháng 5) và vụ Hè Thu (bắt đầu từ tháng 6), khiến lượng hàng hóa tạm thời thu hẹp.

Xung đột Trung Đông vẫn đang ảnh hưởng tới nông dân trồng lúa gạo. Gạo là lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới. Trên khắp Đông Nam Á, trong bối cảnh giá năng lượng tăng do liên quan đến căng thẳng Trung Đông, hàng chục triệu hộ nông dân đang tìm nguồn phân bón giá phải chăng cũng như dầu diesel để vận hành máy kéo, máy bơm tưới và máy cấy lúa. Như tại Thái Lan, một số nông dân thậm chí để lúa ngoài đồng vì chi phí thu hoạch quá cao.

Nghịch lý đang xuất hiện khi nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chưa sẵn sàng chào giá mới, do phải ưu tiên giao các hợp đồng đã ký với mức giá thấp, thậm chí không có lãi. Chi phí sản xuất, đóng gói và logistics tăng khoảng 10% so với tháng trước. Điều này khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, buộc doanh nghiệp phải thận trọng trong ký kết đơn hàng mới. Một số ý kiến thị trường cho rằng, vào giai đoạn chuyển tiếp giữa vụ Đông Xuân và vụ Hè Thu, giá gạo thơm có thể lên khoảng 470 USD/tấn vào tháng 5 nếu chi phí đầu vào chưa hạ nhiệt.

Thực tế hiện nay, Philippines và Malaysia tiếp tục dẫn đầu nhập khẩu, khi hơn 512 nghìn tấn gạo Việt Nam được xuất khẩu trong tháng 3, giữa bối cảnh nguồn cung trong nước dồi dào.

Philippines đang có nhu cầu cao đối với cả gạo trắng 5% và 25% tấm. Giá gạo nội địa tại Philippines đang cao hơn đáng kể so với giá nhập khẩu, qua đó thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu. Thái Lan và Myanmar hiện là những nhà cung cấp gạo hàng đầu cho Philippines, sau Việt Nam.

Châu Á hiện là thị trường tiêu thụ lớn nhất của các mặt hàng nông lâm thủy sản chính của Việt Nam với thị phần chiếm tới gần 50%. Ví dụ với mặt hàng gạo, trong tháng 3 vừa qua, xuất khẩu gạo của Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định, với hơn nửa triệu tấn gạo được vận chuyển qua các cảng, chủ yếu sang Philippines và Malaysia.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, trong tháng 3, có 77 tàu hàng rời các cảng TP.Hồ Chí Minh và Mỹ Thới, vận chuyển hơn 512 nghìn tấn gạo xuất khẩu. Philippines và Malaysia tiếp tục là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất.

Nguồn cung trong nước hiện được đảm bảo khi Đồng bằng sông Cửu Long đã thu hoạch hơn 906 nghìn ha lúa đông xuân, sản lượng ước đạt gần 6,8 triệu tấn.

Nhờ nguồn nhập khẩu dồi dào từ Việt Nam và Ấn Độ, nguồn cung gạo của Philippines năm nay sẽ được đảm bảo ổn định, theo Bộ Nông nghiệp nước này. Ngoài ra, Phillipines cho biết đã sẵn sàng các kịch bản can thiệp để bảo vệ an ninh lương thực.

Manila cũng đã kích hoạt gói hỗ trợ 10 tỷ Peso (khoảng 167 triệu USD) cho nông dân và dự kiến bổ sung thêm khoảng 20 tỷ Peso để bình ổn giá phân bón và các chi phí đầu vào nông nghiệp khác. Nước này cũng duy trì chương trình cung cấp gạo giá rẻ 20 Peso/kg nhằm hỗ trợ người tiêu dùng trước áp lực chi phí sinh hoạt.

Được biết, xuất khẩu 3 tháng đầu năm của ta đạt khoảng 2,3 triệu tấn, tương đương 1,11 tỷ USD, gần như đi ngang về lượng nhưng giảm 7,8% về giá trị. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 480 USD một tấn, giảm 8%, trong đó đã bao gồm các dòng gạo thơm và chất lượng cao. Trong khi đó, giá giao dịch phổ biến của gạo 5% tấm còn quanh 360-365 USD một tấn, cho thấy mặt bằng giá thực tế vẫn ở mức thấp.

Dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), niên vụ 2025-2026, thị trường gạo toàn cầu tiếp tục ở trạng thái nguồn cung dồi dào khi sản lượng duy trì ở mức cao tại các nước sản xuất lớn. Điều này khiến cạnh tranh xuất khẩu gia tăng và gây áp lực lên giá.

Ở góc độ rộng hơn, các tổ chức quốc tế cũng cho thấy xu hướng tương tự. Dự báo của FAO cho thấy sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2025-2026 có thể đạt khoảng 563,4 triệu tấn, tăng 2,1% và lập kỷ lục mới.

Thực tế, một số thị trường như Trung Quốc tăng mua, nhưng mức tăng chưa đủ bù đắp cho xu hướng giá chung đi xuống. Philippines vẫn là khách hàng lớn nhất, chiếm hơn một nửa thị phần, tuy nhiên mức giá nhập khẩu không còn cao như trước.

Trong ngắn hạn, triển vọng của hai mặt hàng gạo vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến cung - cầu toàn cầu. Với gạo, mặt bằng giá nhiều khả năng duy trì ở mức thấp nếu nguồn cung tiếp tục dồi dào.

Xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào các thị trường truyền thống như Philippines và Indonesia, những thị trường dễ tiếp cận nhưng có biên lợi nhuận thấp và tiềm ẩn rủi ro về giá. Trong khi đó, các thị trường cao cấp thuộc các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như EU, Canada hay Nhật Bản vẫn chưa được khai thác hiệu quả do yêu cầu khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn sản xuất.

Theo doanh nghiệp trong ngành, xuất khẩu gạo hiện vẫn mang tính “theo đơn hàng”, phụ thuộc vào nhu cầu thị trường, thay vì chủ động chiến lược dài hạn. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi, hạn chế về công nghệ và thương hiệu cũng là rào cản lớn. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng khi Myanmar đẩy mạnh xuất khẩu, Campuchia mở rộng hợp đồng dài hạn, áp lực lên gạo Việt Nam ngày càng rõ nét.

×