Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Quy hoạch đô thị không thể tách rời nông thôn

Ngày 9/9, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp với các bộ ngành để nghe báo cáo, cho ý kiến góp ý Dự thảo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn sửa đổi (Dự thảo Luật); Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị và văn bản hướng dẫn (Dự thảo Nghị quyết).

Rút ngắn quy trình lập quy hoạch đô thị

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết các mục tiêu chính của lần sửa đổi này là hoàn thiện hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn, làm rõ mối quan hệ với hệ thống quy hoạch quốc gia và quy hoạch ngành.

Phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp, xác định rõ phạm vi, đối tượng lập quy hoạch thay cho cách tiếp cận cũ vốn dựa vào đơn vị hành chính (thành phố, thị xã, thị trấn).

Làm rõ các cấp độ quy hoạch, rút ngắn quy trình từ quy hoạch chung đến quản lý, tránh hình thức, bảo đảm khả thi trong triển khai dự án.

Đồng bộ giữa các loại quy hoạch, bảo đảm sự thống nhất về ranh giới giữa khu đô thị, khu kinh tế, khu du lịch quốc gia và các khu chức năng khác; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền, làm rõ trách nhiệm từng cấp chính quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Quy trình lập quy hoạch sẽ có thể rút ngắn. Trước đây, từ quy hoạch chung phải qua quy hoạch phân khu, rồi đến quy hoạch chi tiết; nay với công nghệ số và dữ liệu đầy đủ, có thể tích hợp, chỉ còn hai cấp: Quy hoạch chung (bao gồm nội dung phân khu) và quy hoạch chi tiết gắn với dự án.

Các nhiệm vụ lập quy hoạch cũng được tinh giản, bỏ bớt thủ tục không cần thiết, chỉ giữ lại yêu cầu như "đầu bài" để tư vấn nghiên cứu. Việc này nhằm giảm độ trễ, rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Một điểm mới quan trọng là phân cấp mạnh mẽ hơn nhưng linh hoạt. Cấp xã có thể tự lập, phê duyệt quy hoạch khi đủ năng lực; trường hợp vùng sâu, vùng xa chưa bảo đảm, cấp tỉnh sẽ trực tiếp hỗ trợ và quyết định.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn khẳng định, quy hoạch đô thị và nông thôn bao gồm đầy đủ chỉ tiêu kỹ thuật, kinh tế – xã hội, quy chuẩn xây dựng.

Chẳng hạn, mỗi đô thị khi phân loại theo cấp độ đều có quy định cụ thể về diện tích cây xanh, hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội. Nhờ đó, loại quy hoạch này có thể thay thế cho nhiều quy hoạch khác, kể cả kế hoạch sử dụng đất.

"Đây là công cụ kỹ thuật, khoa học, gắn chặt với phân bổ không gian, xác định công trình, dự án cụ thể; chứ không chỉ là những chỉ tiêu tăng trưởng chung chung", Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.

Nền tảng pháp lý cho quản lý, phát triển hệ thống đô thị - nông thôn

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu rõ, thời gian qua, quá trình xây dựng pháp luật trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, nông thôn còn nhiều hạn chế, từ nhận thức thiếu thống nhất, tư duy phân tán đến phương pháp luận chưa chặt chẽ. Điều đó dẫn tới hệ thống pháp luật chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu tính tổng thể, cản trở sự phát triển.

Trong khi đó, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn là nền tảng pháp lý cho quản lý, phát triển hệ thống đô thị - nông thôn trong nhiều thập niên tới, liên quan trực tiếp đến phát triển quốc gia, cần được xây dựng một cách căn cơ, đồng bộ và khắc phục triệt để những bất cập hiện nay.

Từ thực tế này, việc sửa đổi phải hướng đến 3 mục tiêu lớn. Trước hết, luật phải bảo đảm tính đồng bộ và thống nhất với hệ thống chính quyền hai cấp, gắn với phân cấp, phân quyền và xử lý triệt để những bất cập kéo dài.

Thứ hai, luật cần kế thừa những thành quả đã có là hàng trăm đô thị đã hình thành, nhiều quy hoạch vùng và chiến lược phát triển kinh tế – xã hội vẫn đang phát huy tác dụng, không thể phủ nhận hay xóa bỏ, nhưng phải được rà soát, điều chỉnh cho phù hợp.

Và cuối cùng, luật phải định hướng phát triển hiện đại, xây dựng quy hoạch tổng thể mạng lưới đô thị – nông thôn trên phạm vi toàn quốc; đồng thời phân loại đô thị dựa trên tiêu chí khoa học, có tính dự báo và phản ánh đúng chất lượng sống.

"Mấu chốt là cần xác định rõ bản chất quy hoạch đô thị và nông thôn là quy hoạch quốc gia hay quy hoạch ngành, cơ sở khoa học và vị trí pháp lý ra sao. Luật sửa đổi cũng phải định hình rõ các mô hình phát triển như đô thị nén, đô thị sinh thái, đô thị thông minh, đô thị theo hướng tuyến giao thông (TOD), đô thị vệ tinh… để bảo đảm định hướng dài hạn", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng cũng đặc biệt quan tâm đến nội dung quy hoạch nông thôn, bởi "trong một thành phố trực thuộc Trung ương vẫn có các khu vực nông thôn, vì vậy, quy hoạch đô thị không thể tách rời nông thôn".

Luật phải làm rõ mật độ, cơ cấu kinh tế, đất nông nghiệp, môi trường, hạ tầng và bản sắc kiến trúc nông thôn, đồng thời có mẫu thiết kế phù hợp cho từng vùng. Đây không chỉ là điều kiện để phát triển bền vững mà còn tạo quỹ đất cho quá trình đô thị hóa trong tương lai.

Phó Thủ tướng nêu rõ, Luật sửa đổi phải vừa giữ được những thành quả, di sản đã có, vừa loại bỏ những bất cập cũ, để mở ra một giai đoạn phát triển đô thị – nông thôn hiện đại, bền vững, phù hợp với bối cảnh mới.

Những vấn đề lớn, mang tính nguyên tắc phải được luật hóa, còn các vấn đề kỹ thuật, chi tiết sẽ giao Chính phủ quy định. Bộ tiêu chí phân loại đô thị cần được xây dựng rõ ràng, có thể đưa vào nghị quyết của Quốc hội hoặc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua để tạo cơ sở triển khai ngay.

×