Bình luận
0
Từ đội viên Đội thiếu sinh quân đến Giáo sư ngành múa
Trong lịch sử nghệ thuật múa, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh là vị Giáo sư đầu tiên của ngành. Ông đã có nhiều đóng góp to lớn cho sự phát triển của ngành nghệ thuật múa Việt Nam. Ông là một trong số ít nghệ sĩ múa được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật.
GS.TS. Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh sinh năm 1933, mất năm 2022. Ông sinh ra ở làng nghề truyền thống Đa Sỹ, xã Kiến Hưng, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, TP Hà Nội).
Ông từng giữ chức Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Văn hóa; Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam; Tổng biên tập Tạp chí Nhịp điệu của Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam…
Lúc sinh thời, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh kể rằng, ông tham gia cách mạng từ năm 1946. Năm 13 tuổi, ông vào Đội thiếu sinh quân quyết tử của Thủ đô, từng tham gia chiến đấu trong 60 ngày khói lửa bảo vệ Hà Nội, giam cầm chân Pháp, tạo điều kiện cho cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ.
Chàng thiếu niên của gia đình nghèo trong làng Đa Sỹ ngày ấy không thể ngờ, nhờ quân đội mà mình “bén duyên” với nghệ thuật múa.
Theo đó, khi theo Trung đoàn Thủ đô rút lên chiến khu Việt Bắc, nghệ sĩ Lê Ngọc Canh đã được xem đồng bào dân tộc múa và được họ dạy nhiều điệu múa của đồng bào mình. Niềm yêu thích múa ngấm dần, trở thành một phần sở thích những lúc rỗi rãi. Đồng chí phụ trách Thiếu sinh quân lúc ấy thấy ông có vóc dáng nhỏ nhắn, lại yêu thích văn nghệ nên chuyển ông về Đội Văn nghệ phục vụ bộ đội và nhân dân chiến khu. Từ cái duyên ấy, tình yêu với những điệu múa, lời ca cứ ngấm sâu, lớn dần rồi thành cái nghiệp khiến GS.TS. Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh gắn bó tâm huyết trọn một đời.
Không bằng lòng với trình độ còn hạn hẹp của bản thân, vào quân đội, ông vừa công tác, vừa tranh thủ học văn hóa. Liên tiếp tốt nghiệp Đại học Sư phạm chuyên ngành Văn học, Đại học Ngoại ngữ chuyên tu tiếng Nga, tiếng Bulgari, nghệ sĩ Lê Ngọc Canh trở thành một trong số nghệ sĩ múa hiếm hoi được chọn sang Bulgari để đào tạo Tiến sĩ nghệ thuật học.
Trong thời gian này, cụ thể là năm 1962, nghệ sĩ Lê Ngọc Canh sáng tác kịch múa Anh hùng Bế Văn Đàn – tác phẩm đã đoạt Huy chương Vàng quốc gia và cùng các cộng sự sáng tác kịch múa Ngọn lửa Nghệ Tĩnh - tác phẩm sau này được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000.
Miệt mài 4 năm ở xứ người, vượt rất nhiều nỗi khó khăn, năm 1973, nghệ sĩ Lê Ngọc Canh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ nghệ thuật học. Ông trở thành một trong những Tiến sĩ nghệ thuật học đầu tiên của ngành múa. Trở về nước, ông cứ nhớ mãi lời thầy hướng dẫn: “Phát triển nghệ thuật múa phải bằng hai chân, cả lý luận và thực tiễn, nếu không sẽ giống như người bị cà thọt, khó đi được xa…” nên quyết định vừa tham gia biểu diễn, vừa nghiên cứu và sáng tác.
Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh có “biệt tài” bắt nhanh được những ý tưởng chợt lóe lên khi thực tiễn, chất liệu sống ăn nhập với những ký ức, kiến thức mà ông được trang bị, giúp ông có thể sáng tạo nhanh, chuẩn. Tài năng của ông liên tiếp được khẳng định qua các tác phẩm như: Giã gạo dưới trăng, Biển và lửa quê tôi, Ngẫu hứng tâm linh… Riêng tác phẩm Giã gạo dưới trăng từng được Huy chương Vàng quốc tế và được Nhà hát Ca múa nhạc Dân gian Bungari biểu diễn.
Trong gần 80 năm hoạt động nghệ thuật, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh đã tạo nên “gia tài” khổng lồ với 174 tác phẩm nghệ thuật, từ kịch múa, thơ múa, múa dân tộc đến múa hiện đại và những tác phẩm đó đưa lại cho ông hàng chục Giải thưởng và Bằng khen của Hội nghệ sĩ Múa Việt Nam, Huy chương Vàng và Huy chương Bạc quốc gia.
Không chỉ nổi bật trong lĩnh vực sáng tác, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh còn công bố rất nhiều công trình khoa học về nghệ thuật múa. Để làm công tác nghiên cứu, không như nhiều người chỉ chăm chú với sách vở, ông chấp nhận vất vả, yêu thích đi điền dã. Dấu chân ông trải khắp miền đất nước, từng trèo đèo lội suối, ăn ngủ cùng đồng bào từ vùng núi cao Tây Bắc, Tây Nguyên, Nam Trung Bộ cho tới mảng đất đồng bằng sông Cửu Long, Nam Bộ…
Đi để tìm hiểu, ghi chép, tìm cách bảo tồn những điệu múa cổ của các dân tộc ít người mà giàu truyền thống văn hóa như: Mường, Tày, Thái, Mông, Dao, Khơme, Chăm, Mạ…
GS.TS. Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh từng tâm sự rằng, ông đi nhiều vì đam mê, vì yêu thích nên không cảm thấy mệt mỏi mà còn vui, thấy mình “được” rất nhiều. Càng đi, ông càng thấy kho tàng nghệ thuật múa dân gian, dân tộc của đất nước mình phong phú và càng thấy kết quả lao động của mình nhỏ bé. Chưa kể, rất nhiều cái “được” khác, là tình cảm mộc mạc, chân thành, là nhiệt huyết, đam mê của các nghệ nhân múa khắp các vùng miền. Vì lẽ đó, khi được cùng ăn, cùng ở với đồng bào ông lại càng có thêm động lực để sáng tạo và nghiên cứu.
Ông từng làm chủ nhiệm đề tài nghiên cứu Sưu tầm và phục hồi múa cổ Thăng Long trong suốt 15 năm (2005-2019). Kết quả thật không phụ sự dày công sưu tầm, nghiên cứu khi nhóm nghiên cứu của ông đã sưu tầm, phục dựng hơn 50 điệu múa cổ như: múa Rắn lột ở phường Việt Hưng, quận Long Biên; múa Xếp chữ ở làng Chử Xá, xã Văn Đức, huyện Gia Lâm; múa Trống Bồng ở làng Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì…
GS.TS. Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh biên soạn và xuất bản hơn 20 cuốn sách, công trình nghiên cứu về nghệ thuật múa và văn hóa như: Đại cương nghệ thuật múa; Nghệ thuật múa chèo; Nghệ thuật múa tộc người Mạ; 100 điệu múa truyền thống Việt Nam; Nghệ thuật múa tín ngưỡng dân tộc Việt Nam; Nghệ thuật múa cổ truyền vùng Hà Nội mở rộng; Múa cổ truyền Thăng Long - Hà Nội; Văn hóa làng Đa Sỹ; Nghệ thuật múa trong lễ hội ở Thăng Long - Hà Nội… Ông là một trong những Tiến sĩ, nhà nghiên cứu được đánh giá cao bởi những tác phẩm nghiên cứu thực sự là cơ sở để “góp phần hình thành cơ sở lý luận, văn hóa, khoa học và cơ sở thực tiễn chuyên ngành nghệ thuật múa ở Việt Nam”.
Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh cũng nổi tiếng trong giới với tư cách là một nhà giáo tâm huyết và nhiệt thành. Ông đã tham gia giảng dạy tại 5 trường đại học và viện nghiên cứu; biên soạn 12 giáo trình là tác giả, được ứng dụng giảng dạy ở 7 trường đại học và viện nghiên cứu; hướng dẫn khoa học cho hàng chục Tiến sĩ, Thạc sĩ. Các học trò của ông có thể kể đến: Nghệ sĩ Nhân dân Ấu Dũng, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Văn, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Văn Hiếu, Nghệ sĩ Nhân dân Vũ Việt Cường…
Trọn một đời đam mê sáng tạo, nghiên cứu và giảng dạy nghệ thuật múa… GS.TS. Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh đã được nhận nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Lao động hạng Nhì năm 1998; Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật.
Ngoài ra, ông còn sở hữu Huy chương Vàng quốc tế; 17 Huy chương Vàng quốc gia; 3 Huy chương Vàng cho biên đạo, đạo diễn xuất sắc; 10 Huy chương Bạc quốc gia do Bộ VHTTDL trao tặng và danh hiệu Công dân Thủ đô Ưu tú năm 2020. Trước đó, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2001 và phong hàm Giáo sư năm 2014 - trở thành vị Giáo sư đầu tiên của nghệ thuật múa Việt Nam.
Những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh vẫn canh cánh nỗi trăn trở, đến thời điểm này, ông vẫn chưa tìm được người nào thực sự tâm huyết với nghệ thuật múa để tiếp nối sự nghiệp của ông trên con đường mà ông đã dành trọn một đời theo đuổi.
Thái Lan vs Myanmar là trận đấu thuộc lượt cuối bảng B ASEAN Cup 2026 và đội chủ nhà đủ sức thắng thuyết phục.
Chia sẻ
Đêm tân hôn, đáng lẽ tôi phải là người đàn bà hạnh phúc nhất. Giờ tôi lại là người đàn bà tỉnh táo nhất, tỉnh táo đến mức đau lòng.
Chia sẻ
Đối diện với cháu nội của người chiến hữu năm xưa, Trương Học Lương chỉ giữ vẻ mặt bình thản, gần như không để lộ bất kỳ cảm xúc nào. Trước những lời thăm hỏi chân thành và sự kính trọng của người đối diện, ông chỉ đáp lại bằng bốn chữ ngắn gọn: "Xin chào, cảm ơn”.
Chia sẻ
Bảng A ASEAN Cup 2026 đã kết thúc với ngôi đầu thuộc về ĐT Việt Nam đúng như dự đoán. Trong khi đó, ĐT Indonesia gây thất vọng tràn trề bởi phải dừng bước sớm.
Chia sẻ
Với cú đúp của Nguyễn Đình Bắc cùng bàn phản lưới nhà của Vakhim Im, ĐT Việt Nam nhẹ nhàng giành chiến thắng 3-1 trước ĐT Campuchia ở lượt trận cuối cùng bảng A ASEAN Cup 2026.
Chia sẻ
HLV Kim Sang-sik hài lòng với màn trình diễn của các học trò trong chiến thắng 3-1 trước Campuchia, đồng thời tiết lộ một số cầu thủ gặp vấn đề về sức khỏe và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xoay tua đội hình.
Chia sẻ
Nguyễn Đình Bắc có màn trình diễn ấn tượng trong chiến thắng 3-1 của ĐT Việt Nam trước ĐT Campuchia ở lượt cuối bảng A ASEAN Cup 2026. Tiền đạo sinh năm 2004 được BTC bình chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trận và có những chia sẻ thú vị sau khi ghi bàn ấn định chiến thắng.
Chia sẻ
Nếu chỉ nhìn vào cái chết, Trương Nghi dường như không có một kết cục quá bi thảm. Ông không bị xử tử, không chết trong ngục, cũng không bị kẻ thù phanh thây như nhiều nhân vật khác trong thời Chiến Quốc.
Chia sẻ
ĐT Việt Nam đã đánh bại ĐT Campuchia dù không có được màn trình diễn thực sự ấn tượng. Với cá nhân đội trưởng Quang Hải, anh đã tạo được cột mốc đáng tự hào khi ra sân đá chính.
Chia sẻ
HLV Gyotoku Koji của ĐT Campuchia thừa nhận ĐT Việt Nam sở hữu nhiều cầu thủ chất lượng và không dễ để tìm ra điểm yếu, đồng thời tin rằng thầy trò HLV Kim Sang-sik đủ khả năng tiến vào chung kết ASEAN Cup 2026.
Chia sẻ
Ngày 7/8, Bộ GDĐT nhận được thông tin về kết quả thi của Đội tuyển quốc gia Việt Nam dự thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) năm 2026.
Chia sẻ
Mặc dù ĐT Việt Nam có chiến thắng 3-1 trước ĐT Campuchia, nhưng HLV Kim Sang-sik vẫn có nhiều điều không hài lòng, đặc biệt là sự mất tập trung ở hàng thủ...
Chia sẻ
Phút 89, Lê Phạm Thành Long thực hiện đường chuyền để Nguyễn Đình Bắc xâm nhập vòng cấm và lốp bóng qua đầu thủ môn Hul Kimhuy, nâng tỷ số lên 3-1 cho ĐT Việt Nam qua đó hoàn tất cú đúp cho riêng mình.
Chia sẻ
ĐT Singapore đã thi đấu rất nỗ lực để giành được trận hòa 1-1 trước ĐT Indonesia và cùng đi tiếp với ĐT Việt Nam tại bảng A ASEAN Cup 2026.
Chia sẻ
Ở cuộc tiếp đón Campuchia trong khuôn khổ lượt trận cuối cùng bảng A ASEAN Cup 2026, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc toả sáng với cú đúp giúp ĐT Việt Nam giành chiến thắng 3-1.
Chia sẻ
Phút 84, Nguyễn Xuân Son thực hiện đường chuyền quá sâu trong vòng cấm nhưng Vakhim Im của ĐT Campuchia lại lóng ngóng phá bóng thẳng về lưới nhà, nâng tỷ số lên 2-1 cho các “Chiến binh Sao vàng”.
Chia sẻ
Cây tầm bóp (hay còn gọi là cây thù lù, bôm bốp) từ lâu đã quen thuộc với người dân Việt Nam như một loại rau dại mọc bờ rào. Tuy nhiên, ít ai biết rằng loại cây mộc mạc này lại là một vị thuốc quý trong Đông y và được y học hiện đại đánh giá cao.
Chia sẻ
Hơn 400 lao động Hà Tĩnh đã tham gia phiên tuyển dụng của VinFast, tìm kiếm cơ hội việc làm với mức lương từ 10-18 triệu đồng/tháng cùng nhiều chính sách phúc lợi hấp dẫn.
Chia sẻ
Các nước Liên minh châu Âu (EU) đang từ chối chuyển giao tên lửa đánh chặn cho các hệ thống phòng không Patriot của Ukraine do lo ngại việc này sẽ làm cạn kiệt kho dự trữ của chính họ - tờ Washington Post dẫn các nguồn tin riêng cho biết.
Chia sẻ
Trong khi giá các mặt hàng thực phẩm thiết yếu trong nước đồng loạt "giảm nhiệt", xuất khẩu sầu riêng và thủy sản lại ghi nhận đà tăng trưởng kỷ lục, hướng tới cột mốc hàng tỷ USD. Tuy nhiên, bà con ngư dân cần đặc biệt chú ý khi áp thấp nhiệt đới vừa xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ, gây biển động mạnh và sóng cao 1,5 - 5m.
Chia sẻ
Ngày 7/8, Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (C.P. Việt Nam) tổ chức Lễ khánh thành Nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản Cà Mau - C.P. Việt Nam. Đây là nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản thứ 4 của Tập đoàn C.P. tại Việt Nam, nâng tổng công suất sản xuất thức ăn thủy sản của doanh nghiệp lên hơn 650.000 tấn/năm, góp phần cung ứng các giải pháp dinh dưỡng tiên tiến đầu vào phục vụ ngành nuôi tôm, tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương và góp phần nâng cao giá trị chuỗi tôm, thúc đẩy ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững.
Chia sẻ
Ngay từ sáng sớm ngày 7/8, gần 300 cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng chức năng đã phối hợp khai quật, lấy mẫu hài cốt của 469 liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Mai Dịch. Đây là một trong những đợt lấy mẫu ADN nhằm phục vụ công tác xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ trên địa bàn Hà Nội.
Chia sẻ
Nga và Trung Quốc được cho là đang đẩy mạnh hỗ trợ quân sự và chia sẻ tình báo cho Iran trong bối cảnh xung đột vũ trang giữa Tehran và Washington tiếp tục leo thang, Uawire đưa tin. Theo các chuyên gia, động thái của Moscow và Bắc Kinh không chỉ nhằm hỗ trợ Iran mà còn phản ánh những tính toán chiến lược riêng của 2 cường quốc này trong cuộc cạnh tranh với Mỹ.
Chia sẻ
Phút 18, Nguyễn Hoàng Đức thực hiện đường chuyển để Nguyễn Đình Bắc đột phá xâm nhập vòng cấm rồi dứt điểm lạnh lùng hạ thủ môn Hul Kimhuy, mở tỷ số cho ĐT Việt Nam.
Chia sẻ
Tiến Linh, Tuấn Hải hết cơ hội dự FIFA ASEAN Cup 2026?; Ivan Toney sắp phải hầu toà; Arsenal gây sốc với ý định mua Romero; Rashford và Mainoo chuẩn bị hội quân cùng M.U; Napoli muốn chiêu mộ Gabriel Jesus.
Chia sẻ
Nga đang tung chiến dịch cô lập và bóp nghẹt lực lượng Ukraine tại thành phố Sloviansk và Kramatorsk - hai trung tâm phòng thủ lớn nhất của "Vành đai Pháo đài" ở Donetsk bằng cách cắt đứt nguồn tiếp tế đạn dược, nhiên liệu và quân tăng viện.
Chia sẻ
Trước giờ bóng lăn ở lượt trận cuối bảng A ASEAN Cup 2026 giữa Đội tuyển Việt Nam và Campuchia, khu vực sân vận động Mỹ Đình đã rực đỏ sắc cờ Tổ quốc. Hàng nghìn cổ động viên đổ về sân từ sớm, tạo nên bầu không khí cuồng nhiệt với những tiếng hò reo, tiếng trống cổ vũ và niềm kỳ vọng tiếp thêm sức mạnh cho thầy trò HLV Kim Sang-sik.
Chia sẻ
Tại cơ quan điều tra, Khánh Sky (tức Nguyễn Văn Hợi) và "Vua quạt" Trần Đình Tiệp khai và thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật.
Chia sẻ
Sau khi bị khởi tố, Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky) khai thường xuyên sử dụng lời lẽ tục tĩu trên livestream để thu hút lượt xem, tăng tương tác bán hàng. Cơ quan điều tra xác định hành vi của Hợi cùng các bị can đã gây ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội và không gian mạng.
Chia sẻ
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, con giáp tuổi Mão tìm thấy niềm vui lớn lao khi được giao lưu với những người cùng chí hướng trong tháng 8.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
