Một nhiệm kỳ trong sóng gió: Điều còn lại không chỉ là tăng trưởng...

Sáng 4/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương.

Cuối bài phát biểu, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ sự biết ơn sâu sắc nhất đến Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan, đơn vị, địa phương và toàn thể nhân dân; các cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên luôn sát cánh, chia sẻ ngọt bùi cùng với Chính phủ, các thành viên Chính phủ trong những lúc khó khăn, gian khổ và thách thức...

Còn nhớ, cách đây đúng 5 năm, ngày 5/4/2021, ông Phạm Minh Chính được Quốc hội bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Đó là một thời điểm đặc biệt khó khăn. Đất nước đang ở giữa đại dịch COVID-19. Nền kinh tế chịu sức ép lớn. Doanh nghiệp gặp khó. Đời sống nhiều người dân bị xáo trộn. Bộ máy điều hành phải cùng lúc lo chống dịch, giữ ổn định xã hội và duy trì nhịp phát triển. Đặt nhiệm kỳ này vào đúng bối cảnh ấy mới thấy hết giá trị của những kết quả đã đạt được trong chặng đường vừa qua.

Nếu phải chọn một điểm nổi bật nhất để nói về dấu ấn của Thủ tướng Phạm Minh Chính, tôi cho rằng đó là tinh thần hành động. Ông nhiều lần nhấn mạnh các thông điệp như “không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm”, “đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện”, “nghĩ thật, nói thật, làm thật, hiệu quả thật”.

Những câu nói ấy được người dân nhớ không chỉ vì dễ thuộc. Điều quan trọng hơn là chúng phản ánh đúng phong cách điều hành của cả nhiệm kỳ: Đi thẳng vào vấn đề, chấp nhận áp lực, không né việc khó và luôn thúc bộ máy chuyển từ nói sang làm.

“Dấu ấn lớn nhất của Thủ tướng Phạm Minh Chính là hình ảnh một người đứng đầu hành động quyết liệt, bám việc và không lùi bước trước khó khăn”.

Đây là điều rất quan trọng trong một giai đoạn nhiều biến động. Bởi ở thời điểm khó khăn, thị trường cần nhất là tín hiệu rõ. Doanh nghiệp cần nhất là phản ứng chính sách kịp thời. Người dân cần nhất là một bộ máy không thờ ơ với khó khăn của cuộc sống.

Một Chính phủ hành động nhanh, quyết liệt, bám sát thực tiễn vì thế có ý nghĩa không chỉ về quản trị, mà còn về tâm lý xã hội. Niềm tin nhiều khi không đến từ những khẩu hiệu lớn. Niềm tin đến từ cảm nhận rằng việc khó đang có người trực tiếp đứng ra xử lý.

Dấu ấn đầu tiên: Giữ nhịp phát triển trong một nhiệm kỳ đầy sóng gió

Đánh giá khách quan, dấu ấn kinh tế của nhiệm kỳ vừa qua là khá rõ. Theo báo cáo của Chính phủ, giai đoạn 2021-2025 Việt Nam đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu, 2 chỉ tiêu xấp xỉ đạt; riêng các năm 2024 và 2025 đều đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu. GDP năm 2025 tăng khoảng 8,02%; bình quân cả giai đoạn đạt khoảng 6,3%; quy mô nền kinh tế tăng từ khoảng 346 tỷ USD năm 2020 lên trên 510 tỷ USD năm 2025; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD...

Giá trị của những con số này không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng. Báo cáo của Chính phủ cho thấy lạm phát cả giai đoạn được kiểm soát dưới ngưỡng mục tiêu, thu ngân sách nhà nước ước đạt 9,6 triệu tỷ đồng, vượt kế hoạch, còn nợ công tiếp tục được giữ trong ngưỡng an toàn.

Nói cách khác, Chính phủ không chọn con đường tăng trưởng bằng mọi giá. Chính phủ cố giữ thế cân bằng giữa phục hồi và ổn định, giữa hỗ trợ và kỷ luật, giữa thúc đẩy phát triển và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Với một nền kinh tế đang phát triển, đó là bài toán không hề dễ.

Một dấu ấn đậm nét khác là câu chuyện hạ tầng. Trong nhiệm kỳ này, hạ tầng không được nhìn đơn thuần là xây thêm công trình. Hạ tầng được đặt trong logic mở không gian phát triển mới, tăng liên kết vùng, giảm chi phí logistics và tạo dư địa cho tăng trưởng dài hạn.

Theo báo cáo của Chính phủ, đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 3.345 km cao tốc đưa vào khai thác. Điều đáng nói không chỉ là con số, mà là cách thúc tiến độ: Tổ chức họp tại hiện trường, tháo gỡ từng nút thắt, đốc thúc theo thời gian cụ thể. Điều đó góp phần tạo nên hình ảnh rất rõ về một người đứng đầu bám việc đến cùng.

Ở đây có một thay đổi đáng chú ý trong văn hóa điều hành. Khi người đứng đầu trực tiếp bám công trường, bám tiến độ, bám từng khâu giải phóng mặt bằng, vốn, vật liệu, thủ tục, thông điệp gửi tới bộ máy là rất rõ: ết quả thực thi quan trọng hơn báo cáo. Đó là dấu ấn không nhỏ.

Bởi một nền hành chính muốn vận hành hiệu quả thì cuối cùng cũng phải quay về năng lực thực hiện, chứ không chỉ dừng ở khâu ban hành chủ trương. Nhiệm kỳ vừa qua, ít nhất ở nhiều việc lớn, đã cho thấy tinh thần thúc đẩy thực thi ấy.

Dấu ấn thứ hai: Gần dân, sát việc, tạo niềm tin

Nếu chỉ có thành tích kinh tế, một nhiệm kỳ chưa chắc đã để lại dấu ấn sâu trong xã hội. Trường hợp của Thủ tướng Phạm Minh Chính có điểm khác. Dấu ấn không chỉ nằm trên số liệu. Dấu ấn còn nằm ở hình ảnh một người đứng đầu Chính phủ thường xuyên xuất hiện ở nơi khó nhất, nóng nhất, cấp bách nhất.

Từ công trường, vùng thiên tai, khu nhà trọ công nhân, các cuộc đối thoại với nông dân, thanh niên, doanh nghiệp, đến các dự án nhà ở xã hội, xóa nhà tạm, nhà dột nát. Chính cách xuất hiện ấy tạo ra cảm nhận về một phong cách gần thực tiễn, gần dân, bám việc.

Một trong những điểm nhấn xuyên suốt của nhiệm kỳ là yêu cầu phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể, làm mục tiêu và động lực của phát triển. Trong chuyển đổi số, ông nhấn mạnh rõ rằng chuyển đổi số phải để người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi.

Với nông dân, ông yêu cầu người nông dân phải thực sự là chủ thể và được hưởng thụ thật từ thành quả đổi mới. Với doanh nghiệp, ông nhiều lần nói Chính phủ phải đồng hành, xem khó khăn của doanh nghiệp là khó khăn của mình để cùng tháo gỡ. Đó không chỉ là cách diễn đạt. Đó là một triết lý điều hành.

Từ góc nhìn kinh tế học phát triển, cách tiếp cận ấy là hợp lý. Một Chính phủ kiến tạo không thể chỉ lo quản lý theo mệnh lệnh hành chính. Một Chính phủ kiến tạo phải tạo niềm tin, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình phát triển. Khi người đứng đầu liên tục nhấn mạnh “người dân được thụ hưởng thật”, đó là cách nhắc cả hệ thống rằng mọi quyết sách cuối cùng đều phải đo bằng hiệu quả trong đời sống, chứ không phải chỉ bằng số lượng văn bản hay số cuộc họp.

Ở bình diện xã hội, dấu ấn “vì dân” của nhiệm kỳ được thể hiện qua những kết quả an sinh khá rõ. Theo báo cáo của Chính phủ, giai đoạn 2021-2025 đã chi khoảng 1,1 triệu tỷ đồng cho an sinh xã hội, hỗ trợ gần 700 nghìn tấn gạo cho người khó khăn, mở rộng trợ giúp thường xuyên cho trên 3,5 triệu người có công và người yếu thế. Thu nhập bình quân tháng của người lao động tăng từ 5,5 triệu đồng năm 2020 lên khoảng 8,3 triệu đồng năm 2025.

Đặc biệt, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và phát triển nhà ở xã hội là một dấu ấn xã hội rất đáng kể. Báo cáo của Chính phủ cho biết cả nước đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát sớm hơn kế hoạch với hơn 334 nghìn căn nhà; đồng thời triển khai xây dựng 633 nghìn căn nhà ở xã hội.

Những con số này không chỉ phản ánh khối lượng công việc đã làm. Nó còn phản ánh một cách tiếp cận rõ ràng: Thành quả phát triển phải chạm tới người thu nhập thấp, người yếu thế, công nhân, những gia đình còn khó khăn về chỗ ở. Một Chính phủ muốn được dân tin thì cuối cùng phải được nhận diện bằng những thay đổi cụ thể như vậy.

Dấu ấn thứ ba: Chuẩn mực hành động cho người kế nhiệm

Đánh giá công bằng, nhiệm kỳ vừa qua có nhiều thành tựu, nhưng cũng còn những điều chưa trọn vẹn. Báo cáo của Chính phủ nêu rõ vẫn còn 4/26 chỉ tiêu chưa đạt, trong đó có tăng trưởng GDP bình quân cả giai đoạn chưa chạm mục tiêu 6,5-7%...

Và ở điểm này, giá trị của nhiệm kỳ Thủ tướng Phạm Minh Chính không chỉ nằm ở kết quả, mà còn nằm ở bài học.

Bài học đầu tiên là người đứng đầu Chính phủ phải là người của hành động. Không thể chỉ giỏi phát biểu hay giỏi hoạch định, mà phải mạnh ở năng lực thúc đẩy việc thực thi.

Bài học thứ hai là phải bám sát thực tiễn, bởi thực tiễn luôn đi nhanh hơn giấy tờ.

Bài học thứ ba là phải lấy người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả của chính sách.

Và bài học cuối cùng là phải giữ ổn định vĩ mô như một nền tảng, nhưng không được để sự thận trọng làm mất đi cơ hội phát triển.

Đây chính là phần “di sản mềm” mà nhiệm kỳ vừa qua để lại.

Người nối tiếp cương vị này trong nhiệm kỳ tới chắc chắn sẽ đứng trước những bài toán khó hơn. Kỳ vọng của người dân cao hơn. Yêu cầu của doanh nghiệp lớn hơn. Cạnh tranh quốc tế gay gắt hơn. Không gian chính sách không còn rộng như trước.

Giai đoạn mới đòi hỏi không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà phải tăng trưởng bền vững hơn; không chỉ chuyển đổi số, mà phải tạo năng suất mới; không chỉ chuyển đổi xanh, mà phải biến điều đó thành năng lực cạnh tranh mới; không chỉ nói về cải cách thể chế, mà phải làm cho thể chế thực sự trở thành động lực phát triển.

Chính phủ đã xác định nhiều trọng tâm như hoàn thiện thể chế, phân cấp gắn với nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường kiểm tra giám sát trong chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV. Điều đó cho thấy chặng đường phía trước sẽ nặng nề hơn rất nhiều.

Vì thế, khi nhìn lại dấu ấn của Thủ tướng Phạm Minh Chính, theo tôi, không nên chỉ dừng ở lời khen. Điều quan trọng hơn là thấy được những gì nhiệm kỳ này gợi mở cho chặng đường tới. Đó là yêu cầu phải tiếp tục giữ tinh thần hành động. Phải tiếp tục bám việc, bám thực tiễn. Phải tiếp tục coi người dân và doanh nghiệp là trung tâm. Đồng thời phải làm tốt hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn trong xử lý những vấn đề mới.

Người dân có quyền kỳ vọng điều đó ở người kế nhiệm. Bởi nền móng đã có, nhưng thách thức cũng đang lớn dần. Và trong bối cảnh ấy, điều đất nước cần vẫn là một người đứng đầu dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đi tới cùng trong thực thi chính sách.

Nhìn một cách khái quát, có thể gói gọn dấu ấn của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong nhiệm kỳ vừa qua bằng bốn chữ "Hành động, bám việc, gần dân, vì dân". Hành động để vượt qua giai đoạn khó nhất. Bám việc để tháo gỡ điểm nghẽn. Gần dân để hiểu thực tiễn và lắng nghe hơi thở cuộc sống. Vì dân để mọi chính sách cuối cùng phải quay lại với chất lượng sống, cơ hội phát triển và niềm tin xã hội.

Đó là những dấu ấn đáng ghi nhận. Cũng từ những dấu ấn ấy, người dân có quyền kỳ vọng người tiếp nối trọng trách này trong nhiệm kỳ tới sẽ kế thừa tinh thần hành động đó và làm tốt hơn nữa trước những thách thức mới đang đặt ra.

“Nhiệm kỳ tới sẽ khó hơn, vì thế người kế nhiệm không chỉ cần kế thừa tinh thần hành động, mà còn phải làm nhanh hơn, tốt hơn và hiệu quả hơn".

×