Siêu đô thị TPHCM sau sáp nhập tỉnh, có 53 dân tộc thiểu số chung sống, giảm nghèo bằng các giải pháp cụ thể

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM hôm nay mang một diện mạo mới, không chỉ rộng hơn về địa giới, đông hơn về dân số mà còn đa dạng hơn về sắc màu văn hóa, với 53 dân tộc thiểu số, hơn 171.000 hộ và trên 509.000 người, chiếm gần 5% dân số toàn thành phố.

Trong cộng đồng ấy, người Hoa, Khmer, Chăm và Chơ Ro là 4 dân tộc có dân số đông và sinh sống tập trung thành cộng đồng. Mỗi dân tộc là một nét riêng, góp phần làm nên bản sắc đa dạng của TP.HCM – một đô thị công nghiệp, tài chính và dịch vụ hàng đầu cả nước.

Điều đáng trân trọng là dù sinh sống đan xen khắp vùng đất rộng hơn 6.700 km², đồng bào các dân tộc thiểu số luôn được thành phố quan tâm, chăm lo chu đáo – từ kinh tế, văn hóa, giáo dục đến đời sống tinh thần.

Chăm lo thiết thực cho cộng đồng dân tộc thiểu số

Những năm qua, TP.HCM (cũ) luôn coi công tác dân tộc là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn liền với mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Dưới sự lãnh đạo của Thành ủy và UBND thành phố, các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội và hỗ trợ nghề nghiệp, việc làm đã được triển khai sâu rộng đến từng khu dân cư, đặc biệt là các hộ dân tộc thiểu số.

Chỉ tính riêng giai đoạn 2021 - 2025, nguồn vốn hỗ trợ giảm nghèo đã giải ngân cho hơn 27.000 lượt hộ với tổng số tiền hơn 1.500 tỷ đồng, trong đó có 3.960 hộ dân tộc thiểu số được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển sản xuất. Hàng trăm nghìn thẻ bảo hiểm y tế, suất học bổng, hỗ trợ nhà ở và điện nước được cấp phát miễn phí. Hơn 800 căn nhà tình thương đã được xây mới, 1.600 căn được sửa chữa, mang lại mái ấm vững chắc cho những gia đình nghèo khó.

Bên cạnh đó, TP.HCM đã không còn hộ nghèo theo chuẩn quốc gia, và tiếp tục duy trì kết quả “không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo” theo chuẩn thành phố. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự thành công của Chương trình giảm nghèo bền vững – một trong những trụ cột lớn của chương trình mục tiêu quốc gia.

Tại Bình Dương (cũ), nhiều hộ là dân tộc thiểu số đã thoát nghèo nhờ chính sách tín dụng ưu đãi. Tỉnh đã giải ngân hơn 650 tỷ đồng cho hơn 14.000 lượt hộ vay, trong đó có 3.185 lượt hộ dân tộc thiểu số. Trong dịch Covid-19, 5.800 tỷ đồng đã được chi hỗ trợ người dân, trong đó có hàng ngàn hộ dân tộc thiểu số, một minh chứng sống động cho tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Ở Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), đời sống người Chơ Ro – dân tộc bản địa lâu đời nhất ở đây đang đổi thay từng ngày. Chương trình hỗ trợ nhà ở, điện nước, và đầu tư hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã xây dựng 113 công trình với tổng vốn hơn 440 tỷ đồng.

Hàng trăm căn nhà mới, hàng ngàn học sinh được hỗ trợ sách vở, dụng cụ học tập. Những con đường bê tông nối dài vào vùng sâu, những công trình nước sạch đến từng hộ dân là minh chứng cụ thể nhất cho sự quan tâm của Nhà nước.

Không chỉ là chính sách trên giấy, các hoạt động chăm lo được triển khai gắn với từng nhóm dân tộc: hỗ trợ người Khmer giữ nghề dệt truyền thống, khuyến khích người Chăm phát triển thương mại – dịch vụ, giúp người Hoa tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi, đồng thời tôn tạo và bảo tồn lễ hội, tiếng nói, chữ viết của từng cộng đồng.

Phát huy bản sắc, nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững

Bức tranh kinh tế – xã hội của TP.HCM sau sáp nhập cho thấy sự hòa quyện giữa phát triển đô thị hiện đại và nền văn hóa đa dân tộc đậm đà bản sắc. Đó cũng là nền tảng để thành phố triển khai Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2045 với nhiều giải pháp cụ thể.

Thành phố xác định, trước hết phải nâng cao nhận thức của toàn hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của công tác dân tộc; coi đây là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài. Cùng với đó, chính quyền các cấp sẽ lồng ghép chính sách dân tộc vào các chương trình phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là trong đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ khởi nghiệp cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Một hướng đi mới là khuyến khích doanh nhân, doanh nghiệp người dân tộc thiểu số tham gia đầu tư, sản xuất trong các ngành nghề phù hợp với thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0.

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật được tăng cường nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chống lại âm mưu chia rẽ dân tộc, đồng thời củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Thành phố tiếp tục phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, khuyến khích họ tham gia công tác xã hội, bảo đảm an ninh trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Các hoạt động lễ hội truyền thống như: Lễ hội Jang Vri, Jang Va của người Chơ Ro; Choi Chnam Thmay của người Khmer hay Tết Nguyên Tiêu của người Hoa vẫn được duy trì và hỗ trợ kinh phí thường niên. Những giá trị văn hóa đó không chỉ là niềm tự hào của từng dân tộc mà còn góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của cả thành phố.

Trong giai đoạn tới, thành phố đặt mục tiêu giảm nghèo đa chiều, nâng cao dân trí và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, tiếp tục đầu tư hạ tầng, mở lớp dạy nghề, tạo việc làm, phát triển văn hóa – du lịch gắn với bản sắc truyền thống, hướng tới xây dựng TPHCM trở thành đô thị đa văn hóa, nơi mọi dân tộc cùng chung một mái nhà, cùng phát triển thịnh vượng.

×