Người chắp bút "Lê Vân yêu và sống" viết hồi ký để "xé bỏ" mặt nạ của mình

Tự truyện Lê Vân yêu và sống (NXB Hội Nhà văn) do Bùi Mai Hạnh thể hiện được xuất bản đã khiến dư luận xã hội bùng lên dữ dội và gay gắt. Vì đây là lần đầu tiên ở Việt Nam một phụ nữ, mà lại là một diễn viên nổi tiếng, tự phơi trần cuộc đời riêng của mình trước mắt mọi người bằng một cuốn sách.

Một cuốn sách khiến người đọc sửng sốt bàng hoàng với những chấn thương tinh thần mà người nữ diễn viên xinh đẹp và vinh quang đã phải chịu và tưởng như chỉ có “sống để dạ chết mang đi”. Vậy mà người mang chúng đã quyết định nói ra, nói hết, nói như sự sám hối. Và người Nghệ sĩ Ưu tú Lê Vân chọn để kể chuyện đời mình là Bùi Mai Hạnh. Nhưng tại sao Vân lại chọn Hạnh khi mà 9 tháng trước khi bản thảo cuốn sách xong xuôi hai người chưa hề quen biết nhau? Vân hỏi Hạnh tại sao lại muốn viết về cuộc đời chị? Một phần đề tựa của nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên dành cho cuốn hồi ký Người xé mặt nạ của Bùi Mai Hạnh.

Trả lời câu hỏi Lê Vân lại đồng ý kể đời mình cho một người xa lạ như Bùi Mai Hạnh. Nghệ sĩ Ưu tú Lê Vân từng trả lời nhấn từng từ: "Bằng linh cảm". Và linh cảm của Lê Vân đã đúng. "Ta cũng nòi tình thương người đồng điệu" (Chu Mạnh Trinh). Bùi Mai Hạnh cũng là người mang trong mình những chấn thương nặng nề mà muốn thoát khỏi, muốn được chữa lành thì chỉ bằng cách là phải nói ra.

Năm 2023, 17 năm sau tự truyện Lê Vân - yêu và sống do Bùi Mai Hạnh thể hiện xuất bản thành sách, chị đã hoàn thành bản thảo cuốn hồi ký viết về những chấn thương và quá trình chữa lành của mình mang tên Người xé mặt nạ. Cuốn sách sẽ được xuất bản trong năm 2025 được dự đoán cũng sẽ gây dư luận” - một phần đề tựa của nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên dành cho cuốn hồi ký Người xé mặt nạ của Bùi Mai Hạnh.

Tại buổi ra mắt cuốn hồi ký Người xé mặt nạ, tác giả Bùi Mai Hạnh – đã chia sẻ những câu chuyện riêng tư và lý do khiến bà quyết định viết nên cuốn sách chứa nhiều sự thật trần trụi về hành trình chữa lành của chính mình và những người phụ nữ từng đi qua đời bà.

Bùi Mai Hạnh kể rằng bà luôn day dứt khi nhớ về khoảnh khắc cuối đời của mẹ. Trước lúc mất, mẹ nắm tay và nói: “Cả đời mẹ cứ tưởng mình khôn, hóa ra lại là dại". Khoảnh khắc ấy, theo bà, là cú đánh thức lớn nhất: “Tôi không muốn bất kỳ người phụ nữ Việt Nam nào phải chết trong tiếc nuối cuộc đời mình như mẹ tôi".

Nỗi ám ảnh về những hy sinh thầm lặng, những nỗi đau không được nói ra đã dẫn bà tìm đến coaching khi 48 tuổi. Bà khẳng định cuốn Người xé mặt nạ không phải tự truyện mà là hồi ký ghi lại những gì coaching đã giúp bà chuyển hóa: “Nhiều phụ nữ có đủ mọi thứ nhưng vẫn thấy thiếu, vẫn không hạnh phúc. Coaching giúp họ trả lời câu hỏi: Mình sinh ra để làm gì, chẳng lẽ chỉ để chịu đựng?”.

Trong sách, tác giả nhắc đến Nghệ Ưu tú Lê Vân như một trường hợp đặc biệt. Chỉ sau một lần trò chuyện, Nghệ Ưu tú Lê Vân mở lòng và kể lại những chuyện tưởng chừng sẽ mang theo suốt đời. “Tôi nhận ra rằng nhu cầu được nói ra lành mạnh hơn nhiều so với im lặng. Im lặng khiến con người dễ trầm cảm và kiệt quệ,” Bùi Mai Hạnh nói.

Từ những câu chuyện ấy, bà chọn cách viết bằng sự trung thực tuyệt đối. Bà thừa nhận: “Nói ra sự thật dễ hơn nói dối. Tôi có thể yếu đuối, có thể sai, nhưng tôi vẫn còn cái miệng để nói ra sự thật, để yêu thương cả những khuyết thiếu của bản thân.” Trong quá trình hoàn thiện bản thảo, Bùi Mai Hạnh đặt trước mặt mình câu nói: “Nếu biết ngày mai chết, anh sẽ viết gì hôm nay?”. Đó là lý do bà xem mỗi trang viết như dòng cuối cùng có thể để lại, buộc bản thân phải thành thật đến tận cùng.

Bùi Mai Hạnh cho rằng phụ nữ Việt Nam từ nhỏ đã được dạy phải hy sinh, phải nhẫn nhịn, phải sống theo chuẩn mực xã hội đặt ra. Trong cuốn sách, tác giả đề cập những trường hợp dám sống thật – người thay đổi từ lối sống đến cách ăn mặc để trở về đúng với con người mình – như minh chứng cho việc trung thực với bản thân luôn là lựa chọn khó khăn nhưng cần thiết. Tác giả cũng trích dẫn quan điểm của nhiều triết gia về giá trị của sự thẳng thắn, cho rằng người sống trung thực thường bị xa lánh vì họ buộc người khác đối diện sự thật khó chịu, nhưng đó lại là thứ giúp xã hội tiến bộ.

Sau hơn 20 năm trải qua nhiều biến cố – từ bệnh tật, gia đình đến những đổ vỡ nội tâm – Bùi Mai Hạnh cho rằng việc đối diện với chính mình đã khó, còn viết ra sự thật ấy lại càng khó hơn, đặc biệt với phụ nữ. Tuy vậy, bà tin rằng hồi ký này là cách để những người phụ nữ đang lạc lối soi chiếu đời mình, dám "xé bỏ" lớp mặt nạ mà xã hội vô hình áp lên họ. “Sự thật đôi khi đau, nhưng im lặng mới giết chết chúng ta,” tác giả nói. “Tôi viết Người xé mặt nạ để phụ nữ không phải chết trong sự tiếc nuối cuộc đời mình".

×