Tăng trưởng chạm đáy, Trung Quốc xoay trục, đặt cược vào kinh tế tư nhân

Theo China Briefing, sản xuất – xuất khẩu công nghệ cao và thặng dư thương mại gia tăng đang góp phần giúp nền kinh tế Trung Quốc duy trì đà tăng trưởng, trong khi cầu nội địa yếu và suy thoái bất động sản tiếp tục kéo chi tiêu và đầu tư đi xuống.

Bất động sản lao dốc “đáng báo động”

Dữ liệu chính thức cho thấy đầu tư tài sản cố định – bao gồm cả bất động sản bất ngờ giảm 0,5% trong 9 tháng đầu năm, trong khi giới phân tích do Reuters khảo sát từng dự đoán tăng 0,1%. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và sản xuất đều giảm tốc.

Đầu tư bất động sản tiếp tục lao dốc, giảm 13,9% trong 9 tháng đầu năm, so với mức giảm 12,9% của 8 tháng đầu.

Theo CNBC, chuyên gia Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management, nhận định trong một báo cáo rằng mức giảm này là “hiếm thấy và đáng báo động”, đồng thời cảnh báo tăng trưởng GDP quý IV có thể chịu áp lực đi xuống.

Theo dữ liệu từ Wind Information, lần gần nhất Trung Quốc ghi nhận sự sụt giảm trong đầu tư tài sản cố định là năm 2020 – thời điểm đại dịch bùng phát.

“Đà yếu của đầu tư bất động sản có thể kéo dài lâu hơn so với dự đoán trước đây. Đây có thể là một sự tái cấu trúc mang tính cơ cấu, và có khả năng đầu tư sẽ không bao giờ trở lại mức cũ. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc cần tìm cách khai thác đầu tư từ các lĩnh vực khác để lấp khoảng trống”, ông Bruce Pang, giảng viên Trường Kinh doanh Đại học Trung Văn Hồng Kông, nhận định.

Tiêu dùng trong nước vẫn yếu

Suy thoái bất động sản rõ ràng ngày càng là lực kéo mạnh cả về khối tài sản hộ gia đình và tiêu dùng ở Trung Quốc. Giá căn hộ ở một số thành phố lớn đã giảm tới 40 % từ đỉnh năm 2021, làm giảm niềm tin và khiến người tiêu dùng càng thận trọng.

Bán lẻ tháng 9 chỉ tăng 3,0 % so với cùng kỳ (mức thấp nhất từ cuối 2024). Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn mức 3,4% của tháng 8. Điều này cho thấy hộ gia đình Trung Quốc vẫn ngần ngại chi tiêu dù đã có các trợ cấp hướng tới mua hàng lớn như xe điện, thiết bị gia dụng và điện thoại thông minh. Do vậy, doanh số thiết bị gia dụng chỉ tăng 3,3% trong tháng 9 – so với mức tăng 25,3% của cả 9 tháng đầu năm.

“Khó có thể kích thích nhu cầu chi tiêu trong nước nếu chưa ổn định được thị trường nhà ở”, bà Dan Wang của Eurasia Group nhận định trên chương trình “Squawk Box Asia” của CNBC.

Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết, thu nhập khả dụng của cư dân đô thị tăng 4,5% trong 9 tháng đầu năm (sau khi điều chỉnh lạm phát), trong khi thu nhập người dân nông thôn tăng 6%. Tỷ lệ thất nghiệp đô thị giảm nhẹ xuống 5,2% trong tháng 9, từ mức 5,3% của tháng 8.

Điểm sáng trong xuất khẩu, sản xuất công nghiệp

Dữ liệu cũng cho thấy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu của Trung Quốc đang là những trụ cột hỗ trợ chính, vẫn duy trì khả năng chống chịu, bất chấp căng thẳng thương mại với Mỹ. Sản xuất công nghiệp tăng 6,5% trong tháng 9, vượt mức dự báo 5% và cao hơn mức 5,2% của tháng trước.

Các nhà máy của nước này được lợi từ nhu cầu mạnh ở nước ngoài, đặc biệt từ các thị trường đang phát triển, và đầu tư tăng vào thiết bị và sản xuất công nghệ cao.

Thặng dư thương mại của quốc gia tiếp tục gia tăng, tăng hơn 12 % trong quý 3, và dự kiến vượt US$1 nghìn tỷ trong năm – mức kỷ lục. Tuy vậy, căng thẳng thương mại leo thang và thuế suất tăng từ các nền kinh tế lớn, nổi bật là Mỹ và Liên minh Châu Âu, đặt ra rủi ro ngày càng lớn cho nhu cầu bên ngoài, theo China Briefing.

Nhìn chung, mặc dù National Bureau of Statistics of China (NBS) mô tả nền kinh tế Trung Quốc trong quý 3/2025 thể hiện “sức bật và sức sống mạnh mẽ”, song dữ liệu lại cho thấy phục hồi không đồng đều — mạnh ở sản lượng và xuất khẩu, nhưng bị hạn chế bởi niềm tin người tiêu dùng yếu và điều chỉnh cấu trúc kéo dài.

Trung Quốc tăng tốc trở thành cường quốc tài chính

Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XX với sự tham gia của Chủ tịch Tập Cận Bình và các lãnh đạo hàng đầu khác, Trung Quốc đã công bố Kế hoạch kinh tế 5 năm lần thứ 15 (2026-2030). Trong đó, Trung Quốc sẽ tiếp tục theo đuổi phát triển nền kinh tế chất lượng cao, tăng cường cải tổ, phát huy sự tương tác giữa thị trường hiệu quả và chính phủ, đồng thời đảm bảo phát triển lẫn an ninh.

Trung Quốc cũng đề ra các mục tiêu chủ yếu cho giai đoạn này. Đó là phát triển chất lượng cao, tăng năng lực tự chủ về khoa học - công nghệ, cải cách sâu rộng hơn, đạt bước tiến nổi bật về văn hóa và đạo đức xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống; phát triển bền vững theo sáng kiến "Trung Quốc tươi đẹp", cũng như củng cố an ninh quốc gia.

Tờ SCMP hôm 28/10 cho biết thêm rằng, trong đề xuất cho Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 vừa được Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc chính thức công bố cũng bao gồm các định hướng thể hiện sự ủng hộ chiến lược đối với khu vực kinh tế tư nhân và thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi đất nước thành một cường quốc tài chính.

Động thái này nhằm xoa dịu những lo ngại trên thị trường về vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong nền kinh tế Trung Quốc trong 5 năm tới, theo SCMP. Những thông điệp nói trên không được đề cập trong bản thông cáo được công bố hồi tuần trước sau khi kết thúc Hội nghị toàn thể lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương khóa XX.

Tài liệu đề xuất chính thức nêu rõ: “Nhà nước cần thực thi Luật Thúc đẩy Kinh tế Tư nhân, bảo đảm bằng các biện pháp pháp lý và thể chế việc tiếp cận bình đẳng với các yếu tố sản xuất, tham gia công bằng vào cạnh tranh thị trường, và bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể kinh tế tư nhân, qua đó phát triển và mở rộng khu vực kinh tế này.”

Tài liệu cũng nhấn mạnh việc “kích thích đầy đủ sức sống của tất cả các loại hình doanh nghiệp”, đồng thời khuyến khích phát triển đồng thời các hình thức sở hữu khác nhau, bao gồm cả sở hữu nhà nước, tập thể và tư nhân.

Ủy ban Trung ương cũng thúc đẩy việc mở rộng quyền tiếp cận của vốn tư nhân vào các dự án cơ sở hạ tầng chủ chốt, dưới sự hướng dẫn của các quỹ công.

Những khuyến nghị này xuất hiện sau các hành động khác của Bắc Kinh trong những năm gần đây nhằm thu hút chủ doanh nghiệp tư nhân và tăng cường niềm tin vào khu vực tư nhân giữa lúc nền kinh tế chững lại, theo SCMP.

Theo giới phân tích, việc bổ sung những nội dung cụ thể về khu vực tư nhân và sức mạnh tài chính vào bản đề xuất chính thức cho thấy Bắc Kinh muốn gửi đi tín hiệu ổn định và trấn an giới đầu tư, trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang đối mặt với tăng trưởng chậm lại, niềm tin kinh doanh suy yếu và dòng vốn đầu tư tư nhân sụt giảm.

×