Trai làng ở An Giang liên kết với nông dân đi tìm con đường trồng lúa sạch

“Tôi đã thiết kế một lộ trình chuyển đổi về trồng lúa sạch cho nông dân. Trước tiên là giảm dư lượng bằng cách thay thế hoàn toàn thuốc bảo vệ thực vật hoá học. Giảm phân bón hoá học dần chuyển hẳn sang phân hữu cơ cho đất thích nghi và người nông dân trồng lúa chấp nhận được khi năng suất vụ mùa ổn định và bao tiêu sản phẩm cho nông dân”, anh Chúng thổ lộ.

Thực hiện kế hoạch trồng lúa sạch

Theo kỹ sư Chúng, bước đầu tiên trong kế hoạch trồng lúa sạch là giảm dư lượng hóa chất trên đồng ruộng bằng cách thay thế hoàn toàn phân, thuốc bảo vệ thực vật hoá học trong quá trình trồng lúa.

“Giảm lượng phân bón hoá học và dần chuyển sang sử dụng phân hữu cơ thay thế, giúp đất thích nghi, giữ năng suất lúa để người nông dân liên kết sản xuất chấp nhận được”, kỹ sư Chúng chia sẻ.

Kỹ sư Chúng cho biết thêm, tham gia kế hoạch này, nông dân được 3 yếu tố lợi ích: "Đó là chi phí thuốc bảo vệ thực vật giảm 30-50% so với canh tác hoá học, giảm chi phí phân bón từng giai đoạn qua từng mùa vụ 5-10%/vụ và lợi ích lâu dài là đất ngày càng tốt và sức khoẻ người dân được cải thiện, được bao tiêu sản phẩm. Về lợi ích lâu dài, nông dân có cơ hội thực hiện sản xuất hữu cơ, thay đổi tư duy, tập quán trồng lúa không phụ thuộc phân thuốc hoá học".

Ngồi xả hơi, kỹ sư Chúng chia sẻ, ngày trước, nông dân vùng này trồng lúa chỉ 1-2 vụ/năm, ít dùng thuốc bảo vệ thực vật, nên dinh dưỡng trong đất dồi dào. Đất tốt nên cây lúa khoẻ tự nhiên, sạch hóa chất. Những năm trở lại đây, nông dân trồng lúa 3 vụ/năm. Vì vậy, đất không có thời gian nghỉ ngơi, hết dưỡng chất. Cây lúa muốn sống được phải nhờ thuốc bảo vệ thực vật. Đây là lý do khiến dư lượng hoá chất trong hạt gạo cao, không tốt cho sức khoẻ người tiêu dùng.

“Nói ví von, cây lúa giống cơ thể người, cần có đề kháng. Một người hấp thu dinh dưỡng ít, hở chút uống thuốc, đề kháng kém, dễ bị bệnh. Nên ăn uống đủ dưỡng chất, đề kháng cao, sẽ ít bệnh, sức khoẻ tốt”, kỹ sư Chúng bộc bạch.

Mùa vàng trên những cánh đồng trồng lúa vùng biên

Cùng với việc đất được nghỉ ngơi, tái tạo dưỡng chất, kỹ sư Chúng còn cung cấp dưỡng chất cho đất giúp cây lúa khoẻ mạnh bằng phân thuốc vi sinh hữu cơ. Nhờ vậy, cây lúa khoẻ mạnh. Anh nói: "Tôi đang đi theo hướng chuyển đổi dần từ trồng lúa truyền thống lệ thuộc phân thuốc hóa học sang trồng lúa sạch sử dụng phân thuốc vi sinh, hữu cơ".

Hôm chúng tôi đến thăm trà lúa trong dự án “xanh hóa” đồng ruộng của anh Ngô Văn Chúng ở xã Vĩnh Hậu, An Giang - nơi vùng biên giới Tây Nam của Tổ quốc, thấy anh đang lăn xả giữa ruộng lúa rộng 1,2ha để kiểm tra trước khi thu hoạch. Trà lúa nặng quằn bông đang tỏa mùi thơm thoang thoảng này chỉ khoảng 1 tuần nữa cho thu hoạch. Anh Chúng cho biết, đây là vụ lúa sạch thử nghiệm thứ 3, cũng là vụ lúa sạch quy mô nhất anh làm điểm nhân rộng. “Giống lúa này thuộc nhóm chất lượng xuất khẩu. Đặc tính thơm nhẹ, chất lượng gạo ngon. Năng suất vụ này 7-8 tấn/ha”, anh Chúng bộc bạch.

Ông Ngô Văn Đức ở ấp Vĩnh Ngữ (xã Vĩnh Hậu, tỉnh An Giang), chủ nhân ruộng lúa này cho biết, ông liên kết 12 công đất làm gạo sạch với anh Chúng.

So với làm lúa truyền thống thì trồng lúa sạch cho thu nhập tốt hơn do chi phí đầu tư thấp hơn. Ví như, nếu trồng lúa truyền thống thì chi phí thuốc bảo vệ thực vật 7-8 triệu đồng/công còn làm lúa sạch chỉ mất một nửa.

”Đây là vụ đầu lúa sạch không sử dụng phân thuốc hóa học của tôi. Năng suất áng chừng khoảng 7-8 tấn/ha, được bao tiêu theo giá thị trường”, ông Đức cho biết. Ông Đức cũng cho rằng, sẽ trồng lúa sạch lâu dài theo quy trình của kỹ sư Chúng.

Để thu hút nông dân tham gia liên kết sản xuất, đồng thời nhân rộng mô hình, kỹ sư Chúng nỗ lực áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật để đảm bảo lợi nhuận cho nông dân. Bên cạnh cung cấp kỹ thuật, quy trình trồng lúa sạch cho nông dân, anh còn bao tiêu với giá thị trường.

Hiện, anh Chúng còn thử nghiệm trồng dưa leo, ớt sạch và tương lai anh sẽ chuyển giao mô hình cho nông dân. Kỹ sư Ngô Văn Chúng ngoài làm việc tại Công ty TNHH Nông nghiệp Hữu Cơ Việt Nam còn là chuyên gia tư vấn của Viện Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp hữu cơ Á châu.

×