Vì sao hồ tiêu trồng ở địa phận Bà Rịa–Vũng Tàu trước đây, nay là TPHCM lại có chất lượng tuyệt hảo, khách Tây còn mê?

Điều làm nên sự khác biệt ấy trước hết nằm ở điều kiện tự nhiên hiếm có. Các vùng chuyên canh tiêu nổi tiếng như Châu Đức hay Xuyên Mộc (địa phận Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây, nay là TPHCM) sở hữu nền đất đỏ bazan pha cát tơi xốp, thoát nước tốt – yếu tố cực kỳ quan trọng với cây hồ tiêu vốn rất nhạy cảm với úng nước và nấm bệnh.

Không chỉ vậy, khí hậu vùng Đông Nam Bộ với nền nhiệt ổn định, nhiều nắng, kết hợp hơi ẩm từ biển đã giúp trái tiêu tích tụ lượng tinh dầu cao hơn. Chính điều này tạo nên hương thơm đậm và vị cay đặc trưng của tiêu Bà Rịa – Vũng Tàu mà nhiều vùng trồng khác khó có được.

Đồng thời, nhiều nông dân địa phương còn giữ tập quán thu hoạch tiêu khi trái đã già, chín đều rồi mới đem phơi tự nhiên dưới nắng. Nhờ vậy, hạt tiêu sau thu hoạch thường đen bóng, chắc nặng và giữ được mùi thơm lâu.

Đặc biệt, vùng Châu Đức từng được xem là “thủ phủ hồ tiêu” của Đông Nam Bộ. Có giai đoạn, đi dọc các xã Bình Ba, Xuân Sơn, Nghĩa Thành, Sơn Bình… đâu đâu cũng phủ kín những trụ tiêu xanh mướt.

Người dân nơi đây có truyền thống trồng tiêu qua nhiều thế hệ nên tích lũy được kinh nghiệm chăm sóc, xử lý sâu bệnh và giữ độ màu mỡ cho đất.

Hồ tiêu Việt Nam củng cố vị thế dẫn đầu thế giới

Năm 2025 được xem là một trong những năm thành công nhất của ngành hồ tiêu Việt Nam khi lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 1,66 tỷ USD. Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), cả nước xuất khẩu hơn 247.000 tấn hồ tiêu, dù sản lượng giảm nhẹ nhưng giá trị lại tăng mạnh tới 26% nhờ giá thế giới duy trì ở mức cao.

Bước sang quý I/2026, đà tăng trưởng vẫn tiếp tục khi nhu cầu nhập khẩu từ nhiều thị trường lớn tăng cao. Hoa Kỳ hiện vẫn là khách hàng lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, trong đó lượng tiêu nhập khẩu từ Việt Nam tăng hơn 19% về sản lượng và hơn 21% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Hiện nay, Việt Nam đang chiếm khoảng 36,3% thị phần hồ tiêu toàn cầu, vượt xa nhiều quốc gia sản xuất lớn khác như Ấn Độ hay Brazil. Trong bối cảnh sản lượng hồ tiêu ở một số nước giảm do thời tiết bất lợi và dịch bệnh, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò trung tâm nguồn cung của thế giới.

Sự thành công của ngành hồ tiêu không chỉ đến từ sản lượng mà còn nhờ chiến lược nâng chất lượng, mở rộng thị trường và phát triển sản xuất bền vững. Hồ tiêu Việt Nam hiện đã xuất khẩu tới hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó nhiều thị trường khó tính ngày càng ưu tiên sản phẩm sạch, hữu cơ và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Theo giới thu mua và doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu, góp phần giúp hồ tiêu Việt Nam củng cố vị thế dẫn đầu thế giới có hồ tiêu trồng ở địa phận Bà Rịa – Vũng Tàu (trước đây, nay là TPHCM).

Vì sao chất lượng hồ tiêu Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là TPHCM) ngon tuyệt hảo?

Trong “bản đồ hồ tiêu” Việt Nam, tiêu Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là TPHCM) luôn được đánh giá rất cao về chất lượng. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho rằng tiêu ở đây có độ thơm và hàm lượng tinh dầu nổi trội, thích hợp cho phân khúc chế biến cao cấp.

Không chỉ nổi tiếng nhờ điều kiện tự nhiên, người trồng tiêu ở vùng này còn đang chuyển mạnh sang canh tác hữu cơ. Tại xã Bình Giã, TPHCM – vùng trồng tiêu lâu đời nhập từ xã Quảng Thành, Bình Trung và Bình Giã (cũ), địa phận Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây, nông dân hiện duy trì hàng trăm ha hồ tiêu và từng bước giảm sử dụng phân hóa học, thay bằng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học nhằm nâng chất lượng hạt tiêu.

Ông Trần Đức Quảng – Chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Giã (TPHCM) cho biết, cây hồ tiêu được xem là “vàng đen” của bà con, mang lại thu nhập ổn định nhiều năm qua. Dù có nhiều ý kiến về việc chuyển đổi sang cây trồng khác, nhưng thực tế diện tích hồ tiêu vẫn được giữ vững.

Ông Quảng khẳng định: “Cây hồ tiêu với cà phê vẫn là cây chủ lực của xã. Đây là cây gắn bó với nông dân từ lâu” .

Theo hội nông dân xã Bình giã, hiện diện tích hồ tiêu của xã Bình Giã 300–350 ha. Sản lượng bình quân 450 –500 tấn tiêu/năm (tùy vụ), năng suất trung bình 1,3 – 1,5 tấn/ha.

Hiện nay, Bình Giã (mới) vẫn duy trì hàng trăm ha hồ tiêu. Nhiều vườn tiêu được trồng lâu năm, tập trung tại các khu vực sản xuất truyền thống của xã.

Những năm gần đây, chính quyền địa phương định hướng bà con giảm dần việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, thay vào đó tăng cường sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học. Tạo đất, hạn chế sâu bệnh mà còn nâng chất lượng hạt tiêu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.

Khi giá tiêu phục hồi mạnh, nhiều hộ đã đầu tư chăm sóc lại vườn, áp dụng mô hình tưới tiết kiệm nước, sử dụng phân vi sinh và quản lý sâu bệnh theo hướng sinh học để phát triển bền vững.

Hiện, giá tiêu trong nước có thời điểm đạt khoảng 159.000 – 161.000 đồng/kg, cao hơn rất nhiều so với giai đoạn khó khăn trước đây. Giá tăng giúp người dân có thêm động lực giữ lại những vườn tiêu chất lượng cao thay vì chuyển đổi sang cây trồng khác.

Ông Nguyễn Văn Thành – một nông dân có hơn 20 năm gắn bó với cây tiêu tại xã Bình Giã, huyện Châu Đức (địa phận tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây, nay là TPHCM) cho biết, người dân nơi đây rất kỹ từ khâu chăm sóc đến thu hoạch tiêu.

“Tiêu muốn ngon thì phải để trái già mới hái. Nhiều nhà vườn nóng ruột thu sớm thì hạt nhẹ, ít thơm. Còn tiêu ở Châu Đức bà con thường để chín già rồi phơi nắng tự nhiên nên hạt đen bóng, cay và giữ mùi rất lâu”, ông Thành chia sẻ.

Theo ông Thành, trước đây vùng Bình Giã gần như nhà nào cũng trồng tiêu. Có giai đoạn giá tiêu lên cao, cây hồ tiêu giúp nhiều hộ dân xây nhà, mua xe và cho con cái ăn học. Dù hiện nay diện tích giảm do một phần người dân chuyển sang sầu riêng, nhưng những hộ còn giữ tiêu chủ yếu đều đầu tư theo hướng chất lượng cao.

“Nếu làm theo kiểu tận dụng đất, bón nhiều phân hóa học thì cây nhanh xuống. Giờ bà con chuyển dần sang dùng phân hữu cơ, men vi sinh để giữ đất và giữ chất lượng hạt tiêu”, ông nói thêm.

Dù diện tích hồ tiêu ở địa phân Bà Rịa – Vũng Tàu (trước đây) đã giảm so với thời kỳ đỉnh cao do tác động của dịch bệnh và biến động giá cả, nhưng những vùng còn giữ lại hiện nay chủ yếu tập trung vào chất lượng thay vì mở rộng ồ ạt. Chính hướng đi này đang giúp thương hiệu hồ tiêu Vũng Tàu tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong ngành hồ tiêu Việt Nam.

×