Nhà khoa học của nhà nông Vũ Xuân Dương: Kiến tạo ngành chế biến sữa ở nơi nông dân nuôi bò giỏi nhất Phú Thọ

Đưa nghiên cứu khỏi phòng thí nghiệm, ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp

Giải pháp kiến tạo của Tiến sĩ Dương là nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học lên men lactic vào sản xuất sữa từ sữa bò tươi nguyên chất, giúp người nông dân xã Vĩnh Thịnh (huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), nay là xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) nâng cao thu nhập.Tiến sĩ Vũ Xuân Dương (ngoài cùng bên trái ảnh) cùng các cộng sự tại công ty sữa Vĩnh Thịnh.

Sinh ra và lớn lên ở làng quê thuần nông trù phú xã Nhân Đạo (huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), nay là xã Hải Lựu, tỉnh Phú Thọ), như một lẽ tự nhiên, chàng trai Dương đã được truyền cảm hứng sâu sắc và quyết định lựa chọn theo học về lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2010, sau khi tốt nghiệp đại học, anh Dương về công tác tại Khoa Nông nghiệp của Trường Đại học Hùng Vương.

Trải qua hơn 20 năm học tập và giảng dạy, nghiên cứu về nông nghiệp, nam tiến sĩ tâm sự chưa bao giờ hoài nghi về lựa chọn của mình. Đến nay, tiến sĩ Dương đã gắn bó với Trường Đại học Hùng Vương hơn 15 năm, đảm nhiệm vị trí Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển - Viện Nghiên cứu Ứng dụng và Phát triển của trường.

“Trường Đại học Hùng Vương chính là ngôi nhà thứ hai, nơi đã đào tạo và hỗ trợ quá trình giảng dạy, nghiên cứu của tôi trong suốt thời gian qua. Để có được những thành tích như ngày hôm nay, tôi đã luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Ban lãnh đạo nhà trường, sự đồng hành, chia sẻ của thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè và sinh viên qua các thế hệ”, tiến sĩ Dương cho biết.

Và trong suốt hơn 15 năm qua, anh Dương vừa tích cực giảng dạy, nghiên cứu vừa thường xuyên đi xuống cánh đồng, trại chăn nuôi của người nông dân để thực hiện các đề tài dự án nghiên cứu khoa học. “Đi nhiều, tiếp xúc, làm việc càng sâu, tôi càng thấy rất rõ, người nông dân của chúng ta giỏi lắm, họ rất bản lĩnh, cần cù, chịu khó, giàu kinh nghiệm sản xuất trồng trọt, chăn nuôi”, anh Dương nói.

Anh Dương cảm thấy hạnh phúc vì công việc của mình có ý nghĩa - đã đưa nghiên cứu khoa học rời khỏi phòng thí nghiệm xuống từng thửa ruộng, chuồng nuôi giúp người nông dân vốn thiếu kiến thức công nghệ, thị trường được tiếp cận nhanh, thành thạo ứng dụng tiến bộ mới vào sản xuất nông nghiệp.

Từ đó, không ngừng mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập, hăng hái vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn, nông dân chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Tính đến nay, tiến sĩ Dương đã công bố 34 bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín trong nước và quốc tế. Hướng nghiên cứu chính mà anh Dương theo đuổi là thực hiện nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ; tham gia đào tạo, bồi dưỡng thực hiện liên kết hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ và sở hữu trí tuệ; tư vấn và thực hiện các hoạt động về nông nghiệp và phát triển nông thôn...

Từ năm 2020 đến nay, anh Dương và các cộng sự kiên trì thực hiện nghiên cứu, ứng dụng 5 đề tài vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp, đã phổ biến rộng rãi cho nông dân nhiều quy trình ứng dụng công nghệ, tổ chức liên kết nông dân tham gia vào hợp tác xã sản xuất theo chuỗi ngành hàng rau an toàn, thịt gà an toàn sinh học, trồng thanh long hữu cơ ruột đỏ…

Tới nay, rất nhiều hộ nông dân đã vươn lên mạnh mẽ phát triển kinh tế nông nghiệp, làm giàu nhờ ứng dụng các nghiên cứu và hướng dẫn ban đầu của anh Dương.

Kiến tạo ngành sữa thương hiệu “Vinhtuongmilk” của nông dân Phú Thọ

Nổi bật nhất là quá trình nghiên cứu, xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ sinh học nâng cao giá trị cho sản phẩm sữa bò tươi của tiến sĩ Dương bắt đầu triển khai từ năm 2020 ở xã Vĩnh Phú. Mô hình này đã nhanh chóng nhận được sự ủng hộ của các cấp, các ngành, của người nông dân vùng chăn nuôi bò sữa lớn nhất tỉnh Phú Thọ.

Theo anh Dương, người nông dân Vĩnh Phú có nghề chăn nuôi bò sữa rất phát triển, với hơn 15.000 con bò (chiếm trên 80% tổng đàn bò sữa của tỉnh) cho sản lượng sữa tươi đạt gần 100 tấn mỗi ngày.

Mặc dù có sản lượng sữa bò tươi lớn nhất tỉnh Phú Thọ nhưng vùng này chưa có cơ sở sản xuất chế biến các sản phẩm từ sữa bò. Hầu hết sữa tươi từ đàn bò được xuất bán nguyên liệu cho các công ty ngoài tỉnh thu mua nên giá cả khá bấp bênh, đã có lúc người nông dân phải đổ sữa bò vắt đi vì không có người thu mua; chưa tạo thành một ngành hàng sản xuất, không tạo thành thương hiệu sữa của địa phương, không được người tiêu dùng biết đến.

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, anh Dương thường xuyên bám sát tình hình chăn nuôi bò sữa thực tiễn ở xã Vĩnh Phú. Năm 2021, thông qua UBND xã kết nối tìm nhà đầu tư, tiến sĩ Dương đã gặp anh Nguyễn Tiến Lộc (một điển hình sản xuất kinh giỏi của quê hương xã Vĩnh Phú).

Cùng chung ấp ủ, lý tưởng lớn dựng xây thương hiệu sữa cho chính bà con nông dân, anh Lộc đã bắt tay cùng tiến sĩ Dương thành lập Công ty cổ phần chăn nuôi và chế biến sữa Vĩnh Thịnh (thôn Hoàng Xá, xã Vĩnh Phú), đánh dấu bước chuyển mình liên kết từ chăn nuôi nông hộ ứng dụng nghiên cứu công nghệ chuyển đổi thành mô hình kinh doanh công ty sản xuất sữa bò tươi quy mô, chuyên nghiệp với sản phẩm hàng hóa sữa mang thương hiệu “Vinhtuongmilk”.

Công ty sữa Vĩnh Thịnh có quy mô đầu tư với công suất thiết kế 1.500-2.000 tấn sản phẩm/năm, với hệ thống cơ sở hạ tầng, dây chuyền, thiết bị đồng bộ, hiện đại, quy trình sản xuất và quản lý đạt tiêu chuẩn ISO 22000:2018.

Theo đó, tiến sĩ Dương là nhà sáng lập đảm nhận vị trí cố vấn khoa học; anh Nguyễn Tiến Lộc làm Giám đốc Công ty cổ phần chăn nuôi và chế biến sữa Vĩnh Thịnh.

“Công ty sữa Vĩnh Thịnh là doanh nghiệp đầu tiên trên địa bàn hoạt động về chế biến sữa và các sản phẩm từ sữa bò tươi nguyên chất của người nông dân. Đây là mốc son, đánh dấu cột mốc tiên phong ngành sản xuất chế biến sữa, đóng góp quan trọng vào chuyển đổi cơ cấu, phát triển kinh tế nông thôn”, tiến sĩ Dương nhấn mạnh.

Gần 5 năm trôi qua, tiến sĩ Dương cùng Ban lãnh đạo xây dựng, phát triển Công ty Vĩnh Thịnh ngày càng vững mạnh, tăng cường liên kết bền vững 20 hộ nông dân chăn nuôi bò sữa cùng nâng cao chất lượng nguồn sữa tươi nguyên liệu, đa dạng mặt hàng sản phẩm chế biến sữa. “Vinhtuongmilk” trở thành thương hiệu sữa uy tín chất lượng, nổi tiếng của người nông dân Phú Thọ.

Hoạt động của công ty sữa Vĩnh Thịnh đang tạo việc làm thường xuyên cho hơn 20 lao động công nhân địa phương, thu nhập bình quân từ 7-12 triệu đồng/tháng/người.

Anh Trần Trung Thành (thôn Hoàng Xá, xã Vĩnh Phú) cho biết, gia đình anh nuôi bò sữa hơn 10 năm nay. Trước đây, gia đình anh bán sữa nguyên liệu cho công ty thu mua trên thị trường với giá khoảng 12.000 đồng/lít. Tuy nhiên, giá sữa “nhảy múa”, thay đổi liên tục.

Từ khi tham gia liên kiết sản xuất với công ty Vĩnh Thịnh, gia đình anh Thành được thu mua sữa ổn định, với giá cao hơn, đạt 15.000 đồng/lít. Hiện hộ anh Thành mở quy mô nuôi đàn bò sữa lên 50 con, mỗi ngày cho sản lượng khoảng 500 lít sữa.

Ngoài ra, anh Thành được Công ty Vĩnh Thịnh hướng dẫn phương pháp vệ sinh chuồng trại, kỹ thuật chăm sóc để đàn bò khỏe mạnh, cho chất lượng sữa tốt nhất. Nhiều năm trở lại đây, sau khi trừ chi phí, trung bình mỗi năm gia đình anh Thành thu lãi hơn 1 tỷ đồng, trở thành hộ sản xuất kinh doanh giỏi của địa phương.

Giám đốc Công ty cổ phần chăn nuôi và chế biến sữa Vĩnh Thịnh Nguyễn Tiến Lộc chia sẻ, nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình, ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, toàn bộ sản phẩm sữa “Vinhtuongmilk” đều được chế biến hoàn toàn từ nguồn sữa bò tươi nguyên chất, sử dụng hệ thống men vi sinh, lên men tự nhiên, tạo hương vị đặc trưng, tươi mới, thơm ngon, bổ dưỡng.

Năm 2023, các sản phẩm thương hiệu “Vinhthinhmilk” chế biến từ sữa của công ty gồm: sữa tươi thanh trùng không đường, sữa tươi thanh trùng có đường, sữa chua Vĩnh Tường, sữa chua nếp cẩm Vĩnh Tường, sữa chua uống được chứng nhận OCOP 3 sao của tỉnh.

Năm 2024, các sản phẩm tiếp tục nâng sao - đạt OCOP 4 sao, được vinh danh “Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc”.

“Tiến sĩ Dương là người kiến tạo, sáng lập công ty sữa Vĩnh Thịnh, cũng là người có công rất lớn để tạo bước chuyển từ chăn nuôi nông hộ thành phát triển ngành sữa địa phương mang thương hiệu sữa “Vinhtuongmilk” của nông dân Phú Thọ. Nếu như trước đây, không ai biết chúng tôi, nay thị trường mỗi ngày có hơn 15.000 khách hàng rộng khắp mọi miền thường xuyên sử dụng sản phẩm sữa tươi mới Vinhtuongmilk. Trong đó, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đón nhận sử dụng với số lượng lớn nhất”, ông Lộc chia sẻ.

Khát vọng phát triển thịnh vượng thương hiệu sữa của nhà nông

Về hành trình phía trước, Công ty sữa Vĩnh Thịnh luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu; khoa học, công nghệ là chìa khóa thành công cho mỗi dòng sản phẩm và cam kết mang đến nguồn sữa được kiểm soát, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và đáp ứng các chuẩn mực dinh dưỡng quốc gia và quốc tế.

Phát triển thương hiệu “Vinhtuongmilk” luôn lắng nghe và phục vụ nhu cầu dinh dưỡng của mọi đối tượng - từ trẻ nhỏ đến người già. Đồng thời, Vinhtuongmilk luôn đồng hành cùng người chăn nuôi bò sữa, nhà dinh dưỡng, thú y, quản lý hướng đến xây dựng vùng chăn nuôi, sản xuất sữa bò tập trung, xúc tiến các hoạt động vì cộng đồng và môi trường.

“Không chỉ đơn thuần nhập mua bò sữa giống, nhập khẩu máy móc công nghệ, “Vinhtuongmilk” khát vọng hướng tới mục tiêu làm chủ và sáng tạo công nghệ, xây dựng lực lượng đầu ngành, trở thành trung tâm tri thức sản xuất công nghiệp sữa đứng đầu của tỉnh Phú Thọ, không ngừng vươn xa, vươn cao nâng tầm quốc gia.

“Đây chính là cách Vinhtuongmilk chuẩn bị cho tương lai, giai đoạn phát triển mới, nơi mà sức mạnh của thương hiệu sản phẩm không chỉ đến từ thế mạnh địa phương, tài nguyên thiên nhiên, mà từ tri thức, công nghệ và con người”, anh Dương nói.

Theo lời anh Dương, hiện việc phát triển chế biến sữa của Công ty Vĩnh Thịnh gặp khó khăn lớn nhất về thiếu nhà đầu tư, thiếu vốn để hình thành vùng sản xuất sữa bò tập trung, quy mô lớn.

Anh Dương dẫn chứng, mức sản xuất của công ty mới đáp ứng được 1% sản lượng sữa bò tươi nguyên liệu của bà con trong vùng.

“Tôi mong muốn tỉnh Phú Thọ và các cấp các ngành tạo điều kiện cơ chế chính sách, thủ tục hành chính, ưu đãi đầu tư... để “Vinhtuongmilk” có thể thu hút được nhiều nhà đầu tư về mở rộng sản xuất, tạo thương hiệu lớn mạnh, vươn tầm chinh phục thị trường, góp phần vào khát vọng dựng xây quê hương đổi mới, người dân được hạnh phúc, khẳng định tầm vóc Việt Nam trên bản đồ công nghiệp sữa thế giới”, tiến sĩ Dương chia sẻ khát vọng phát triển thịnh vượng thương hiệu sữa của người nông dân Phú Thọ.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ Hoàng Xuân Giao đánh giá, tiến sĩ Vũ Xuân Dương là cán bộ trẻ giàu tâm huyết, luôn gắn bó, đồng hành cùng ngành nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Các nghiên cứu đề tài khoa học của tiến sĩ Dương được ứng dụng thực tiễn sản xuất mô hình nông nghiệp hiệu quả, không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao công nghệ, kỹ thuật, “cầm tay chỉ việc” mà còn giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ mạnh dạn tiếp cận tiến bộ bài bản tạo thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tăng thu nhập.

Với những đóng góp của mình, anh Dương nhiều lần được các cấp, ngành tuyên dương, khen thưởng. Mới đây nhất, 8/2025, anh là điển hình duy nhất của tỉnh Phú Thọ được Hội đồng bình chọn Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vinh danh là 1 trong 32 “Nhà khoa học của nhà nông 2025”.

×