Mô hình một cửa có phải là lời giải cho bài toán bạo lực giới tại TP.HCM?

Ngày 28/5, trước tình hình bạo lực trên cơ sở giới có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa nạn nhân, TP.HCM đã chính thức ra mắt thêm 3 "mô hình một cửa hỗ trợ phụ nữ, trẻ em và người bị bạo lực, xâm hại" tại Bệnh viện Nhi đồng I, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM.

Từ mô hình thí điểm Bồ Công Anh đến mạng lưới hy vọng

Ngày nay, TP.HCM vẫn đang đối mặt với thách thức về bất bình đẳng giới và bạo lực đối với phụ nữ, trẻ em. Để ứng phó, năm 2023, thành phố đã thí điểm mô hình “một cửa” đầu tiên mang tên Bồ Công Anh đặt tại Bệnh viện Hùng Vương, với sự hỗ trợ kỹ thuật và nguồn lực từ Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women), Tổ chức PE&D và các đơn vị liên quan.

Mô hình Bồ Công Anh được thiết kế để nạn nhân chỉ cần đến một địa điểm duy nhất là có thể tiếp cận đa dạng các dịch vụ hỗ trợ thiết yếu, bao gồm chăm sóc y tế, hỗ trợ lưu trú an toàn, tư vấn và hỗ trợ tư pháp, chăm sóc sức khỏe tâm thần và kết nối các dịch vụ xã hội khác.

Chỉ sau 2 năm vận hành, mô hình đã can thiệp và cung cấp dịch vụ kịp thời cho 224 trường hợp, trong đó có đến 194 trường hợp là trẻ em dưới 16 tuổi mang thai và sinh con, chiếm tỷ lệ đáng báo động 86,61% – một thực trạng "trẻ em sinh ra trẻ em".

Đáng chú ý, cùng thời điểm, Bệnh viện Hùng Vương còn ghi nhận thêm 1.009 trường hợp khác, bao gồm 798 trường hợp "trẻ em sinh ra trẻ em", không tiếp cận dịch vụ từ mô hình vì nhiều lý do.

Những con số này, theo ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố, "gây đau lòng và thương xót cho cả gia đình, cộng đồng và xã hội, ngay giữa TP.HCM phát triển bậc nhất cả nước này".

Dữ liệu từ Bồ Công Anh cũng phác họa một phần bức tranh về bạo lực giới tại thành phố, cho thấy nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em gái, còn người gây bạo lực phần lớn là nam giới. Một số trường hợp nạn nhân phải chịu đựng bạo lực đa tầng từ nhiều thành viên trong gia đình.

Nhân rộng mô hình, siết chặt vòng tay bảo vệ

Với những bài học kinh nghiệm quý báu từ Bồ Công Anh và tham khảo các mô hình quốc tế, TP.HCM đã quyết định nhân rộng mô hình. Ba mô hình mới tại Bệnh viện Nhi đồng I, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình, cùng với Trung tâm Công tác xã hội – Giáo dục dạy nghề Thiếu niên Thành phố (đầu ra của mô hình), sẽ hoạt động theo một quy trình phối hợp chặt chẽ.

Khi bệnh nhân đến khám và điều trị tại các bệnh viện này (đầu vào), đội ngũ y bác sĩ sẽ thực hiện sàng lọc. Nếu phát hiện dấu hiệu bị bạo lực, xâm hại, bệnh nhân sẽ được chuyển đến Phòng một cửa của bệnh viện.

Tại đây, nhân viên sẽ liên hệ với Trung tâm Công tác xã hội – Giáo dục dạy nghề Thiếu niên Thành phố để điều phối các dịch vụ hỗ trợ từ Sở Nội vụ, Sở Y tế, Công an, Tư pháp, Tòa án, các hội đoàn thể và chính quyền địa phương. Các cuộc họp hội chẩn ca sẽ được tổ chức để lấy lời khai, tư vấn tâm lý, pháp lý, chăm sóc sức khỏe cho nạn nhân và hỗ trợ gia đình ổn định, đồng thời theo dõi, quản lý ca tại cộng đồng.

Trường hợp cần tạm lánh khẩn cấp, nạn nhân sẽ được chuyển đến Trung tâm Công tác xã hội – Giáo dục dạy nghề Thiếu niên Thành phố để được chăm sóc, trị liệu và kết nối các dịch vụ cần thiết khác.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh: "Do tính phổ biến và phức tạp của vấn đề bạo lực trên cơ sở giới, không có một cơ quan, đơn vị, địa phương nào có thể một mình giải quyết chúng, mà cần có sự vào cuộc có sự điều phối nhịp nhàng của tất cả các bên liên quan".

Ông cũng hoan nghênh tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm của các sở ngành và đội ngũ y bác sĩ, đồng thời cảm ơn sự đồng hành của các tổ chức quốc tế như UN Women, UNICEF, UNFPA và các tổ chức xã hội đã không ngại khó khăn để cùng thành phố nhân rộng mô hình này.

Định hướng tương lai và cam kết hành động

Để đảm bảo hiệu quả bền vững của các mô hình, lãnh đạo thành phố đã đề ra nhiều nhiệm vụ cụ thể. Sở Y tế được giao chỉ đạo xây dựng quy trình khám chữa bệnh nhạy cảm giới, không gây thêm tổn thương cho nạn nhân, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các ngành để kết nối dịch vụ. Sở Nội vụ sẽ rà soát quy định ngân sách để đảm bảo kinh phí vận hành bền vững cho cả 4 mô hình, cũng như tham mưu bố trí nguồn nhân lực phù hợp, đặc biệt sau sáp nhập hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì xây dựng giải pháp hỗ trợ trẻ em, thanh thiếu niên là nạn nhân tiếp tục học tập, rà soát chương trình giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản. Sở Văn hóa và Thể thao được yêu cầu rà soát các hoạt động truyền thông, đảm bảo không còn định kiến giới, bất bình đẳng giới trong ngôn ngữ và hình ảnh tuyên truyền. Các bệnh viện và Trung tâm Công tác xã hội – Giáo dục dạy nghề Thiếu niên Thành phố cần bố trí nhân sự chuyên trách. Ngành Công an, Tư pháp, Tòa án, Viện kiểm sát cũng được đề nghị cử cán bộ tham gia để đảm bảo phối hợp liên ngành hiệu quả.

Với sự cam kết mạnh mẽ từ các cơ quan Liên Hợp Quốc, các tổ chức trong và ngoài nước, TP.HCM kỳ vọng các mô hình một cửa sẽ giúp phụ nữ và trẻ em nhận diện đúng các hành vi bạo lực, có kỹ năng từ chối và tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời, góp phần xây dựng một thành phố an toàn, bình đẳng và không bạo lực.

Thông Tin Liên Hệ Hỗ Trợ: Người bị bạo lực, xâm hại cần được trợ giúp có thể liên hệ qua:

Đường dây nóng: 1900 54 55 59 (tiếp nhận thông tin 24/7)

Trực tiếp tại Phòng Một cửa của các bệnh viện:


Bệnh viện Hùng Vương: Số 128 Hồng Bàng, Quận 5

Bệnh viện Nhi đồng I: Số 341 Sư Vạn Hạnh, Quận 10

Bệnh viện Nhi đồng Thành phố: Số 15 Võ Trần Chí, huyện Bình Chánh

Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Thành phố Hồ Chí Minh: Số 929 Trần Hưng Đạo, Quận 5

×