Bình luận
0
Năm 1809, Vua Gia Long quyết định chuyển dinh lỵ Quảng Trị từ Ái Tử - Trà Liên về vùng đất cao Thạch Hãn. Đây là nơi hội đủ cả 3 đường giao thông: thủy, bộ và biển. Từ đây có thể dễ dàng tiến về kinh kỳ Huế, xuôi Nam hay ngược Bắc. Sự lựa chọn ấy không chỉ là bài toán quân sự, mà còn là sự đặt nền móng cho một trung tâm hành chính - chính trị của vùng đất trực lệ Kinh sư.
Quan Lưu thủ Nguyễn Cữu An trực tiếp điều hành việc dời lỵ sở và khởi dựng thành lũy. Ban đầu, công trình chỉ là một tòa thành đất hình chữ nhật, quy mô còn nhỏ nhưng đủ để khẳng định vị trí chiến lược của vùng đất này.
Sau hơn 20 năm, dưới triều Vua Minh Mạng, Thành Quảng Trị được mở rộng và nâng cấp. Năm 1833, nhà vua chỉ dụ cho “xây đắp tỉnh thành thực mong bền vững muôn đời”, giao cho Tuần phủ Nguyễn Tú cùng các quan quân giám sát. Thành được mở rộng thêm ba phía, biến từ hình chữ nhật sang gần như hình vuông, đồng thời đào mới hệ thống hào nước nối thẳng ra sông Thạch Hãn.
Điểm nhấn lớn nhất đến vào năm 1837. Minh Mạng cho lệnh kiên cố hóa toàn bộ thành bằng gạch. 4.000 dân binh địa phương được huy động, gạch, vôi hàu, mật mía đều tận dụng từ nguồn tại chỗ. Đá xây cổng được chở từ nơi khác về. Nhà vua còn đích thân ra Quảng Trị giám sát, ban thêm tiền gạo để dân phu không kiệt sức giữa mùa nắng gắt. Chỉ trong vòng hai tháng, công trình hoàn tất – một tốc độ hiếm có trong thời phong kiến. Khi thành xong, từ quan đến dân đều được khoản đãi tiệc yến, xem tuồng 3 ngày – một cách để triều đình ghi nhận công sức và lòng dân.
Trong gần 28 năm xây dựng, Thành Quảng Trị đã trải qua 3 giai đoạn: thành đất thời Gia Long, mở rộng thời Minh Mạng, và kiên cố hóa bằng gạch năm 1837. Kể từ đó, suốt 135 năm, tòa thành là trung tâm hành chính – chính trị của một tỉnh giáp kinh kỳ, đồng thời là công trình phòng thủ quan trọng.
Thành Quảng Trị được thiết kế theo lối Vauban – kiểu thành phòng thủ xuất hiện ở châu Âu từ thế kỷ XVII. Tổng thể thành có dạng hình vuông, chu vi khoảng hơn 2km, diện tích gần 19ha. Tường thành xây gạch bên ngoài, đất đắp bên trong, cao hơn 4m, dày từ 1 - 3 m.
Bốn góc thành là 4 pháo đài hình thoi, nhô ra như những “góc bầu”, cho phép bao quát và kiểm soát toàn bộ tường thành. 4 mặt thành mở 4 cửa: Nam môn (cửa Tiền), Bắc môn (cửa Hậu), Đông môn (cửa Tả), Tây môn (cửa Hữu). Trước mỗi cửa đều có cầu vòm bắc qua hào nước sâu 3m, rộng tới 8 trượng. Hệ thống hào này thông ra sông Thạch Hãn, vừa phòng thủ, vừa điều tiết nước.
Trên tường thành, những “pháo nhãn” được chừa sẵn để đặt súng. Mặt ngoài tường xây nghiêng, lớp gạch xếp giật cấp để ngăn leo trèo. Mặt trong dựng đứng, thuận lợi cho binh sĩ cơ động. Dưới chân thành còn có kho chứa vũ khí.
Bên trong thành là nơi đặt bộ máy cai trị của tỉnh Quảng Trị. Nổi bật nhất là hành cung – nơi vua nghỉ khi tuần du. Công trình theo kiểu nhà rường, mái ngói âm dương, cột sơn son thếp vàng. Trước Hành cung là Kỳ đài với cột cờ cao hơn 21m – biểu tượng quyền lực và niềm kiêu hãnh.
Xung quanh là hệ thống dinh thự của các quan lại: Tuần phủ, Án sát, Bố chính, Lãnh binh; nhà kiểm học, trại quân, nhà kho, nhà giam. Tất cả đều theo mô thức kiến trúc gỗ - ngói truyền thống, bổ sung bằng tường gạch vững chắc.
Những biến động qua thời cuộc
Từ khi hoàn thành năm 1837 đến đầu thế kỷ XX, diện mạo cơ bản của Thành Quảng Trị không thay đổi nhiều. Nhưng cùng với biến động lịch sử, công năng bên trong lại liên tục biến chuyển.
Thời Pháp thuộc, nơi đây trở thành trung tâm hành chính – quân sự của chính quyền bảo hộ. Ngoài hành cung và dinh thự cũ, người Pháp xây thêm nhà tù, đồn cảnh sát, kho vũ khí, trạm xá, bưu điện…
Đến thời chính quyền Sài Gòn (1954 – 1972), thành được đổi tên thành Đinh Công Tráng, biến thành doanh trại quân sự với nhà lính, sân vận động, nhà giam mở rộng. Các công trình gỗ - ngói xưa hầu hết bị phá hủy bởi thời gian và chiến tranh.
Sau những thăng trầm, đặc biệt là trận chiến 81 ngày đêm khốc liệt năm 1972, chỉ còn lại những bức tường thành loang lổ vết đạn. Nhưng quá trình dựng xây của tòa thành vẫn nhắc nhớ: đây không chỉ là nơi ghi dấu máu xương, mà còn là kết tinh của tầm nhìn chiến lược, của công sức hàng ngàn dân phu gần hai thế kỷ trước.
Thành cổ Quảng Trị, vì vậy, không chỉ là di tích chiến tranh. Nó là minh chứng cho sự giao thoa giữa nghệ thuật kiến trúc phương Tây với bản lĩnh tổ chức của người Việt, là trung tâm quyền lực của một vùng đất “yết hầu” trong suốt chiều dài lịch sử.
Hungary đã thông qua việc khởi động giai đoạn đàm phán đầu tiên về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Chia sẻ
Với tầm nhìn dài hạn và định hướng phát triển đồng bộ, phương án quy hoạch chung xã Bảo Thắng được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường vào năm 2030.
Chia sẻ
Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia do Nguyễn Đăng Dũng ở Tân Kỳ, Nghệ An cầm đầu chuyên nhắm vào “con mồi” là những người đàn ông thành đạt. Có người bị lừa đến 6,6 tỷ đồng chỉ trong 4 ngày.
Chia sẻ
Không chỉ đổi mới phương thức tuyên truyền nghị quyết bằng tiếng dân tộc, xã Bản Bo (Lai Châu) còn ghi dấu ấn với doanh thu ngân sách ấn tượng và sự chủ động đón đầu dự án cao tốc huyết mạch Bảo Hà - Lai Châu.
Chia sẻ
Điều khiến người ngoài ngạc nhiên nhất là Viên Thế Khải chưa từng chủ động đến phòng của bất kỳ bà vợ lẽ nào để ngủ qua đêm. Ngược lại, ông yêu cầu các bà luân phiên đến phòng ngủ của mình để “trực đêm”.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Hoài Huệ đã tạo thêm dấu ấn đậm nét với tác phẩm mới đầy tâm huyết trên sân khấu bài chòi
Chia sẻ
Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản số 3711/UBND-VP3 ngày 4/6/2026 yêu cầu các sở, ngành, địa phương ven biển (gồm địa phận tỉnh Nam Định cũ) khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện hoạt động trên biển, sẵn sàng lực lượng cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Chia sẻ
Tuy mới 26 tuổi nhưng tiền vệ Nguyễn Hữu Thắng đã có 7 năm khoác áo đội một Thể Công Viettel.
Chia sẻ
Công an tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố 1 đối tượng sinh năm 1996 ở xã Nam Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn "chạy án".
Chia sẻ
Ở cuộc đọ sức tại lượt trận thứ 2 vòng bảng giải U19 Đông Nam Á 2026, U19 Việt Nam thi đấu áp đảo và dễ dàng giành chiến thắng 5-0 trước U19 Myanmar.
Chia sẻ
4 người trong một gia đình ở phường Xuân Trường - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) đã xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói và tiêu chảy nghi bị ngộ độc nấm rừng thông.
Chia sẻ
Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát ngày 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump tiếp tục cuộc chiến với Iran, phản ánh những lo ngại ngày càng gia tăng ngay trong nội bộ đảng của ông đối với cuộc xung đột đã kéo dài ba tháng.
Chia sẻ
Cơ quan chức năng phát hiện một ổ nghi lừa đảo xuyên biên giới ở TP.HCM, qua kiểm tra có 18 người nước ngoài dương tính với chất ma túy.
Chia sẻ
Tại Giải Pickleball Michelob ULTRA - châu Á mở rộng 2026 diễn ra từ 4-7/6 ở TP.HCM, người hâm mộ chờ đợi Chờ Lý Hoàng Nam đối đầu Quang Dương để mang đến màn trình diễn mãn nhãn.
Chia sẻ
Kết luận phiên họp đầu tiên của Tổ công tác Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược sáng 4/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, phấn đấu có những sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên ngay trong năm 2026.
Chia sẻ
Quang Hải, Nguyễn Filip vắng mặt tại AFF ASEAN Cup 2026?; hôn thê của Ronaldo khoe dáng trên du thuyền; Nottingham Forest ra giá bán Elliot Anderson; Sir Alex lần đầu xuất hiện sau khi nhập viện; M.U duyệt chi 80 triệu bảng mua Mateus Fernandes.
Chia sẻ
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Chia sẻ
Sở hữu đường bờ biển dài bậc nhất châu Á, đứng trong nhóm dài nhất thế giới, quốc gia này không chỉ được biết đến là “xứ sở vạn đảo” mà còn là thiên đường biển đảo nổi tiếng.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, cách kiếm tiền của con giáp tuổi Hợi thật đáng ghen tị: trong khi những người khác đang tranh giành, họ lại gặt hái thành quả một cách dễ dàng.
Chia sẻ
Em có một ước mơ nhỏ: muốn xây dựng một "vườn hoa yêu thương" ở nơi em sinh sống. Em sẽ thu gom các hộp giấy, chai nhựa cũ để trồng hoa, mời các bạn cùng lớp cùng nhau chăm sóc và tặng những bông hoa đó cho những người già cô đơn, hay cho các bạn học sinh khó khăn, hay cho các bác thu gom rác. Em muốn mỗi người đều cảm thấy được yêu thương, được trân trọng, như cách em cảm thấy khi được bạn bè tiếp nhận và giúp đỡ.
Chia sẻ
Thời điểm này, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu (địa phận huyện Phong Thổ cũ) đang khẩn trương thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 của Trung ương. Theo phương án mà xã Khổng Lào xây dựng, sau sáp nhập, xã Khổng Lào dự kiến giảm từ 32 bản xuống còn 22 bản. Đại diện các bản trong xã cơ bản nhất trí với phương án sắp xếp, sáp nhập bản mà xã đã xây dựng.
Chia sẻ
Sơn La phát động chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026, lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.
Chia sẻ
Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các cố vấn rằng, ông sẽ không chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran, trừ khi Tehran gây ra thương vong cho quân nhân Mỹ trong bối cảnh Iran vừa phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời tấn công cả Sân bay Quốc tế Kuwait để đáp trả các hành động quân sự của Washington.
Chia sẻ
Qua công tác tuần tra địa bàn, lực lượng Công an xã Tân Minh (tỉnh Ninh Bình) phối hợp cùng cơ quan kiểm lâm đã phát hiện, bắt giữ một đối tượng đang vận chuyển trái phép một cá thể rắn hổ chúa đã bị giết mổ để giao cho khách.
Chia sẻ
Trên trang facebook cá nhân, tiền vệ Việt kiều Pháp Ryan Hà đã xác nhận sẽ chia tay HAGL khi mùa giải 2025/2026 khép lại. Cầu 28 tuổi này đã trải qua quãng thời gian không thành công.
Chia sẻ
Ngày 4/6, Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã ký ban hành kế hoạch về tổ chức lấy ý kiến nhân dân việc thành lập các phường trên địa bàn thành phố.
Chia sẻ
Không chỉ sở hữu Công viên địa chất toàn cầu độc đáo, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) còn chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, biến những nét đẹp bản địa thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Chia sẻ
Tại xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai (sáp nhập, hợp nhất từ 3 xã của huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ), đang thực hiện phương án sắp xếp thôn theo chủ trương sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố 2026. Xã lấy lại tên gọi các xã cũ, tên truyền thống nhằm bảo tồn dấu ấn lịch sử, văn hóa địa phương. Đặc biệt, giữ tên 3 xã cũ Phước Sơn, Phước Thắng và Phước Hòa, để đặt tên thôn mới.
Chia sẻ
Sở Xây dựng TP.HCM vừa thông tin cụ thể về tình hình triển khai nhà ở xã hội, đồng thời đưa ra những lưu ý, cảnh báo quan trọng giúp người lao động tránh sập bẫy các chiêu trò trục lợi dịch vụ.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Phạm Tuấn (Tổng hợp)
