Một loài cá của Trung Quốc nguy cơ bị Mỹ áp thuế tới 79%, cơ hội nào cho Việt Nam?

Cá rô phi Trung Quốc bị áp thuế lên đến 79% ở thị trường Mỹ

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam dẫn nguồn từ undercurrentnews cho biết, thị trường cá rô phi và cá tra đang bước vào giai đoạn căng thẳng khi thời hạn Mỹ áp thuế ngày 9/4 đang đến gần.

Một số nhà xuất khẩu đã đẩy mạnh giao hàng trước thời hạn, trong khi những đơn vị khác vẫn đang do dự vì chưa rõ tình hình sẽ diễn biến như thế nào.

Hiện, thị trường cá rô phi Mỹ do các nhà cung cấp từ Trung Quốc, Indonesia và các nước Mỹ Latinh chi phối. Tuy nhiên, cá rô phi nhập từ Trung Quốc có thể đối mặt với mức thuế tích lũy lên đến 79%, trong khi cá tra từ Việt Nam có thể chịu mức thuế 46%.

Theo Cục Thống kê Dân số Mỹ, thị trường cá rô phi đã chịu áp lực kéo dài trong nhiều tháng, tuy nhiên giá bán buôn tại Mỹ vẫn giữ ở mức ổn định một cách đáng ngạc nhiên. Hiện tại, cá rô phi Trung Quốc đang chịu mức thuế 25% theo Mục 301 – được áp dụng từ cuộc chiến thương mại năm 2018. Trong năm nay, hai đợt thuế bổ sung 10% đã được triển khai, tiếp theo là mức thuế 34% theo thông báo "Ngày giải phóng", nâng tổng thuế tiềm tàng lên tới 79% nếu được áp dụng đầy đủ.

Tuy nhiên, giá trong nước vẫn chưa phản ánh đúng mức chi phí tăng này. Sự chênh lệch này đến từ nhiều yếu tố: tồn kho còn ở mức vừa phải, người mua ngần ngại chịu thêm chi phí, và đặc biệt là sự không rõ ràng về cách thức áp thuế, thời điểm thực hiện, ai sẽ gánh chịu chi phí và cách phân loại các lô hàng.

Chính vì vậy, nhiều nhà nhập khẩu hiện vẫn giữ nguyên giá, chờ thêm thông tin rõ ràng trước khi điều chỉnh giá bán ra thị trường. Theo các nguồn tin trong ngành, các nhà cung cấp tại Quảng Đông sẵn sàng giảm giá nhẹ để duy trì sản xuất, trong khi các nhà máy ở Hải Nam kém linh hoạt hơn do nguồn cung khan hiếm. Nhu cầu vận chuyển trước hạn chót ngày 9 tháng 4 đang tăng lên, khiến một số nhà nhập khẩu tranh thủ xuất hàng, trong khi số khác chọn cách bảo quản hàng trong kho lạnh và chờ đợi sự rõ ràng về chính sách thuế và khả năng đàm phán thương mại.

Xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ, cơ hội của Việt Nam

Trong khi cá rô phi Trung Quốc có nguy cơ bị áp mức thuế cao chưa từng có tại Mỹ thì xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Mỹ đang có sự tăng trưởng đáng kể. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, 2 tháng đầu năm nay, xuất khẩu cá rô phi (tilapia) sang Mỹ đạt gần 3 triệu USD, tăng 105% (tăng hơn gấp đôi) so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 47% tỷ trọng trong tổng xuất khẩu cá rô phi sang các thị trường.

Tuy nhiên, theo chuyên gia của VASEP, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang các thị trường nhiều năm nay chưa thực sự ghi được dấu ấn trên thị trường. Nguyên nhân đến từ việc đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn về cả giống, chất lượng, quy mô sản xuất, sản lượng,...

Việt Nam, với lợi thế về điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm trong lĩnh vực thủy sản, đang xem xét việc đầu tư vào sản xuất và xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ, bên cạnh sản phẩm cá thịt trắng xuất khẩu chủ lực là cá tra.

Bởi theo VASEP, Mỹ có nhu cầu cao đối với cá rô phi, bao gồm cả sản phẩm tươi và đông lạnh. Sự giảm sút từ các nhà cung cấp truyền thống mở ra cơ hội cho các quốc gia khác, bao gồm Việt Nam, tham gia và mở rộng thị phần.​

Trong khi đó, Việt Nam sở hữu điều kiện khí hậu và nguồn nước lý tưởng cho việc nuôi trồng cá rô phi và đã có kinh nghiệm đáng kể trong việc nuôi trồng và xuất khẩu các sản phẩm thủy sản như cá tra. Sự phát triển của các trung tâm sản xuất giống và việc đào tạo kỹ thuật cho nông dân giúp đảm bảo nguồn cung cấp giống chất lượng và kỹ thuật nuôi tiên tiến. Hiện nay, tỉnh An Giang đã trở thành trung tâm phát triển nuôi cá rô phi xuất khẩu, với sự hỗ trợ từ Trung tâm sản xuất giống thủy sản An Giang. ​

Tuy nhiên, theo VASEP, hiện nay, việc tổ chức sản xuất cá rô phi còn manh mún, thiếu liên kết chặt chẽ giữa các khâu từ sản xuất giống, nuôi trồng đến chế biến và tiêu thụ. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm cá rô phi Việt Nam.

Việc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP trong nuôi cá rô phi còn hạn chế, dẫn đến khó khăn trong việc đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. ​

"Mỹ áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ, quản lý chất lượng và tuân thủ các quy định để đáp ứng yêu cầu này. Bên cạnh đó, việc đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại, thuế chống bán phá giá hoặc các rào cản kỹ thuật khác có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam tại Mỹ. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát sao chính sách thương mại và có chiến lược ứng phó phù hợp", chuyên gia của VASEP khuyến cáo.

×