"Nóng" từ Bộ Xây dựng: Đề xuất quy định mới hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt

Bộ Xây dựng cho biết, việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt nhằm tiếp tục thể chế hoá chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về chính sách phát triển đường sắt hiện đại, đồng bộ, bền vững, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện và kế hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng của đất nước.

Đồng thời, khắc phục những tồn tại, bất cập về thể chế, tạo động lực mới cho sự phát triển của ngành đường sắt, thúc đẩy tính cạnh tranh của phương thức vận tải đường sắt; nâng cao hiệu lực, hiệu quả phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân, cũng như công tác quản lý nhà nước về hoạt động đường sắt.

Dự thảo Nghị định được xây dựng trên cơ sở gộp các quy định của Nghị định số 56/2018/NĐ-CP ngày 16/4/2018 của Chính phủ quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt và Nghị định số 65/2018/NĐ-CP ngày 12/5/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Đường sắt 2017.

Bộ Xây dựng đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt. (Ảnh: AI)

Dự thảo Nghị định đề xuất sửa đổi, hoàn thiện một số quy định cho phù hợp với thực tiễn hiện nay, cụ thể như sau:

Sửa đổi, bổ sung quy định về đặt tên, đổi tên, tháo dỡ tuyến, tên ga đường sắt bảo đảm rõ ràng, đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và phù hợp với thực tiễn

Sửa đổi, bổ sung các quy định về phạm vi bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và phù hợp với thực tiễn hiện nay (Điều 13, Điều 14, Điều 15, Điều 20 dự thảo Nghị định).

Sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng công trình trong phạm vi đất dành cho đường sắt bảo đảm phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật Đường sắt như: quy định cụ thể các công trình được được phép xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông đường sắt; quy định yêu cầu đối với việc xây dựng đường gom trong phạm vi bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông đường sắt của đường sắt quốc gia hiện có và đường sắt chuyên dùng trong trường hợp không thể bố trí ngoài phạm vi đất dành cho đường sắt.

Sửa đổi quy định về điều kiện kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt và kinh doanh vận tải đường sắt trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Cụ thể, về điều kiện kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt. Dự thảo quy định, doanh nghiệp muốn tham gia kinh doanh trong lĩnh vực này trước hết phải được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Về nhân lực, quy định nêu rõ: người phụ trách bộ phận chuyên môn kỹ thuật về điều hành giao thông vận tải đường sắt phải có trình độ đại học chuyên ngành vận tải đường sắt và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực này. Người phụ trách bộ phận an toàn phải có trình độ đại học chuyên ngành xây dựng công trình đường sắt, đồng thời có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm trong một trong các lĩnh vực xây dựng, quản lý hoặc bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Tương tự, người đứng đầu bộ phận quản lý khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt cũng phải có bằng đại học và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc trong một trong các lĩnh vực nêu trên.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về tiêu chí xác định điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông đường sắt cho phù hợp (Điều 31, Điều 32 dự thảo Nghị định).

Đồng thời sửa đổi quy định bố trí nguồn kinh phí để quản lý, giảm, xóa bỏ đối với lối đi tự mở trên đường sắt quốc gia, đường sắt chuyên dùng theo hướng được bố trí từ nguồn ngân sách của địa phương và các nguồn kinh phí khác theo quy định của pháp luật.

Theo Điều 31, điểm đen tai nạn giao thông đường sắt được xác định dựa trên tình hình tai nạn xảy ra trong vòng một năm (12 tháng) tại cùng một vị trí. Cụ thể, một vị trí được coi là điểm đen nếu thuộc một trong các trường hợp sau: có ít nhất 2 vụ tai nạn giao thông có người chết; hoặc có từ 3 vụ tai nạn trở lên, trong đó có ít nhất 1 vụ có người chết; hoặc có từ 4 vụ tai nạn trở lên nhưng chỉ gây thương tích cho người.

Trong khi đó, Điều 32 quy định về tiêu chí xác định điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông đường sắt. Các điểm này được nhận diện thông qua hiện trạng kết cấu hạ tầng và cách thức tổ chức giao thông, khi có các yếu tố tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Cụ thể, đó có thể là nơi tầm nhìn của người điều khiển phương tiện bị hạn chế; đường ngang không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, hoặc khoảng cách giữa các đường ngang không phù hợp với quy định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng; hành lang an toàn giao thông đường sắt bị vi phạm hoặc cắt qua khu vực đông dân cư; hay những khu vực có nhiều lối đi tự mở qua đường sắt cùng các vị trí khác có nguy cơ gây mất an toàn.

Về kinh phí phục vụ công tác quản lý, giảm thiểu và xóa bỏ các điểm giao cắt không an toàn trên đường sắt, dự thảo nêu rõ: đối với các lối đi tự mở trên đường sắt quốc gia hoặc đường sắt chuyên dùng, nguồn kinh phí sẽ do địa phương bố trí từ ngân sách của mình và huy động thêm các nguồn hợp pháp khác theo quy định.

Đối với các đường ngang trên tuyến đường sắt quốc gia đã được xác định là vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt, kinh phí quản lý, xử lý và xóa bỏ sẽ được bảo đảm từ ngân sách trung ương, cùng với các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định.

Riêng đối với các trường hợp đường sắt chuyên dùng giao cắt với đường sắt quốc gia, các đường ngang trên đường sắt chuyên dùng, hoặc đường ngang do tổ chức, cá nhân tự sử dụng và đã được xác định là vị trí nguy hiểm, thì trách nhiệm bố trí kinh phí thuộc về chính chủ sở hữu tuyến đường sắt chuyên dùng hoặc tổ chức, cá nhân sử dụng.

Dự thảo Nghị định cũng đề xuất bổ sung một số quy định đã được Luật Đường sắt 2025.

Cụ thể, bổ sung quy định việc việc lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch tuyến đường sắt, ga đường sắt theo hướng thực hiện theo quy định tại Nghị định số 56/2019/NĐ-CP ngày 24/6/2019 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều liên quan đến lĩnh vực giao thông vận tải trong Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 luật có liên quan đến quy hoạch.

Bổ sung các quy định cụ thể về việc đưa vào khai thác, dừng khai thác tuyến, ga đường sắt để đáp ứng yêu cầu thực tế hiện nay do chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thực hiện.

Bổ sung quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể trong công tác quản lý, bảo trì công trình đường sắt dùng chung với đường bộ và công trình hạ tầng kỹ thuật đấu nối, sử dụng chung với công trình đường sắt để bảo đảm phù hợp với Điều 21, Điều 42 Luật Đường sắt.

Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai công tác quản, bảo trì cầu chung giữa đường sắt và đường bộ và đáp ứng nhu cầu thực tế trong thời gian tới một số cầu lớn có nhu cầu xây dựng để sử dụng chung cho cả đường sắt và đường bộ như cầu Lạch Huyện, cầu Cần Thơ 2... nhưng chưa có quy định pháp luật điều chỉnh.

Bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt, doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt, hành khách, người thuê vận tải nhằm cụ thể hoá quy định tại khoản 8 Điều 46, khoản 7 Điều 49 Luật Đường sắt trên cơ sở kế thừa quy định tại Điều 51, Điều 53, Điều 60, Điều 61 Luật Đường sắt 2017 và có chỉnh lý cho phù hợp với thực tế hiện nay.

×