Ngày càng nhiều lao động thất nghiệp ở tuổi trung niên, dù có tay nghề, kinh nghiệm

Thất nghiệp vì "không còn trẻ cũng chưa già"

Từ 3 tháng nay chị Nguyễn Thị Hương (42 tuổi - tên nhân vật đã được thay đổi) ở Hà Đông, Hà Nội rơi vào cảnh thất nghiệp nhưng vẫn chưa tìm được việc làm. Chị vốn là nhân viên kế toán ở một công ty du lịch, nhưng sau thời gian công ty chuyển địa điểm cách nhà 40km chị Hương quyết định xin nghỉ việc.

"Thời điểm xin vào công ty làm việc tôi đã 37 tuổi, lúc này công ty không muốn tuyển dụng nhưng tôi đàm phán và chấp nhận lương thấp hơn so với các lao động khác; ngoài ra, công ty cũng không phải ký hợp đồng lao động, không tốn chi phí đóng BHXH vì thế họ nhận luôn. Mỗi tháng tôi nhận một khoản lương cứng 8 triệu đồng. Ai ngờ mới làm được mấy năm thì công ty lại chuyển chỗ mới, xa nhà quá, nên tôi xin nghỉ việc", chị Hương kể.

Sau khi mất việc chị Hương đã thử đi tìm việc vài nơi nhưng không được, chị được bạn bè giới thiệu công việc nhưng các công ty không nhận. Nhiều nơi còn từ chối thẳng với lý do là: "Công ty cần tuyển kế toán trẻ, năng động để thường xuyên di chuyển, thích ứng với nhiều công việc khác nhau".

Lương không có, lại không được hưởng trợ cấp thất nghiệp nên cuộc sống của chị gặp rất nhiều khó khăn. Giờ đây, chị đành ở nhà buôn bán hoa quả, bán hàng online ở chung cư. Mỗi ngày cố kiếm 200-300 nghìn đồng, kiếm thu nhập sống cho qua ngày.

"Không có thu nhập ổn định, nên giờ tôi chỉ cố buôn bán kiếm mấy đồng đủ tiền đóng học cho con và sống qua ngày. Hy vọng ra ngoài Tết sẽ tìm được công việc mới, dù bán hàng hay làm văn phòng cũng được chỉ mong có công việc, thu nhập ổn định", chị Hương chia sẻ.

Tương tự, nửa năm nay, chị Nguyễn Thị Thu, 38 tuổi (quê xã Nam Đồng, Ninh Bình) hiện đang ở trọ tại Hà Nội đã hàng chục lần đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tìm việc nhưng vẫn chưa nơi nào nhận.

Mất việc tháng 7/2025, ở tuổi 38 khi đang làm nhân viên tại một cửa hàng văn phòng phẩm tại phường Hà Đông (Hà Nội), chị Thu vật vã tìm việc làm mới và cầm cự bằng công việc làm cộng tác viên bán hàng.

“Cả gia đình trông chờ vào tiền lương 13 triệu đồng/tháng của chồng tôi. Con gái tôi năm nay lên cấp 2, chuyện học hành sẽ tốn kém nhiều hơn. Chưa xin được việc ngày nào tôi như lửa đốt ngày đó. Thu nhập từ công việc làm cộng tác viên bán hàng bấp bênh, tháng nhiều tôi kiếm được khoảng 6 triệu đồng, tháng ít vài triệu đồng, chưa đủ lo tiền ăn cho 3 miệng ăn”, chị Thu than thở.

Càng cận Tết, cơ hội việc làm ở những phiên tuyển dụng càng “co” lại nên chị Thu không hy vọng nhiều. “Nửa tháng nay tôi không làm cộng tác viên bán hàng mà làm dọn nhà, vệ sinh theo giờ cho các hộ gia đình, thu nhập cao hơn hẳn. Tuy nhiên, công việc vất vả nên tối nào tôi cũng đau người ê ẩm, sợ không trụ được lâu”, chị Thu nói.

Lao động phải thích ứng linh hoạt khi thất nghiệp

Ghi nhận của PV Báo Dân Việt tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm Hà Nội và các sàn giao dịch vệ tinh cho thấy, những ngày cuối năm lao động, nhất là nhóm lao động trung niên tới tìm việc khá nhiều. Không ít người từng làm quản lý, công nhân kỹ thuật, nhân viên văn phòng… nay phải chấp nhận ứng tuyển các vị trí thấp hơn, thu nhập kém hơn. Tuy nhiên, cơ hội vẫn rất hạn chế.

Ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết, xu hướng tuyển dụng "thích" tuyển dụng lao động trẻ đã có từ khá lâu, vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, nó ngày càng lan truyền và được rất nhiều các đơn vị áp dụng. Không riêng gì các đơn vị sản xuất, như các công ty, doanh nghiệp, ngay cả các doanh nghiệp tư vừa và nhỏ họ cũng "thích" xây dựng những hàng rào tuyển dụng. Nhiều doanh nghiệp nó sẵn sàng loại các hồ sơ nếu thấy lao động đã bước qua tuổi 35 hoặc 40 tuổi.

“Nhiều doanh nghiệp hiện nay ưu tiên tuyển lao động trẻ với lý do dễ đào tạo, thích nghi với môi trường số hóa và chi phí trả lương thấp. Trong các thông báo tuyển dụng, không ít nơi ngầm đặt giới hạn độ tuổi dưới 30 hoặc 35. Điều này khiến lao động trên 35 tuổi dù có kinh nghiệm vẫn bị loại ngay từ vòng hồ sơ. Không ít lao động gửi hàng chục bộ hồ sơ nhưng không nhận được phản hồi hoặc bị từ chối thẳng thừng khi biết tuổi thật”, ông Thành chia sẻ thực tế đang diễn ra tại thị trường lao động Thủ đô.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương - Chuyên gia lao động cho rằng: Khi không tìm được các công việc chính thức, lao động trung niên buộc phải thích ứng linh hoạt, chuyển sang các công việc tự do, thời vụ như chạy xe công nghệ, giao hàng, buôn bán nhỏ, làm thuê theo ngày. Những công việc này giúp họ có thu nhập trước mắt, nhưng thường bấp bênh, thiếu ổn định và không có an sinh xã hội.

"Mất việc không tìm được việc làm, không được hưởng trợ cấp thất nghiệp khiến nhiều lao động rơi vào đường túng quẫn buộc phải chấp nhận làm cả những công việc vất vả có thu nhập thấp, không đủ sinh sống. Điều này cũng làm tăng gánh nặng an sinh", bà Hương nói.

Theo bà Hương, Chính phủ cần có giải pháp hỗ trợ nhóm lao động, đặc biệt là lao động sau tuổi 35. Khi mất việc họ cần được hỗ trợ học nghề, chuyển đổi việc làm miễn phí, kể cả là có tham gia bảo hiểm thất nghiệp hay không. Ngoài ra, cũng cần tăng cường giám sát, thanh tra việc tư vấn giới thiệu, tuyển dụng lao động ở các công ty. Nếu thấy có những hình thức tuyển dụng việc làm không đúng theo luật cần tăng cường xử lý để răn đe.

×